Służba Zdrowia - strona główna
SZ nr 34–42/2018
z 17 maja 2018 r.

Stuknij na okładkę, aby przejść do spisu treści tego wydania


>>> Wyszukiwarka leków refundowanych


Hipoglikemia i jej następstwa

Rozmowa z dr. hab. med., mgr. ekon. Maciejem Niewadą, prezesem zarządu HealthQuest Sp. z o.o. Sp. k.

„Służba Zdrowia”: Hipoglikemia to jedno z najniebezpieczniejszych powikłań, jakie pojawia się w cukrzycy. Czym jest hipoglikemia? Jakie są jej objawy?

Maciej Niewada: Hipoglikemia, czyli niedocukrzenie, to nieprawidłowo niskie stężenie cukru we krwi. Jest ono głównie, chociaż nie jedynie, następstwem nieprawidłowego stosowania leków przeciwcukrzycowych, zwłaszcza tych, które działają silnie hipoglikemizująco. Początkowo hipoglikemii towarzyszą mało specyficzne objawy, takie jak drżenie kończyn, niepokój, drażliwość, osłabienie, następnie pojawiają się zaburzenia psychiczne i neurologiczne (takie jak zaburzenia mowy, widzenia i równowagi) nasilające się w miarę pogłębienia niedocukrzenia, które może ostatecznie prowadzić nawet do drgawek, zaburzeń świadomości, śpiączki i zgonu. Szacuje się, że co dziesiąty zgon w cukrzycy związany jest właśnie z epizodem niedocukrzenia.

S.Z.: Chorzy często nie zdają sobie sprawy z zagrożeń i lekceważą objawy. Jakie są konsekwencje hipoglikemii?

M.N.: Chorzy najczęściej nie lekceważą objawów ostrego niedocukrzenia, ponieważ jest to bardzo nieprzyjemne i potencjalnie niebezpieczne powikłanie cukrzycy. Stosowane jednocześnie inne leki mogą jednak maskować wczesne objawy niedocukrzenia (np. beta-adrenolityki mogą zmniejszać drżenie mięśniowe i tachykardię). Podobnie w przypadku wieloletniej cukrzycy świadomość występowania i możliwość przeciwdziałania hipoglikemii są często ograniczone, zaś brak odczuwania narastających objawów niedocukrzenia może stanowić zagrożenie dla pacjenta. Oprócz bezpośrednich następstw hipoglikemii i zwiększonego ryzyka zgonu w jej przebiegu, niedocukrzenie wiąże się także z poważnymi i odległymi w czasie konsekwencjami zdrowotnymi. Obserwowano, że często występujące hipoglikemie zwiększają ryzyko wystąpienia zdarzeń sercowo-naczyniowych – m.in. udaru lub zawału serca. Najbardziej narażonym na niekorzystne skutki hipoglikemii organem jest oczywiście mózg, dla którego glukoza jest praktycznie jedynym źródłem energii. W badaniach wykazano, że występowanie epizodów niedocukrzenia związane jest ze wzrostem ryzyka wystąpienia otępienia, zaburzenia funkcji poznawczych i depresji.

S.Z.: Jaki wpływ ma hipoglikemia na życie chorego i jego rodziny?

M.N.: Wiele badań potwierdziło negatywny wpływ hipoglikemii na jakość i komfort życia chorych. Poczucie ryzyka niedocukrzenia może utrudniać codzienne funkcjonowanie, podróżowanie, aktywność społeczną i sportową. Ma wpływ na relacje interpersonalne, a negatywne skutki odczuwają nie tylko chorzy, ale również ich rodziny. Obawa, a nawet lęk, przed hipoglikemią może skutkować niechęcią do intensywnej farmakoterapii i ograniczeniem dążeń do uzyskania dobrego wyrównania glikemii. To zjawisko jest dobrze znane w praktyce klinicznej, szczególnie w przypadku chorych leczonych insuliną, czyli najsilniej działającym hipoglikemizującym lekiem.

S.Z.: Wspomniał Pan także o odległych konsekwencjach zdrowotnych. Jakie są koszty leczenia hipoglikemii i jej powikłań?

M.N.: Głównym czynnikiem determinującym koszty leczenia hipoglikemii jest stopień ciężkości epizodów niedocukrzenia i wynikający z tego sposób ich leczenia (ilość i rodzaj zużytych zasobów). W analizach ekonomicznych stosuje się nawet specyficzną definicję hipoglikemii, według której oznacza ona niedocukrzenie wymagające interwencji i pomocy osoby trzeciej. Czasem może to być podanie glukagonu lub glukozy, jednak w ciężkich przypadkach może wymagać nawet leczenia szpitalnego. Zgodnie z danymi NFZ, w 2016 roku odnotowano 2242 epizody hipoglikemii wymagające hospitalizacji w ramach JGP „K35 – Cukrzyca z powikłaniami i inne stany hipoglikemiczne”, w tym: 1074 epizody hipoglikemii nieokreślonej, 649 epizodów innych hipoglikemii, 519 epizodów polekowej hipoglikemii bez śpiączki. W badaniach dotyczących kosztów leczenia hipoglikemii w Polsce oszacowano, że całkowity koszt leczenia cukrzycy wynosić może nawet 87 mln złotych, przy czym większość stanowią koszty bezpośrednie. Udział kosztów ponoszonych na leczenie pacjentów w podeszłym wieku, oszacowany m.in. na liczbie epizodów hipoglikemii w poszczególnych grupach wiekowych, stanowi ponad 41% tych kosztów. Zgodnie z prognozami demograficznymi i zwiększającym się udziałem osób w wieku starszym należy oczekiwać, że koszty te co do wartości bezwzględnych, jak i ich udziału w całkowitych kosztach leczenia hipoglikemii, będą dynamicznie rosnąć.

S.Z.: Jakie są możliwości zapobiegania epizodom hipoglikemii? Czy pacjenci w Polsce mają dostęp do nowoczesnych insulin analogowych i leków inkretynowych, których stosowanie związane jest z istotnie niższym ryzykiem wystąpienia epizodu hipoglikemii?

M.N.: Najważniejszą kwestią w opiece nad chorym na cukrzycę jest nauka rozpoznawania objawów niedocukrzenia i jego prawidłowego leczenia. Zapobieganie występowaniu niedocukrzenia możliwe jest poprzez odpowiednią edukację, właściwą dietę i wysiłek fizyczny oraz indywidualizację celów terapeutycznych w zakresie docelowych wartości glikemii. Istotnym elementem ograniczania ryzyka hipoglikemii jest również dostęp pacjenta do nowoczesnych metod pomiaru i monitorowania glikemii oraz insulin analogowych i leków inkretynowych, które charakteryzuje istotnie mniejsze ryzyko hipoglikemii. Ryzyko hipoglikemii jest większe w cukrzycy typu 1 z uwagi na mniejszą stabilność glikemii, a także stosowane leczenie. Jednak bezwzględna liczba epizodów hipoglikemii jest istotnie większa u chorych z cukrzycą typu 2 z uwagi na znacznie większe jej rozpowszechnienie. Brak refundacji nowoczesnych insulin analogowych dla wszystkich pacjentów z cukrzycą typu 2 bez ograniczeń oraz leków inkretynowych dedykowanych chorym z cukrzycą typu 2
z pewnością ogranicza możliwości terapeutyczne indywidualizacji terapii, w tym także kontroli ryzyka hipoglikemii.

S.Z.: W ostatnim czasie opublikowany został raport „Hipoglikemia i jej następstwa – wielowymiarowa analiza problemu”1. Czy mógłby Pan w skrócie opowiedzieć o głównych wnioskach płynących z raportu?

M.N.: Staraliśmy się, aby to opracowanie miało charakter holistyczny i traktowało o hipoglikemii zarówno w perspektywy medycznej, jak i ekonomicznej. Główne wnioski płynące z raportu dotyczą wczesnych i odległych następstw niedocukrzenia, jego wpływu na jakość życia chorego i bliskich, związku między ryzykiem hipoglikemii a stosowaniem się do zaleceń terapeutycznych, kosztów, w tym szczególnie w grupie osób w wieku podeszłym, oraz identyfikacji ważnych czynników indywidualnych i systemowych ograniczających ryzyko hipoglikemii.




Najpopularniejsze artykuły

Ciemna strona eteru

Zabrania się sprzedaży eteru etylowego i jego mieszanin – stwierdzał artykuł 3 uchwalonej przez sejm ustawy z dnia 22 czerwca 1923 r. w przedmiocie substancji i przetworów odurzających. Nie bez kozery, gdyż, jak podawały statystyki, aż 80 proc. uczniów szkół narkotyzowało się eterem. Nauczyciele bili na alarm – używanie przez dzieci i młodzież eteru prowadzi do ich otępienia. Lekarze wołali – eteromania to zguba dla organizmu, prowadzi do degradacji umysłowej, zaburzeń neurologicznych, uszkodzenia wątroby. Księża z ambon przestrzegali – eteryzowanie się nie tylko niszczy ciało, ale i duszę, prowadząc do uzależnienia.

Czy Unia zakaże sprzedaży ziół?

Z końcem 2023 roku w całej Unii Europejskiej wejdzie w życie rozporządzenie ograniczające sprzedaż niektórych produktów ziołowych, w których stężenie alkaloidów pirolizydynowych przekroczy ustalone poziomy. Wszystko za sprawą rozporządzenia Komisji Europejskiej 2020/2040 z dnia 11 grudnia 2020 roku zmieniającego rozporządzenie nr 1881/2006 w odniesieniu do najwyższych dopuszczalnych poziomów alkaloidów pirolizydynowych w niektórych środkach spożywczych.

Leki, patenty i przymusowe licencje

W nowych przepisach przygotowanych przez Komisję Europejską zaproponowano wydłużenie monopolu lekom, które odpowiedzą na najpilniejsze potrzeby zdrowotne. Ma to zachęcić firmy farmaceutyczne do ich produkcji. Jednocześnie Komisja proponuje wprowadzenie przymusowego udzielenia licencji innej firmie na produkcję chronionego leku, jeśli posiadacz patentu nie będzie w stanie dostarczyć go w odpowiedniej ilości w sytuacjach kryzysowych.

Astronomiczne rachunki za leczenie w USA

Co roku w USA ponad pół miliona rodzin ogłasza bankructwo z powodu horrendalnie wysokich rachunków za leczenie. Bo np. samo dostarczenie chorego do szpitala może kosztować nawet pół miliona dolarów! Prezentujemy absurdalnie wysokie rachunki, jakie dostają Amerykanie. I to mimo ustawy, która rok temu miała zlikwidować zjawisko szokująco wysokich faktur.

Rzeczpospolita bezzębna

Polski trzylatek statystycznie ma aż trzy zepsute zęby. Sześciolatki mają próchnicę częściej niż ich rówieśnicy w Ugandzie i Wietnamie. Na fotelu dentystycznym ani razu w swoim życiu nie usiadł co dziesiąty siedmiolatek. Statystyki dotyczące starszych napawają grozą: 92 proc. nastolatków i 99 proc. dorosłych ma próchnicę. Przeciętny Polak idzie do dentysty wtedy, gdy nie jest w stanie wytrzymać bólu i jest mu już wszystko jedno, gdzie trafi.

Mielofibroza choroba o wielu twarzach

Zwykle chorują na nią osoby powyżej 65. roku życia, ale występuje też u trzydziestolatków. Średni czas przeżycia wynosi 5–10 lat, choć niektórzy żyją nawet dwadzieścia. Ale w agresywnej postaci choroby zaledwie 2–3 lata od postawienia rozpoznania.

ZUS zwraca koszty podróży

Osoby wezwane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do osobistego stawiennictwa na badanie przez lekarza orzecznika, komisję lekarską, konsultanta ZUS często mają do przebycia wiele kilometrów. Przysługuje im jednak prawo do zwrotu kosztów przejazdu. ZUS zwraca osobie wezwanej na badanie do lekarza orzecznika oraz na komisję lekarską koszty przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca wskazanego w wezwaniu i z powrotem. Podstawę prawną stanowi tu Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 31 grudnia 2004 r. (...)

Wciąż nie rozumiemy raka trzustki

 – W przypadku raka trzustki cele terapeutyczne są inne niż w raku piersi, jelita grubego czy czerniaku. Postęp w zakresie leczenia systemowego tego nowotworu jest nieznośnie powolny, dlatego sukcesem są terapie, które dodatkowo wydłużają mediany przeżycia nawet o klika miesięcy – mówi dr Leszek Kraj z Kliniki Onkologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. 

Miłość w białym fartuchu

Na nocnych dyżurach, w gabinecie USG, magazynie albo w windzie. Najczęściej
między lekarzem a pielęgniarką. Romanse są trwałym elementem szpitalnej rzeczywistości. Dlaczego? Praca w szpitalu jest ciężka – fizycznie i psychicznie. Zwłaszcza na chirurgii. W sytuacjach zagrożenia życia działa się tam szybko, na pełnej adrenalinie, często w nocy albo po nocy nieprzespanej. W takiej atmosferze, pracując ramię w ramię, pielęgniarki zbliżają się do chirurgów. Stają się sobie bliżsi. Muszą sobie wzajemnie ufać i polegać na sobie. Z czasem wiedzą o sobie wszystko. Są partnerami w działaniu. I dlatego często stają się partnerami w łóżku, czasami także w życiu. Gdzie uprawiają seks? Wszędzie, gdzie tylko jest okazja. W dyżurce, w gabinecie USG, w pokoju socjalnym, w łazience, a czasem w pustej sali chorych. Kochankowie dobierają się na dyżury, zazwyczaj nocne, często zamieniają się z kolegami/koleżankami, by być razem. (...)

Neonatologia – specjalizacja holistyczna

O specyfice specjalizacji, którą jest neonatologia, z dr n. med. Beatą Pawlus, lekarz kierującą Oddziałem Neonatologii w Szpitalu Specjalistycznym im. Świętej Rodziny w Warszawie oraz konsultant województwa mazowieckiego w dziedzinie neonatologii rozmawia red. Renata Furman.

Kobiety w chirurgii. Równe szanse na rozwój zawodowy?

Kiedy w 1877 roku Anna Tomaszewicz, absolwentka wydziału medycyny Uniwersytetu w Zurychu wróciła do ojczyzny z dyplomem lekarza w ręku, nie spodziewała się wrogiego przyjęcia przez środowisko medyczne. Ale stało się inaczej. Uznany za wybitnego chirurga i honorowany do dzisiaj, prof. Ludwik Rydygier miał powiedzieć: „Precz z Polski z dziwolągiem kobiety-lekarza!”. W podobny ton uderzyła Gabriela Zapolska, uważana za jedną z pierwszych polskich feministek, która bez ogródek powiedziała: „Nie chcę kobiet lekarzy, prawników, weterynarzy! Nie kraj trupów! Nie zatracaj swej godności niewieściej!".

Czy Trump ma problemy psychiczne?

Chorobę psychiczną prezydenta USA od prawie roku sugerują psychiatrzy i specjaliści od zdrowia psychicznego w Ameryce. Wnioskują o komisję, która pozwoli zbadać, czy prezydent może pełnić swoją funkcję.

Nienawiść zabija lekarzy

Lekarze bywają ofiarami fanatyków, radykałów i niezadowolonych z leczenia pacjentów. Zaczyna się od gróźb, a kończy na nożu, pistolecie czy bombie.

EBN, czyli pielęgniarstwo oparte na faktach

Rozmowa z dr n. o zdrowiu Dorotą Kilańską, kierowniczką Zakładu Pielęgniarstwa Społecznego i Zarządzania w Pielęgniarstwie w UM w Łodzi, dyrektorką Europejskiej Fundacji Badań Naukowych w Pielęgniarstwie (ENRF), ekspertką Komisji Europejskiej, Ministerstwa Zdrowia i WHO.

Sytuacja epidemiologiczna i możliwości leczenia raka jelita grubego w Polsce

Wraz z wydłużaniem się naszego życia oraz wciąż rozwijającymi się możliwościami medycyny, rak nie tylko nie przestaje być aktualnym problemem zdrowotnym, ale wręcz zaliczany jest do chorób cywilizacyjnych. Jedną z przyczyn późnego rozpoznawania nowotworów jelita grubego jest długoletni bezobjawowy lub skąpoobjawowy przebieg choroby. Do objawów najczęściej wiązanych z rakiem jelita grubego należą krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego (jawne bądź utajone), niespecyficzne bóle brzucha, zaburzenia rytmu wypróżnień, daremne parcie na stolec lub uczucie niepełnego wypróżnienia, anemia wtórna do przewlekłej utraty krwi i wreszcie późny objaw – utrata masy ciała. (...)

Pierwsze dziecko z Polski uzbierało 9 milionów na terapię genową SMA

Alex Jutrzenka w Wigilię otrzymał od darczyńców prezent – jego zbiórka na portalu crowfundingowym osiągnęła 100 proc. Chłopiec jako pierwszy pacjent z Polski wyjedzie do USA, do Children’s Hospital of Philadelphia, po terapię genową, która ma zahamować postęp choroby.




bot