Służba Zdrowia - strona główna
SZ nr 81–100/2022
z 24 listopada 2022 r.

Stuknij na okładkę, aby przejść do spisu treści tego wydania


>>> Wyszukiwarka leków refundowanych


Spełnia się sen ratowników

Ewa Szarkowska

Rządowy projekt ustawy o zawodzie ratownika medycznego i samorządzie ratowników medycznych przechodzi kolejne etapy legislacji jak burza. Wszystko wskazuje na to, że regulacja, na którą środowisko ratowników medycznych czeka od lat, zostanie uchwalona, podpisana przez prezydenta i opublikowana w Dzienniku Ustaw jeszcze w tym roku.



Ustawę kompleksowo regulującą zasady wykonywania zawodu ratownika medycznego w Polsce przyrzekł ratownikom minister zdrowia Łukasz Szumowski w porozumieniu zawartym z Komitetem Protestacyjnym Ratowników Medycznych w roku 2018. Obiecany przez resort projekt trafił rok później do konsultacji społecznych. Ratownicy i ich pracodawcy nie kryli zadowolenia z tego faktu, choć zastrzegali, że nie jest to projekt doskonały. – Z ostatecznymi ocenami wstrzymajmy się do finalnej wersji po uwagach i konferencji uzgodnieniowej, w jakiej ustawa wejdzie w życie. Podejrzewam, że nie będą to łatwe rozmowy – mówił wówczas Piotr Dymon, przewodniczący Polskiej Rady Ratowników Medycznych oraz szef Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Ratowników Medycznych.

Chyba jednak nie przypuszczał, że trzeba będzie czekać aż 3 lata, by projekt ustawy o zawodzie ratownika medycznego i samorządzie zawodowym ratowników medycznych został przyjęty przez rząd i przekazany pod obrady sejmu.

Ekspresowe tempo



Rządowy projekt ustawy wpłynął do laski marszałkowskiej w końcu września 2022 r., a już 20 października rozpatrzyła go w ekspresowym tempie i przyjęła jednogłośnie specjalna podkomisja powołana przez sejmową komisję zdrowia. Członkowie podkomisji większością głosów odrzucili kilka istotnych poprawek zgłoszonych przez posłów opozycji, umożliwiających ratownikom medycznym prowadzenie działalności w ramach indywidualnej praktyki, stwierdzanie zgonu poza akcją medyczną zespołu ratownictwa medycznego oraz wcześniejsze nabywanie uprawnień emerytalnych. Obecny na posiedzeniu Roman Badach-Rogowski z Krajowego Związku Zawodowego Pracowników Ratownictwa Medycznego wyjaśnił, że dzisiaj uprawnienia do wcześniejszej emerytury o 5 lat ze względu na pracę w szczególnych warunkach posiadają jedynie ratownicy medyczni, którzy przez co najmniej 15 lat byli zatrudnieni na etacie przed 1 stycznia 1999 r. Pozostali ratownicy, którzy w dużej części pracują na podstawie umów cywilnoprawnych, żadnych takich uprawnień nie mają. – Może faktycznie posiedzenie podkomisji nie jest miejscem na wpisywanie przepisów emerytalnych do ustawy, ale prosilibyśmy jednak, by podkomisja wystąpiła z wnioskiem do sejmu lub z inicjatywą legislacyjną odnośnie do uprawnień emerytalnych ratowników medycznych – apelował Badach-Rogowski.

Kwestia prawa ratowników medycznych do wcześniejszej emerytury oraz możliwości prowadzenia przez nich działalności w formie indywidualnych praktyk zdominowały dalsze obrady posłów nad projektem w czasie tzw. drugiego czytania. Ostatecznie sejm przyjął niemalże jednogłośnie (przeciw było tylko kilku posłów, jeden się wstrzymał) ustawę 27 października, uwzględniając tylko poprawki porządkowe zgłoszone przez PiS. W głosowaniu przepadły poprawki zgłoszone przez Koalicję Obywatelską i zaakceptowane przez Komisję Zdrowia, dające prawo ratownikom do prowadzenia indywidualnej praktyki oraz ustalające wysokość opłaty za wpis do spisu ratowników medycznych do czasu wyboru samorządu ratowników medycznych na poziomie 1 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku za ubiegły rok. Można przypuszczać, że próbę wprowadzenia tych poprawek do ustawy o zawodzie ratownika medycznego i samorządzie ratowników medycznych podejmie senat, który pochyli się nad tą regulacją w listopadzie.

Kto może być ratownikiem?



Projekt ustawy zakłada, że zawód ratownika medycznego może wykonywać osoba, która rozpoczęła przed 1 październikiem 2019 r. studia wyższe na kierunku lub specjalności ratownictwo medyczne lub medycyna ratunkowa i uzyskała tytuł zawodowy licencjata lub magistra na tym kierunku lub rozpoczęła po 30 września 2019 r. studia przygotowujące do wykonywania zawodu ratownika medycznego i uzyskała tytuł zawodowy licencjata. Do pracy w tym zawodzie będą uprawnione także osoby, które rozpoczęły przed 1 marca 2013 r. naukę w szkole policealnej i uzyskały dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu zawodowego ratownika medycznego albo kwalifikacje zawodowe w zawodzie ratownik medyczny. Ratownik medyczny musi mieć prawo wykonywania zawodu, a jego dotychczasowe zachowanie daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu ratownika medycznego, w szczególności nie był prawomocnie skazany za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego oraz umyślne przestępstwo skarbowe.

Prawa ratownika…



Projektowana regulacja daje ratownikowi medycznemu prawo dostępu do dokumentacji medycznej oraz do uzyskania od lekarza, felczera, pielęgniarki, położnej, fizjoterapeuty lub innego ratownika informacji o stanie zdrowia pacjenta, rozpoznaniu, proponowanych metodach diagnostycznych, leczniczych, rehabilitacyjnych, zapobiegawczych i dających się przewidzieć następstwach podejmowanych działań, w zakresie niezbędnym do udzielanych przez siebie świadczeń zdrowotnych. Projekt zakłada, że po dokonaniu oceny stanu pacjenta, ratownicy mają prawo niepodejmowania lub odstąpienia od medycznych czynności ratunkowych albo udzielania świadczeń zdrowotnych, jeżeli nie spowoduje to niebezpieczeństwa utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia. Ratownik, pełniący funkcję kierownika zespołu ratownictwa medycznego otrzymuje uprawnienia do ustalania zgonu i jego przyczyny, jeżeli zgon nastąpił w trakcie akcji medycznej zespołu.

…i liczne obowiązki



Zgodnie z projektem ustawy ratownik medyczny ma obowiązek wykonywania zleceń z dokumentacji medycznej, dokumentowania świadczeń zdrowotnych w karcie indywidualnej ratownika medycznego, informowania pacjenta o jego prawach oraz jego stanie zdrowia, zachowania w tajemnicy informacji związanych z pacjentem, a uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu. Jego powinnością jest także zgłaszanie niepożądanych działań produktu leczniczego do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub podmiotu odpowiedzialnemu za wprowadzenie produktu leczniczego do obrotu. Ponadto, każdy ratownik jest zobligowany do ustawicznego rozwoju zawodowego, realizowanego przez kształcenie podyplomowe i doskonalenie zawodowe, dokumentowane w karcie ustawicznego rozwoju zawodowego. Projekt ustawy zakłada umożliwienie ratownikom medycznym szkolenia specjalizacyjnego w celu uzyskania tytułu specjalisty w danej dziedzinie ochrony zdrowia, w tym m.in. przystąpienie do szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie „chirurgiczna asysta lekarza” pod warunkiem wystawienia przez podmiot leczniczy zaświadczenia potwierdzającego zapotrzebowanie na osoby z tą specjalizacją. Realizację ustawicznego rozwoju zawodowego ułatwi ratownikom prawo do 6 dni urlopu szkoleniowego rocznie, płatnego według zasad obowiązujących przy obliczaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.

Zawód zaufania publicznego



Projekt ustawy zakłada powstanie Krajowej Izby Ratowników Medycznych, która będzie działała na takich samych zasadach jak pozostałe samorządy zawodów medycznych w Polsce i przynależność do niej będzie dla wszystkich ratowników medycznych obowiązkowa. Samorząd będzie reprezentował oraz chronił interesy zawodowe ratowników. Będzie przyznawał prawo wykonywania zawodu oraz uznawał kwalifikacje ratowników medycznych, będących obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, zamierzających wykonywać zawód ratownika medycznego w Polsce. Nowo powołany samorząd będzie sprawował również pieczę nad należytym wykonywaniem zawodu ratownika medycznego poprzez stałe podnoszenie kwalifikacji zawodowych osób wykonujących ten zawód, jak również prowadził postępowania w zakresie odpowiedzialności zawodowej ratowników medycznych za naruszenie zasad etyki zawodowej oraz przepisów związanych z wykonywaniem zawodu ratownika medycznego.

Projekt przewiduje także utworzenie rejestru ratowników medycznych oraz rejestru osób uprawnionych do wykonywania zawodu ratownika medycznego tymczasowo i okazjonalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, prowadzonego w systemie teleinformatycznym. Jego administratorem będzie Krajowa Rada Ratowników Medycznych. Rejestr pozwoli na uzyskanie zarówno informacji bieżącej o liczbie ratowników medycznych, sposobach wykonywania zawodu ratownika, jak również o potrzebach kadrowych w tym zawodzie w poszczególnych rejonach kraju.

Ratownicy: to początek nowej drogi



Związki zawodowe ratowników medycznych od początku prac legislacyjnych nad ustawą o zawodzie ratownika nie kryły, że nie do końca spełnia ona ich oczekiwania. Związkowcy liczyli bowiem, że przy tej okazji zostanie uregulowana sprawa uprawnień ratowników do wcześniejszej emerytury. Również w opinii Polskiego Towarzystwa Ratowników Medycznych procedowana ustawa nie załatwia wszystkich potrzebnych kwestii. Jednak jest fundamentem, który pozwoli na dalszą realizację postulatów środowiska, np. powołania krajowego konsultanta w dziedzinie ratownictwa medycznego wywodzącego się z tej grupy zawodowej. Organizacja podkreśla, że zgoda na kierunkowe studia magisterskie dla ratowników medycznych oraz możliwość wprowadzenia specjalizacji pozwoli na tworzenie ścieżki kariery zawodowej w ratownictwie medycznym, której dotąd brakowało. Umożliwi to ratownikom medycznym poszerzanie swojej wiedzy i nabywanie dodatkowych kompetencji. – Pomimo że zawód ratownika medycznego jest młodym zawodem, zbudował już swoją markę i jest rozpoznawalny. Jednak wymaga on dalszego doregulowania, a jedyną instytucją właściwą do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania zawodu ratownika medycznego jest samorząd – podkreśla PTRM. Organizacja Krajowej Izby Ratowników Medycznych będzie więc – w opinii Towarzystwa – zadaniem niezwykle ważnym, ponieważ od tego, w jaki sposób zostanie ukształtowana, będzie zależało funkcjonowanie i dalszy rozwój tego zawodu.

Ustawa istotna dla systemu PRM



Dr n. med. Małgorzata Popławska, prezes Związku Pracodawców Ratownictwa Medycznego SPZOZ, na co dzień kierująca Krakowskim Pogotowiem Ratunkowym podkreśla, że ustawa ta jest bardzo ważnym dokumentem dla ratownictwa medycznego w Polsce, ponieważ reguluje wykonywanie zawodu przez ratowników medycznych, którzy stanowią obecnie podstawę systemu. Jest istotna zarówno dla pracowników, jak i pracodawców, bo określa tak kluczowe kwestie, jak prawo wykonywania zawodu, ścieżkę doskonalenia zawodowego czy zasady odpowiedzialności zawodowej i sądu. Dzięki wprowadzeniu drugiego stopnia studiów pozwoli też na podnoszenie kwalifikacji zawodowych i zdobywanie nowych umiejętności, co ma przecież znaczenie również dla pracodawców i pacjentów.

– Pracodawcy cały czas natomiast zwracają uwagę na konieczność doprecyzowania kwestii finansowania urlopu szkoleniowego. Z punktu widzenia pracownika ma on być finansowany na tych samych zasadach, jak urlop wypoczynkowy, ale pracodawcom nie wskazano źródła środków. Praca w pogotowiu ratunkowym oparta jest wyłącznie na systemie dyżurowym, co oznacza konieczność zatrudnienia osoby na zastępstwo w każdym przypadku nieobecności pracownika, niezależnie od jej przyczyny. Koszty urlopu pracownika oraz pracy osoby go zastępującej są więc spore – podkreśla prezes Popławska.





Najpopularniejsze artykuły

Münchhausen z przeniesieniem

– Pozornie opiekuńcza i kochająca matka opowiada lekarzowi wymyślone objawy choroby swojego dziecka lub fabrykuje nieprawidłowe wyniki jego badań, czasem podaje mu truciznę, głodzi, wywołuje infekcje, a nawet dusi do utraty przytomności. Dla pediatry zespół Münchhausena z przeniesieniem to wyjątkowo trudne wyzwanie – mówi psychiatra prof. Piotr Gałecki, kierownik Kliniki Psychiatrii Dorosłych Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

Ciemna strona eteru

Zabrania się sprzedaży eteru etylowego i jego mieszanin – stwierdzał artykuł 3 uchwalonej przez sejm ustawy z dnia 22 czerwca 1923 r. w przedmiocie substancji i przetworów odurzających. Nie bez kozery, gdyż, jak podawały statystyki, aż 80 proc. uczniów szkół narkotyzowało się eterem. Nauczyciele bili na alarm – używanie przez dzieci i młodzież eteru prowadzi do ich otępienia. Lekarze wołali – eteromania to zguba dla organizmu, prowadzi do degradacji umysłowej, zaburzeń neurologicznych, uszkodzenia wątroby. Księża z ambon przestrzegali – eteryzowanie się nie tylko niszczy ciało, ale i duszę, prowadząc do uzależnienia.

Czy Trump ma problemy psychiczne?

Chorobę psychiczną prezydenta USA od prawie roku sugerują psychiatrzy i specjaliści od zdrowia psychicznego w Ameryce. Wnioskują o komisję, która pozwoli zbadać, czy prezydent może pełnić swoją funkcję.

Leki, patenty i przymusowe licencje

W nowych przepisach przygotowanych przez Komisję Europejską zaproponowano wydłużenie monopolu lekom, które odpowiedzą na najpilniejsze potrzeby zdrowotne. Ma to zachęcić firmy farmaceutyczne do ich produkcji. Jednocześnie Komisja proponuje wprowadzenie przymusowego udzielenia licencji innej firmie na produkcję chronionego leku, jeśli posiadacz patentu nie będzie w stanie dostarczyć go w odpowiedniej ilości w sytuacjach kryzysowych.

Astronomiczne rachunki za leczenie w USA

Co roku w USA ponad pół miliona rodzin ogłasza bankructwo z powodu horrendalnie wysokich rachunków za leczenie. Bo np. samo dostarczenie chorego do szpitala może kosztować nawet pół miliona dolarów! Prezentujemy absurdalnie wysokie rachunki, jakie dostają Amerykanie. I to mimo ustawy, która rok temu miała zlikwidować zjawisko szokująco wysokich faktur.

Zmiany skórne po kontakcie z roślinami

W Europie Północnej najczęstszą przyczyną występowania zmian skórnych spowodowanych kontaktem z roślinami jest Primula obconica. Do innych roślin wywołujących odczyny skórne, a występujących na całym świecie, należy rodzina sumaka jadowitego (gatunek Rhus) oraz przedstawiciele rodziny Compositae, w tym głównie chryzantemy, narcyzy i tulipany (...)

Śladem boksera

W czasie zmagań z epidemią ujawniła się z całą mocą niezdolność Ministerstwa Zdrowia do kierowania wielkimi przedsięwzięciami. Ministerstwo nie potrafiło zmobilizować i usprawnić funkcjonowania służb sanitarno-epidemiologicznych.

Wczesny hormonozależny rak piersi – szanse rosną

Wczesny hormonozależny rak piersi u ponad 30% pacjentów daje wznowę nawet po bardzo wielu latach. Na szczęście w kwietniu 2022 roku pojawiły się nowe leki, a więc i nowe możliwości leczenia tego typu nowotworu. Leki te ograniczają ryzyko nawrotu choroby.

Czas pracy osób niepełnosprawnych w szpitalu

Czy niepełnosprawna pielęgniarka lub lekarz mogą pracować w systemie równoważnego czasu pracy i pełnić dyżury medyczne w porze nocnej?

Aplikacje mobilne wyrobem medycznym?

Aplikacje i urządzenia mobilne są coraz szerzej wykorzystywane przez branżę medyczną jako ułatwienie dla pacjentów, ale przede wszystkim wsparcie procesów diagnostycznych i terapeutycznych. W określonych przypadkach takie urządzenia mobilne mogą być zakwalifikowane jako wyroby medyczne, co spowoduje, że będą musiały spełniać szereg wymogów. Za wyrób medyczny może być uznane również samo oprogramowanie, które wprowadzane jest do obrotu samodzielnie, czyli nie jest częścią jakiegokolwiek urządzenia (tzw. stand-alone software).

Ile pracują lekarze w Polsce

Lekarze bez specjalizacji, zwłaszcza młodzi mężczyźni, pracują więcej niż pozostali. Wyniki badań, przeprowadzonych w latach 2016–2017 przez samorząd lekarski nie są specjalnie odkrywcze. A jednak trudno przejść nad nimi do porządku dziennego, zwłaszcza gdy spojrzeć na inne wskaźniki dotyczące kadr medycznych.

Gdy rozum śpi, budzi się bestia

Likantropia (z gr. lýkos – wilk i ánthropos – człowiek) to wiara w zdolność
przekształcania się ludzi w zwierzęta, zwłaszcza w wilki. Etymologię tego
terminu wywodzi się też od króla Arkadii – Likaona, który, jak opisuje
Owidiusz w Metamorfozach, został przemieniony w wilka, gdyż ośmielił się
podać Zeusowi ludzkie mięso – ciało własnego syna.

Mielofibroza choroba o wielu twarzach

Zwykle chorują na nią osoby powyżej 65. roku życia, ale występuje też u trzydziestolatków. Średni czas przeżycia wynosi 5–10 lat, choć niektórzy żyją nawet dwadzieścia. Ale w agresywnej postaci choroby zaledwie 2–3 lata od postawienia rozpoznania.

Osteotomia okołopanewkowa sposobem Ganza zamiast endoprotezy

Dysplazja biodra to najczęstsza wada wrodzona narządu ruchu. W Polsce na sto urodzonych dzieci ma ją czworo. W Uniwersyteckim Szpitalu Dziecięcym pod kierownictwem dr. Jarosława Felusia przeprowadzane są operacje, które likwidują ból i kupują pacjentom z tą wadą czas, odsuwając konieczność wymiany stawu biodrowego na endoprotezę.

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – rola lekarza POZ

Powszechnie uważa się, że chorego na wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) leczy gastroenterolog i – okresowo – chirurg. Tymczasem główna rola w tym procesie przypada lekarzowi rodzinnemu.

Niewydolność systemu w niewydolności serca

Rosnąca zapadalność na niewydolność serca w kontekście starzejącego się społeczeństwa sprawia, że walka z tym schorzeniem staje się ogromnym wyzwaniem dla Polski – zarówno społecznym, jak i systemowym.




bot