Artykuł sponsorowany
Choroby wirusowe u dzieci – jakie powinieneś znać?
Fot. Freepik.com
Wirusowe choroby wieku dziecięcego to jedne z najczęstszych powodów wizyt u pediatry. Choć wiele z nich przebiega łagodnie, niektóre mogą prowadzić do groźnych powikłań, zwłaszcza u dzieci z obniżoną odpornością. Dzięki szczepieniom część z powszechnie występujących schorzeń udało się niemal całkowicie wyeliminować, jednak nie oznacza to, że nie stanowią one zagrożenia dla zdrowia najmłodszych. Warto więc znać ich objawy, aby móc odpowiednio zareagować w przypadku zakażenia.
Wirusowe choroby wieku dziecięcego – rodzaje i charakterystyka
Wśród najczęściej występujących oraz powszechnie znanych chorób wirusowych u dzieci wyróżnia się:
- ospę wietrzną (potocznie określaną jako „wiatrówka”). To jedna z najbardziej charakterystycznych chorób zakaźnych wieku dziecięcego. Wywołuje ją wirus Varicella-zoster (odpowiadający również za rozwój półpaśca), który przenosi się drogą kropelkową. Choroba objawia się między innymi gorączką, złym samopoczuciem i swędzącą wysypką w postaci pęcherzyków Dziecko może zarażać inne osoby już na 2 dni przed pojawieniem się zmian skórnych, aż do przyschnięcia ostatniego pęcherzyka (w wydzielinie znajdującej się w pęcherzykach jest obecny wirus);
- odrę. Choroba wywoływana jest przez wirusa odry, który rozprzestrzenia się drogą kropelkową. Początkowe objawy przypominają przeziębienie (katar, kaszel, gorączka – w ich przebiegu mówi się o okresie nieżytowym odry), a następnie pojawia się charakterystyczna wysypka plamisto-grudkowa, która zwykle zaczyna się za uszami i rozprzestrzenia na całe ciało (jest to okres wysypkowy). Odra może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie płuc czy mózgu (dlatego tak istotna jest jej profilaktyka w postaci przyjmowania szczepień ochronnych);
- różyczkę. Schorzenie to zazwyczaj przebiega łagodnie. Za zakażenie odpowiada wirus różyczki, przenoszony między innymi drogą kropelkową. Powszechne objawy różyczki to stan podgorączkowy lub niska gorączka, zapalenie gardła, powiększenie węzłów chłonnych oraz wysypka o charakterze płoniczym (zmiany skórne są rozsiane i drobne). Choroba ta rzadko daje powikłania, natomiast jest niezwykle groźna dla kobiet w ciąży – zakażenie wertykalne (a więc transmisja wirusa z matki na płód) może skutkować różyczką wrodzoną, powodującą liczne wady – w tym wady słuchu oraz wzroku;
- świnkę (a właściwie nagminne zapalenie przyusznic). Choroba ta atakuje głównie ślinianki przyuszne, wywołując ich bolesny obrzęk. Najczęściej obserwowane objawy to gorączka, ból głowy, bóle ucha i problemy z przełykaniem (dzieci skarżą się na ból podczas przełykania). Świnka może prowadzić do zapalenia opon mózgowych, zapalenia trzustki, a u chłopców – do zapalenia jąder (dlatego każdorazowo pogłębiające się lub długo utrzymujące objawy powinny być jak najszybciej skonsultowane z lekarzem);
- krup (czyli podgłośniowe zapalenie krtani). Krup to wirusowe zapalenie górnych dróg oddechowych, najczęściej wywoływane przez wirusy paragrypy (ale również przez wirusy grypy typu A oraz B i inne patogeny). Charakterystyczne objawy to szczekający kaszel, chrypka, trudności w oddychaniu oraz świszczący oddech (określany jako świst krtaniowy, a inaczej – stridor). Choroba najczęściej występuje u dzieci w wieku od 6 miesięcy do 5 lat (szczyt zachorowań obserwuje się w drugim roku życia). Choroba może przebiegać gwałtownie i powodować groźne duszności, dlatego w części przypadków konieczne jest leczenie szpitalne;
- bostonkę (a właściwie chorobę dłoni, stóp i jamy ustnej). Bostonka, wywoływana najczęściej przez enterowirusy i przenosząca się zwykle drogą kropelkową, objawia się gorączką, bólami i stanem zapalnym gardła, a następnie wysypką w postaci pęcherzyków w jamie ustnej, na dłoniach i stopach (u części pacjentów wysypkę obserwuje się również na pośladkach lub na całym tułowiu). Z uwagi na trudności z przełykaniem, istotne jest, by zapewniać dziecku odpowiednią podaż wody oraz płynnych pokarmów (jeśli nie może poradzić sobie z pokarmami stałymi).
Oczywiście wymienione powyżej schorzenia nie wyczerpują całego katalogu infekcji wirusowych, jakie diagnozuje się najczęściej u najmłodszych pacjentów. W kategorii chorób wieku dziecięcego, oprócz ospy, świnki czy różyczki, wyróżnia się także mononukleozę zakaźną, przeziębienie, grypę, infekcje rotawirusowe, zakażenie wirusem RSV, koronawirusem i inne.
Źródła:
- dr hab. med. L. Szenborn, aktualizacja: lek. M. Wiercińska, Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej [w:] Medycyna Praktyczna, 21.02.2023
- Dr hab. med. B. Skotnicka, aktualizacja: M. Wiercińska, Angina – objawy, przyczyny, leczenie [w:] Medycyna Praktyczna, 21.12.2022
- dr hab. n. med. B. Milewska-Bobula, dr med. B. Lipka, Ospa wietrzna [w:] Medycyna Praktyczna, 10.11.2016
- dr hab. n. med. J. Wysocki, Profilaktyka odry, świnki i różyczki – szczepienie budzące wiele kontrowersji [w:] Monografie po Dyplomie 02/2020
- dr hab. n. med. B. Milewska-Bobula, dr med. B. Lipka, Różyczka [w:] Medycyna Praktyczna, 10.11.2016
- Szenborn, B. Dubiel, Świnka (nagminne zapalenie przyusznic) [w:] Interna – Mały Podręcznik Medycyny Praktycznej online, weryfikacja hasła: 15.07.2024
- Hassman-Poznańska, Choroby gruczołów ślinowych [w:] Pediatria po Dyplomie 05/2013
- Zieliński, A. Zakrzewska, Ostre infekcje górnych dróg oddechowych u dzieci – podział morfologiczny, diagnostyka i terapia [w:] Forum Medycyny Rodzinnej 2010, tom 4, nr 5