Co roku tylko w Polsce rejestruje się ponad 6000 przypadków zachorowań na białaczkę, głównie u osób starszych. Zachorować może każdy, bez względu na wiek i płeć, dlatego firmy farmaceutyczne prześcigają się w tworzeniu kolejnych leków, mających zapewnić pacjentom jak najdłuższą remisję.
Podstawowym mechanizmem działania ponatynibu jest blokowanie nieprawidłowej kinazy tyrozynowej BCR-ABL, której ekspresja występuje w przewlekłej białaczce szpikowej lub ostrej białaczce limfoblastycznej z obecnością chromosomu Filadelfia. Ponatynib został opracowany przy zastosowaniu platformy projektowania leków ARIAD opartej na metodach obliczeniowych i strukturalnych, specyficznie w celu blokowania aktywności BCR-ABL. Lek blokuje nie tylko natywne BCR-ABL, ale również jej izoformy, które niosą mutacje powodujące oporność na leczenie, w tym mutację T315I, która została powiązana z opornością na inne inhibitory kinazy tyrozynowej.
Jednym z nich jest ponatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej zatwierdzony przez Europejską Agencję Leków (EMA) do stosowania u pacjentów, którzy nie tolerują leczenia dasatynibem lub nilotynibem, a także u tych, którzy nie powinni podejmować ponownej terapii imatynibem. Ponatynib można też stosować u chorych z mutacją T315I, odpowiedzialną za wykształcenie oporności na leczenie imatynibem, dasatynibem czy nilotynibem.
Producent ponatynibu – ARIAD Pharmaceuticals – otrzymał pozwolenie na dopuszczenie go do obrotu w czerwcu 2013 r. (nazwa handlowa – Iclusig). W styczniu br. ARIAD przyznał firmie Angelini Pharma wyłączne prawa do wprowadzenia do obrotu ponatynibu w siedmiu krajach Europy Środkowej i Wschodniej: Bułgarii, Czechach, Polsce, Rumunii, Słowacji, Słowenii i na Węgrzech. Dzięki temu lek stanie się dostępny już w 23 krajach Europy.
Ze względu na doświadczenie oraz zasięg geograficzny, firma Angelini odpowiedzialna będzie za dystrybucję, sprzedaż i marketing, zagadnienia medyczne oraz wsparcie w procesach rejestracyjnych i refundacyjnych. Natomiast ARIAD dostarczać będzie gotowy lek.