Blockchain – rewolucja w dokumentacji medycznej

Nie mylmy blockchain z informatyzacją – apelują Katarzyna Julia Kowalska, Anna Maleszyk, Michał Dymiński z Centrum Badań nad Prawnymi Aspektami Technologii Blockchain Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego.

Blockchain pozwala na dokonywanie zapisu znaczących danych medycznych w systemie tzw. bloków, uzupełnianie ich oraz aktualizację. Technologie blockchain wykorzystywane są już przez administracje państwowe kilku krajów, w tym także – z powodzeniem – w sektorze ochrony zdrowia. Zastosowanie technologii blockchain daje szansę na zwiększenie bezpieczeństwa danych pacjentów i dokumentacji medycznej. Włączenie blockchain do systemu opieki zdrowotnej jest niewątpliwie wykorzystaniem najnowszych technologicznych osiągnięć, ale nie jest tradycyjnie rozumianą informatyzacją.

W 2005 roku w Estonii powstała Estonian E-Health Foundation, której celem była ochrona nienaruszalności historii stanu zdrowia pacjentów za pomocą technologii blockchain. Dla estońskiego rządu priorytetem było zapewnienie prywatności oraz integralności informacji o opiece medycznej. Chodziło głównie o elektroniczną dokumentację medyczną, która pobiera dane z portalu e-pacjenta, dzięki której lekarze mają dostęp do danych ich pacjentów. Lekarze z łatwością – bez zbędnej papierologii – mogą zidentyfikować podstawowe informacje o pacjencie. Ponadto system zbiera dane dla Ministerstwa Zdrowia, dzięki którym tworzy statystyki dotyczące tendencji zdrowotnych i sprawdza, czy środki przeznaczone na opiekę medyczną są odpowiednio rozporządzane. Za pomocą kodu dostępu, pacjenci mogą na bieżąco zapoznawać się ze swoimi receptami oraz wizytami lekarskimi. W Wielkiej Brytanii w ramach platformy MedicalChain, która używa technologii blockchain do bezpiecznego przechowywania dokumentacji zdrowotnej i utrzymywania pojedynczej wersji prawdy, pacjenci mają pełny dostęp i kontrolę nad swoimi danymi o zdrowiu, a także możliwość udzielenia dostępu do kart zdrowia poprzez urządzenia mobilne. Lekarze mają z kolei możliwość dostępu do historii stanu zdrowia pacjenta za pomocą skanowania kodu, który jest indywidualnie przypisany do pacjenta. Lekarze, szpitale, laboratoria, farmaceuci i ubezpieczyciele zdrowotni mogą uzyskać dostęp do dokumentacji pacjenta, aby realizować swoją działalność i rejestrować tzw. transakcje na księdze rozproszonej. Platforma zapewnia natychmiastowe wykorzystanie dokumentacji zdrowotnej, umożliwiając pacjentom bezpośrednie komunikowanie się z lekarzami i udostępnianie ich dokumentacji zdrowotnej – w celu konsultacji online.

Kolejnym przykładem platformy umożliwiającej wygodne przechowywanie informacji o pacjentach, opartej na technologii blockchain, jest MedRec opracowany w Beth Israel Deaconess Medical Center w Bostonie. Rozwiązanie to jest oparte na smartkontraktach Ethereum i łączy dostawców usług opieki zdrowotnej, pozwalając im dzielić się danymi. MedRec może udzielić dostawcom usług medycznych dostępu do danych pacjentów tylko wówczas, gdy wyrażą oni na to zgodę w sieci blockchain za pomocą smartkontraktów. W ten sposób pacjenci mają kontrolę nad tym, kto będzie miał dostęp do ich dokumentacji medycznej.

Zainteresowanie organów polskiej administracji państwowej odpowiedzialnych za działanie systemu opieki zdrowotnej (w tym m.in. Ministerstwa Zdrowia czy też Narodowego Funduszu Zdrowia) powinno się skupiać na właściwie zaprogramowanym i zabezpieczonym dostępie do danych pacjentów oraz placówek medycznych, w celu przygotowywania sprawozdań, rozliczeń, cyklicznej oceny sytuacji medycznej w kraju (np. zagrożenia epidemiologiczne, statystyki chorobowe, przygotowywanie optymalnych rozwiązań na wypadek wystąpienia sytuacji kryzysowych). Natomiast z punktu widzenia podmiotów bezpośrednio zainteresowanych (czyli pacjentów oraz placówek medycznych), istotne znaczenie ma wykorzystanie technologii do rejestrowania kompleksowych danych dotyczących całego postępowania medycznego wobec konkretnej osoby. Dostęp do informacji przechowywanych w repozytorium prywatnym blockchain, zawierającym publikację przebiegu leczenia (zdjęcia, skany, recepty etc.), byłby rejestrowany w funkcji skrótu (hash). Ważną rolę dla zoptymalizowania funkcji blockchain powinny pełnić smartkontrakty, które zawierałyby stosowne oświadczenia woli pacjenta na każdym etapie kontaktu z placówką medyczną (począwszy od rozpoczęcia procesu leczenia, poprzez jego realizację, aż do jego zakończenia) oraz wszelkie inne oświadczenia woli i wiedzy (np. opinie lekarza, opinie konsylium lekarskiego, także w przypadku wystąpienia nieprawidłowości w procesie leczenia). Systemy oparte na blockchain zapewniają kompleksowy, niezmienny rejestr danych, umożliwiając jednocześnie łatwy dostęp do nich ośrodkom medycznym za zgodą pacjenta.

Najpopularniejsze artykuły

Przyszłość leczenia hemofilii w Polsce – jednym głosem na temat koniecznych zmian

W leczeniu hemofilii w Polsce odnieśliśmy sukces, ale Narodowy Program Leczenia Chorych na Hemofilię i Pokrewne Skazy Krwotoczne i cały model, jaki przyjęliśmy, muszą ewoluować. Przemawiają za tym zarówno postęp medycyny, oczekiwania pacjentów, jak i zmieniające się, niekoniecznie pozytywnie, uwarunkowania w jakich funkcjonuje płatnik – takie wnioski płyną z debaty, w której udział wzięli eksperci kliniczni, pacjenci, eksperci systemowi oraz przedstawiciele regulatora i płatnika publicznego.

Ile trwają studia medyczne w Polsce? Podpowiadamy!

Studia medyczne są marzeniem wielu młodych ludzi, ale wymagają dużego poświęcenia i wielu lat intensywnej nauki. Od etapu licencjackiego po specjalizację – każda ścieżka w medycynie ma swoje wyzwania i nagrody. W poniższym artykule omówimy dokładnie, jak długo trwają studia medyczne w Polsce, jakie są wymagania, by się na nie dostać oraz jakie możliwości kariery otwierają się po ich ukończeniu.

W jakich specjalizacjach brakuje lekarzy? Do jakiego lekarza najtrudniej się dostać?

Problem z dostaniem się do lekarza to dla pacjentów codzienność. Największe kolejki notuje się do specjalistów przyjmujących w ramach podstawowej opieki zdrowotnej, ale w wielu województwach również na prywatne wizyty trzeba czekać kilka tygodni. Sprawdź, jakich specjalizacji poszukują pracodawcy!

Polisa jako element wsparcia finansowego – jak zadbać standard życia najbliższych?

Materiał marketingowy: W dynamicznie zmieniającym się świecie poczucie stabilizacji staje się jedną z najcenniejszych wartości. Ubezpieczenie na życie może pomóc złagodzić finansowe skutki trudnych sytuacji i wesprzeć bliskich w razie zdarzeń losowych.

Suplementacja na diecie ketogenicznej — czego potrzebuje organizm i jak uzupełniać niedobory

Dieta ketogeniczna, znana również jako dieta keto, to sposób żywienia charakteryzujący się bardzo niskim spożyciem węglowodanów (zazwyczaj poniżej 50 gramów dziennie), umiarkowaną ilością białka i wysoką zawartością zdrowych tłuszczów. Taka proporcja makroskładników zmusza organizm do zmiany głównego źródła energii z glukozy na ketony – związki powstające z rozkładu tłuszczów w wątrobie. Stan metaboliczny, w którym ciała ketonowe stają się podstawowym paliwem dla komórek, nazywamy ketozą. Z medycznego punktu widzenia dieta niskowęglowodanowa może wspierać redukcję masy ciała, poprawę kontroli glikemii u osób z insulinoopornością oraz korzystnie wpływać na profil lipidowy krwi, choć wymaga świadomego planowania, aby uniknąć niedoborów składników odżywczych.

Wrzody żołądka – objawy i przyczyny. Jakie badania wykonać?

Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy (potocznie określana również mianem wrzodów żołądka) jest kojarzona przede wszystkim ze stresem – przy czym tak naprawdę ma on niewielkie znaczenie w procesie powstawania tego schorzenia. Jak rozpoznać wrzody żołądka? Gdzie boli brzuch w przebiegu choroby wrzodowej i z jakimi objawami należy zgłosić się do lekarza?

Lecytyna sojowa – wszechstronne właściwości i zastosowanie w zdrowiu

Lecytyna sojowa to substancja o szerokim spektrum działania, która od lat znajduje zastosowanie zarówno w medycynie, jak i przemyśle spożywczym. Ten niezwykły związek należący do grupy fosfolipidów pełni kluczową rolę w funkcjonowaniu organizmu, będąc podstawowym budulcem błon komórkowych.

Wczesny hormonozależny rak piersi – szanse rosną

Wczesny hormonozależny rak piersi u ponad 30% pacjentów daje wznowę nawet po bardzo wielu latach. Na szczęście w kwietniu 2022 roku pojawiły się nowe leki, a więc i nowe możliwości leczenia tego typu nowotworu. Leki te ograniczają ryzyko nawrotu choroby.

Osteotomia okołopanewkowa sposobem Ganza zamiast endoprotezy

Dysplazja biodra to najczęstsza wada wrodzona narządu ruchu. W Polsce na sto urodzonych dzieci ma ją czworo. W Uniwersyteckim Szpitalu Dziecięcym pod kierownictwem dr. Jarosława Felusia przeprowadzane są operacje, które likwidują ból i kupują pacjentom z tą wadą czas, odsuwając konieczność wymiany stawu biodrowego na endoprotezę.

Na czym polega świadoma pielęgnacja twarzy?

Świadoma pielęgnacja twarzy to trend, który wykracza poza zwykłe stosowanie kosmetyków. To przede wszystkim umiejętność słuchania swojej skóry, rozumienia jej aktualnych potrzeb i podejmowania decyzji pielęgnacyjnych opartych na wiedzy o składnikach aktywnych. Na czym polega świadoma pielęgnacja twarzy? Na zastąpieniu przypadkowych zakupów celowanym działaniem, minimalizacji ryzyka podrażnień i maksymalizacji efektywności.

Leki, patenty i przymusowe licencje

W nowych przepisach przygotowanych przez Komisję Europejską zaproponowano wydłużenie monopolu lekom, które odpowiedzą na najpilniejsze potrzeby zdrowotne. Ma to zachęcić firmy farmaceutyczne do ich produkcji. Jednocześnie Komisja proponuje wprowadzenie przymusowego udzielenia licencji innej firmie na produkcję chronionego leku, jeśli posiadacz patentu nie będzie w stanie dostarczyć go w odpowiedniej ilości w sytuacjach kryzysowych.

Fenomenalne organoidy

Organoidy to samoorganizujące się wielokomórkowe struktury trójwymiarowe, które w warunkach in vitro odzwierciedlają budowę organów lub guzów nowotworowych in vivo. Żywe modele części lub całości narządów ludzkich w 3D, w skali od mikrometrów do milimetrów, wyhodowane z tzw. indukowanych pluripotentnych komórek macierzystych (ang. induced Pluripotent Stem Cells, iPSC) to nowe narzędzia badawcze w biologii i medycynie. Stanowią jedynie dostępny, niekontrowersyjny etycznie model wczesnego rozwoju organów człowieka o dużym potencjale do zastosowania klinicznego. Powstają w wielu laboratoriach na świecie, również w IMDiK PAN, gdzie badane są organoidy mózgu i nowotworowe. O twórcach i potencjale naukowym organoidów mówi prof. dr hab. n. med. Leonora Bużańska, kierownik Zakładu Bioinżynierii Komórek Macierzystych i dyrektor w Instytucie Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej w Warszawie im. Mirosława Mossakowskiego Polskiej Akademii Nauk (IMDiK PAN).