Służba Zdrowia - strona główna
SZ nr 43–51/2015
z 11 czerwca 2015 r.

Stuknij na okładkę, aby przejść do spisu treści tego wydania


>>> Wyszukiwarka leków refundowanych


Kto wysłucha pielęgniarek?

Oliwia Tarasewicz-Gryt

Media lubią proste sprawy. Nie interesują się złożonymi konfliktami i problemami, które trudno jednoznacznie rozwiązać. Swoje trudne postulaty najlepiej więc prezentować i wyjaśniać na własnym podwórku – na stronach i w mediach społecznościowych. Tylko kto je wtedy usłyszy?


Fot. Thinkstock

Strajki, pikiety, manifestacje – to narzędzia nacisku tych grup, które nie mają szans na dialog z władzami. Służą wzbudzeniu zainteresowania i przeniesieniu dyskusji z niszy do sfery publicznej. Najprostsza droga do rozgłosu wiedzie przez media. Widać jednak wyraźny rozdźwięk pomiędzy tym, czym zajmują się media – nazwijmy je – mainstreamowe a media branżowe. Czasopisma i strony internetowe adresowane do pracowników ochrony zdrowia służą głównie komunikacji wewnętrznej. Tutaj jednocześnie porusza się najistotniejsze problemy, ważne także dla pacjenta i pozostałych obywateli. Dla mediów mainstreamowych jest to nisza, a pacjent jednak korzysta z tych właśnie mediów i dostaje zupełnie inny koktajl informacyjny. Media mainstreamowe są zainteresowane newsami, najchętniej sensacyjnymi. Pogłębione analizy, wielowymiarowe problemy i niejednoznaczne rozwiązania nie są dla nich atrakcyjne. Aby zaistnieć w publicznej debacie potrzebni są profesjonaliści od kontaktów z mediami. Trudno jednak opłacać ich z publicznych pieniędzy, choć nie jest to niczym niespotykanym np. w środowisku polityków. Trzeba więc szukać innej drogi.

Rozgłos dla budżetówki
Wiele środowisk doświadcza bariery dostępu do mediów. Część nie ma potrzeby tam docierać i swoje problemy rozwiązuje bezpośrednio z pracodawcą. W budżetówce takiej możliwości nie ma. Pracodawcą jest państwo. Niemal każdy Polak płacący podatki wygłaszał co najmniej raz w życiu zdanie: „Ja ich utrzymuję z moich podatków”, zatem tematy związane ze sferą budżetową są zawsze interesujące, zwłaszcza gdy chodzi o pieniądze. Jeśli jeszcze dodamy do tego wątek opieki zdrowotnej i bezpieczeństwa obywateli – mamy jeden z najgorętszych tematów w serwisie informacyjnym. Mimo to są sprawy, które natrafiają na barierę. Przypomina ona szklany sufit, który uniemożliwia kobietom (lub osobom wykluczonym) przedostanie się na wyższe szczeble kariery zawodowej, teoretycznie dostępne, ale w praktyce niemożliwe do osiągnięcia.

Bariery takiej doświadczały przez blisko pół roku pielęgniarki i położne. Media niewiele mówiły o planowanym strajku ostrzegawczym 12 maja. Tematu nie podjęły gazety ani portale internetowe. Część jedynie poinformowała o kwietniowym spotkaniu w ministerstwie. A właściwie: przed nim. O czym dowiedział się z takiego newsa przeciętny Polak? Że w ministerstwie szuka się dróg porozumienia. Czy się znalazły? Do tego już niełatwo dotrzeć, jeśli nieszczególnie interesujemy się sprawą. O fiasku rozmów donosiły głównie media branżowe, rządowe i lokalne stacje radiowe. Informacja nie pojawiła się w telewizyjnych wiadomościach.

Stwórzmy własne media
Skoro tak trudno zaistnieć w mediach, należy poszukać innej drogi. W dobie mediów społecznościowych nietrudno stać się znaną osobą, więc może równie łatwo opowiedzieć swoją historię? Eryk Mistewicz – znawca mediów, doradzający firmom i instytucjom w zakresie nowych mediów zachęca: „Czas na media własne”. Sugeruje, że ludzie utracili dziś zaufanie do tradycyjnych mediów, dlatego do realizacji swoich celów trzeba tworzyć własne kanały komunikacji. Większość instytucji, w tym związki zawodowe i samorządy lekarzy i pielęgniarek, ma te media od dawna. To strony internetowe, blogi i profile, które pozwalają opowiedzieć historię z własnej perspektywy, bez oddawania głosu dziennikarzom i stwarzania możliwości mylnej interpretacji. Mistewicz mówi, że to dziś najbardziej efektywne kanały komunikacji: „Komunikaty prasowe rozsyłane przez pracowników PR czy wynajęte agencje, klasyczne techniki wpływania na opinię publiczną to już przeszłość”. Media własne to nie tylko czasopisma i portale, czytane przez środowisko medyczne, choć i one mogą pełnić użyteczną rolę, rozprzestrzeniając przekazy i pozwalając na tworzenie społeczności na własnych stronach poprzez komentarze i dyskusje. To wszystkie te kanały, które pozwalają dotrzeć do odbiorców mediów mainstreamowych, do otoczenia zewnętrznego, które zna sytuację tylko na tyle, na ile ktoś ją wcześniej zinterpretował.

Pielęgniarki i ich narracja
Planujące strajk pielęgniarki od kilku miesięcy usiłują przedstawić swoje racje szerszemu gronu odbiorców. Toczą własną narrację na portalach społecznościowych. Zbierają fakty, relacjonują wydarzenia. Działają jak dziennikarze.

Stworzono liczne media własne, w których w przystępny i zrozumiały sposób przedstawiono postulaty pielęgniarek. Powstał Komitet Obrony Pielęgniarek i Położnych, a wraz z nim strona internetowa. Znacznie łatwiej publikować na Facebooku, więc głównie tam odbywa się komunikacja. Swoją stronę internetową i fanpage ma Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych. Na stronie prowadzony jest regularny monitoring mediów, który pozwala na prześledzenie historii sporu. Portal Pielęgniarek i Położnych, mający aż 16 tysięcy fanów na Facebooku, również zbiera aktualności i kontroluje poczynania władz, donosząc m.in., że w tym roku po raz pierwszy minister nie złożył życzeń pielęgniarkom w dniu ich święta. Nadaje temu własną interpretację, stawiającą ministra w negatywnym świetle. Potwierdzają to komentarze. News rozprzestrzenia się na innych fanpage’ach. Media społecznościowe to także narzędzie budowania środowiska wspierającego pielęgniarki. Anonimowy twórca facebookowego profilu o dramatycznej nazwie: „Pielęgniarki i położne – odejdźcie od łóżek. Wyjdźcie na ulicę” od grudnia nawoływał do stworzenia dużej i silnej grupy wsparcia. Udało się zgromadzić 3500 fanów. Facebook pozwala na nawiązanie dialogu. Umożliwia go też serwis YouTube, na którym zamieszczane są filmy – relacje z protestów, konferencji prasowych i spotkań z politykami. Media społecznościowe, oprócz interaktywności, zapewniają też transparentność działań. Pozwalają w łatwy sposób zwizualizować argumenty, co czyni je przystępniejszymi. Pielęgniarki, podobnie jak wcześniej nauczyciele, zdecydowały się publikować na Facebooku paski z wypłaty, by publicznie poświadczyć wysokość wynagrodzenia. To jedna z niewielu inicjatyw adresowana do zewnętrznego otoczenia celem zdobycia poparcia i obalenia ewentualnych argumentów, kwestionujących wysokość wynagrodzenia. Dla zewnętrznego otoczenia powstała też strona swiadomypacjent.info. Przekonuje: „Wszyscy jesteśmy pacjentami”. Zamieszczono tu jednak tylko infografikę, na której obrazowo przedstawiono dane dotyczące głównych postulatów pielęgniarek i ankietę, która bada poparcie dla strajku. Wypełniło ją przed strajkiem około 700 osób.

Czy to wystarcza? Inicjatywy te trafiają głównie do samych zainteresowanych. To one włączają się w ożywione dyskusje pod wpisami. Dlaczego? Bo media społecznościowe rządzą się takimi samymi prawami jak tradycyjne. Temat musi być gorący. I jest – ale dla pielęgniarek. Dla pacjentów stanie się dopiero wtedy, gdy wszystkie odejdą od łóżek. Na razie to temat „niszowy” i aby stał się bardziej popularny, konieczne jest jakieś wzmocnienie.

Jak sprzedać narrację
Kiedy już historia zostaje opowiedziana, trzeba ją umiejętnie „sprzedać”, zainteresować kogoś, kto ma na tyle dużo do powiedzenia i na tyle dużą publiczność, że wzmocni przekaz i pozwoli go rozpowszechnić. Najlepsze do tego celu są oczywiście media. Gdy trudno je pozyskać, można szukać innego wzmocnienia przekazu: wątku, który będzie na tyle atrakcyjny, że wypromuje cały przekaz. W kontekście sporu pielęgniarek z rządem pojawiło się kilka takich wątków. Dotyczą całego społeczeństwa, nie tylko środowiska medycznego. Pierwszy to wątek emigracji pielęgniarek jako realnego zagrożenia, zwłaszcza że w starzejącym się społeczeństwie potrzebny jest wykwalifikowany personel. Wątek starzejącego się społeczeństwa podejmują obie strony – wiceminister zdrowia wykorzystała go na własną korzyść, obiecując, że pielęgniarka będzie niebawem zawodem modnym i potrzebnym (choć dane mówią, że już dziś jest niezwykle potrzebna, bo niedobór personelu jest jedną z podstawowych bolączek).

Wzmocnienie – wyborcze obietnice
Ponieważ datę 12 maja pielęgniarki wyznaczyły na strajk jeszcze przed ustaleniem terminu wyborów prezydenckich, do akcji w planowanym początkowo wymiarze nie doszło. Mimo to sytuacja rozwinęła się dość spontanicznie i niespodziewanie korzystnie dla pielęgniarek, dzięki brakowi rozstrzygnięcia wyborów w pierwszej turze. Trafiły ze swoim przekazem do najważniejszych serwisów informacyjnych – nie dlatego, że od dawna intensyfikowały działania komunikacyjne w mediach społecznościowych, tylko dlatego, że Andrzej Duda wykorzystał sytuację do zdobycia poparcia. Odwiedzając Kraków, spotkał się z protestującymi i obiecał, że rozwiąże ich problemy. To był dla mediów ważny temat.

Szansa wykorzystana połowicznie
Ponieważ od łóżek odeszła tylko część pielęgniarek – część założyła jedynie czarne koszulki, a reszta wcale nie protestowała – idea strajku jako wydarzenia, które ma zwrócić uwagę mediów i społeczeństwa rozmyła się. Komentarze na Facebooku nie pozostawiają złudzeń. Takie rozmycie strajku nie zostało dobrze odebrane w środowisku, a publiczne komentarze świadczą o jego niejednorodności. Media przyciągają spektakularne wydarzenia. To daje szansę, by „przejąć mikrofon” i zaprezentować swoje postulaty, uwrażliwić na swoje problemy. Tak zrobili lekarze POZ na początku roku, sami wcześniej kreując to wydarzenie: strajk – zdecydowany i bez półśrodków. Strajk ostrzegawczy pielęgniarek nie stał się katalizatorem zmiany, nie włączył do debaty osób spoza środowiska. Jeśli nie ma spektakularnych wydarzeń – zamyka się szklany sufit. Kolejna szansa dla pielęgniarek pojawi się we wrześniu, chyba że wcześniej uda się dogadać z pracodawcą bez konieczności nagłaśniania sprawy.




Najpopularniejsze artykuły

Ciemna strona eteru

Zabrania się sprzedaży eteru etylowego i jego mieszanin – stwierdzał artykuł 3 uchwalonej przez sejm ustawy z dnia 22 czerwca 1923 r. w przedmiocie substancji i przetworów odurzających. Nie bez kozery, gdyż, jak podawały statystyki, aż 80 proc. uczniów szkół narkotyzowało się eterem. Nauczyciele bili na alarm – używanie przez dzieci i młodzież eteru prowadzi do ich otępienia. Lekarze wołali – eteromania to zguba dla organizmu, prowadzi do degradacji umysłowej, zaburzeń neurologicznych, uszkodzenia wątroby. Księża z ambon przestrzegali – eteryzowanie się nie tylko niszczy ciało, ale i duszę, prowadząc do uzależnienia.

Czy Unia zakaże sprzedaży ziół?

Z końcem 2023 roku w całej Unii Europejskiej wejdzie w życie rozporządzenie ograniczające sprzedaż niektórych produktów ziołowych, w których stężenie alkaloidów pirolizydynowych przekroczy ustalone poziomy. Wszystko za sprawą rozporządzenia Komisji Europejskiej 2020/2040 z dnia 11 grudnia 2020 roku zmieniającego rozporządzenie nr 1881/2006 w odniesieniu do najwyższych dopuszczalnych poziomów alkaloidów pirolizydynowych w niektórych środkach spożywczych.

Astronomiczne rachunki za leczenie w USA

Co roku w USA ponad pół miliona rodzin ogłasza bankructwo z powodu horrendalnie wysokich rachunków za leczenie. Bo np. samo dostarczenie chorego do szpitala może kosztować nawet pół miliona dolarów! Prezentujemy absurdalnie wysokie rachunki, jakie dostają Amerykanie. I to mimo ustawy, która rok temu miała zlikwidować zjawisko szokująco wysokich faktur.

Rzeczpospolita bezzębna

Polski trzylatek statystycznie ma aż trzy zepsute zęby. Sześciolatki mają próchnicę częściej niż ich rówieśnicy w Ugandzie i Wietnamie. Na fotelu dentystycznym ani razu w swoim życiu nie usiadł co dziesiąty siedmiolatek. Statystyki dotyczące starszych napawają grozą: 92 proc. nastolatków i 99 proc. dorosłych ma próchnicę. Przeciętny Polak idzie do dentysty wtedy, gdy nie jest w stanie wytrzymać bólu i jest mu już wszystko jedno, gdzie trafi.

Mielofibroza choroba o wielu twarzach

Zwykle chorują na nią osoby powyżej 65. roku życia, ale występuje też u trzydziestolatków. Średni czas przeżycia wynosi 5–10 lat, choć niektórzy żyją nawet dwadzieścia. Ale w agresywnej postaci choroby zaledwie 2–3 lata od postawienia rozpoznania.

Leki, patenty i przymusowe licencje

W nowych przepisach przygotowanych przez Komisję Europejską zaproponowano wydłużenie monopolu lekom, które odpowiedzą na najpilniejsze potrzeby zdrowotne. Ma to zachęcić firmy farmaceutyczne do ich produkcji. Jednocześnie Komisja proponuje wprowadzenie przymusowego udzielenia licencji innej firmie na produkcję chronionego leku, jeśli posiadacz patentu nie będzie w stanie dostarczyć go w odpowiedniej ilości w sytuacjach kryzysowych.

ZUS zwraca koszty podróży

Osoby wezwane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do osobistego stawiennictwa na badanie przez lekarza orzecznika, komisję lekarską, konsultanta ZUS często mają do przebycia wiele kilometrów. Przysługuje im jednak prawo do zwrotu kosztów przejazdu. ZUS zwraca osobie wezwanej na badanie do lekarza orzecznika oraz na komisję lekarską koszty przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca wskazanego w wezwaniu i z powrotem. Podstawę prawną stanowi tu Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 31 grudnia 2004 r. (...)

Neonatologia – specjalizacja holistyczna

O specyfice specjalizacji, którą jest neonatologia, z dr n. med. Beatą Pawlus, lekarz kierującą Oddziałem Neonatologii w Szpitalu Specjalistycznym im. Świętej Rodziny w Warszawie oraz konsultant województwa mazowieckiego w dziedzinie neonatologii rozmawia red. Renata Furman.

Miłość w białym fartuchu

Na nocnych dyżurach, w gabinecie USG, magazynie albo w windzie. Najczęściej
między lekarzem a pielęgniarką. Romanse są trwałym elementem szpitalnej rzeczywistości. Dlaczego? Praca w szpitalu jest ciężka – fizycznie i psychicznie. Zwłaszcza na chirurgii. W sytuacjach zagrożenia życia działa się tam szybko, na pełnej adrenalinie, często w nocy albo po nocy nieprzespanej. W takiej atmosferze, pracując ramię w ramię, pielęgniarki zbliżają się do chirurgów. Stają się sobie bliżsi. Muszą sobie wzajemnie ufać i polegać na sobie. Z czasem wiedzą o sobie wszystko. Są partnerami w działaniu. I dlatego często stają się partnerami w łóżku, czasami także w życiu. Gdzie uprawiają seks? Wszędzie, gdzie tylko jest okazja. W dyżurce, w gabinecie USG, w pokoju socjalnym, w łazience, a czasem w pustej sali chorych. Kochankowie dobierają się na dyżury, zazwyczaj nocne, często zamieniają się z kolegami/koleżankami, by być razem. (...)

Wciąż nie rozumiemy raka trzustki

 – W przypadku raka trzustki cele terapeutyczne są inne niż w raku piersi, jelita grubego czy czerniaku. Postęp w zakresie leczenia systemowego tego nowotworu jest nieznośnie powolny, dlatego sukcesem są terapie, które dodatkowo wydłużają mediany przeżycia nawet o klika miesięcy – mówi dr Leszek Kraj z Kliniki Onkologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. 

Kobiety w chirurgii. Równe szanse na rozwój zawodowy?

Kiedy w 1877 roku Anna Tomaszewicz, absolwentka wydziału medycyny Uniwersytetu w Zurychu wróciła do ojczyzny z dyplomem lekarza w ręku, nie spodziewała się wrogiego przyjęcia przez środowisko medyczne. Ale stało się inaczej. Uznany za wybitnego chirurga i honorowany do dzisiaj, prof. Ludwik Rydygier miał powiedzieć: „Precz z Polski z dziwolągiem kobiety-lekarza!”. W podobny ton uderzyła Gabriela Zapolska, uważana za jedną z pierwszych polskich feministek, która bez ogródek powiedziała: „Nie chcę kobiet lekarzy, prawników, weterynarzy! Nie kraj trupów! Nie zatracaj swej godności niewieściej!".

Nienawiść zabija lekarzy

Lekarze bywają ofiarami fanatyków, radykałów i niezadowolonych z leczenia pacjentów. Zaczyna się od gróźb, a kończy na nożu, pistolecie czy bombie.

Czy Trump ma problemy psychiczne?

Chorobę psychiczną prezydenta USA od prawie roku sugerują psychiatrzy i specjaliści od zdrowia psychicznego w Ameryce. Wnioskują o komisję, która pozwoli zbadać, czy prezydent może pełnić swoją funkcję.

EBN, czyli pielęgniarstwo oparte na faktach

Rozmowa z dr n. o zdrowiu Dorotą Kilańską, kierowniczką Zakładu Pielęgniarstwa Społecznego i Zarządzania w Pielęgniarstwie w UM w Łodzi, dyrektorką Europejskiej Fundacji Badań Naukowych w Pielęgniarstwie (ENRF), ekspertką Komisji Europejskiej, Ministerstwa Zdrowia i WHO.

Sytuacja epidemiologiczna i możliwości leczenia raka jelita grubego w Polsce

Wraz z wydłużaniem się naszego życia oraz wciąż rozwijającymi się możliwościami medycyny, rak nie tylko nie przestaje być aktualnym problemem zdrowotnym, ale wręcz zaliczany jest do chorób cywilizacyjnych. Jedną z przyczyn późnego rozpoznawania nowotworów jelita grubego jest długoletni bezobjawowy lub skąpoobjawowy przebieg choroby. Do objawów najczęściej wiązanych z rakiem jelita grubego należą krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego (jawne bądź utajone), niespecyficzne bóle brzucha, zaburzenia rytmu wypróżnień, daremne parcie na stolec lub uczucie niepełnego wypróżnienia, anemia wtórna do przewlekłej utraty krwi i wreszcie późny objaw – utrata masy ciała. (...)

Pierwsze dziecko z Polski uzbierało 9 milionów na terapię genową SMA

Alex Jutrzenka w Wigilię otrzymał od darczyńców prezent – jego zbiórka na portalu crowfundingowym osiągnęła 100 proc. Chłopiec jako pierwszy pacjent z Polski wyjedzie do USA, do Children’s Hospital of Philadelphia, po terapię genową, która ma zahamować postęp choroby.




bot