Służba Zdrowia - strona główna
SZ nr 9–16/2020
z 20 lutego 2020 r.

Stuknij na okładkę, aby przejść do spisu treści tego wydania


>>> Wyszukiwarka leków refundowanych


Odliczanie do nowelizacji

Małgorzata Solecka

Ponad rok temu minister zdrowia otrzymał projekt zmian w ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Ministerstwo projekt „przeorało”, choć złośliwi lub tylko rozgoryczeni współautorzy powiedzą pewnie, że raczej „zaorało” i przedstawiło własny. W jakiej formie zostanie on uchwalony, przekonamy się jednak dopiero najwcześniej w marcu.



Dość nieoczekiwanie Komisja Zdrowia przychyliła się bowiem do postulatu samorządu lekarskiego, by ustawą zajęła się specjalna podkomisja. Rząd, a konkretnie Ministerstwo Zdrowia, zakładało, że ustawa wejdzie w życie z początkiem kwietnia. Tak się jednak nie stanie, a w tej chwili najwcześniejszym terminem wydaje się czerwiec – choć można usłyszeć głosy, że prace będą się przeciągać, a to, czy w ogóle wejdzie ona w życie, zależy w największym stopniu od wyników wyborów prezydenckich.

Jest bowiem pewne, że senat „przytrzyma” ustawę przez miesiąc, a następnie wniesie do niej poprawki. Jeśli prezydentem na drugą kadencję zostanie wybrany Andrzej Duda, rządowy projekt – zapewne z niewielkimi zmianami wprowadzonymi już w sejmie (podkomisją kieruje Bolesław Piecha, doświadczony parlamentarzysta i były wiceminister zdrowia, któremu nie sposób odmówić orientacji na ten temat i kompetencji do przepracowania ministerialnych propozycji).

Jeśli nie – projekt, ze wszystkimi zmianami wyczekiwanymi przez lekarzy i tymi, których środowisko nie akceptuje, przepadnie. Czego można się będzie spodziewać w następnych kilku tygodniach (przewodniczący Komisji Zdrowia Tomasz Latos wstępnie zakreślił horyzont prac na miesiąc, ale w marcu Sejm spotyka się pod koniec miesiąca, więc podkomisja ma w teorii nawet sześć tygodni na przygotowanie sprawozdania)?

Pod koniec stycznia Naczelna Rada Lekarska wydała kolejne stanowisko wobec nowelizacji ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Widać w nim wolę porozumienia i wyciągniętą w kierunku ministerstwa rękę. Część zapisów została oceniona pozytywnie – zgodnie zresztą z powszechnym w środowisku odbiorem wielu mniejszych zmian, ułatwiających życie lekarzom.

Co aprobuje Naczelna Rada Lekarska (a także, między innymi, Porozumienie Rezydentów OZZL)?

• Wcześniejsze ogłaszanie terminów LEK i LDEK: zgodnie z założeniami projektu terminy LEK i LDEK dyrektor CEM ma ogłaszać co najmniej na sześć miesięcy przed planowanym egzaminem. Nowelizacja wprowadza też możliwość bezpłatnego złożenia po raz drugi LEK albo LDEK w przypadku braku zaliczenia tego egzaminu w pierwszym podejściu albo nieprzystąpienia do niego.

• Udział w szkoleniach dodatkowych: w trakcie odbywania stażu podyplomowego lekarz będzie mógł przeznaczyć sześć dni na udział w dodatkowych konferencjach, kursach lub szkoleniach.

• Wniosek o odwołanie rezydentury: lekarz, który został zakwalifikowany do odbywania rezydentury i rozpoczął szkolenie specjalizacyjne, będzie mógł, bez podawania przyczyny, złożyć ponowny wniosek o odbywanie rezydentury w innej dziedzinie medycyny nie więcej niż jeden raz. Utrzymana zostanie też możliwość zmiany rezydentury ze względu na stan zdrowia (niezależnie od wykorzystania opcji „bez podawania przyczyny”).

• Regulacje dotyczące pracy w systemie zmianowym: lekarz odbywający specjalizację może pracować w systemie zmianowym, ale tylko wtedy, gdy program danej specjalizacji przewiduje pracę w takim systemie oraz lekarz odbywający szkolenie specjalizacyjne i kierownik specjalizacji, pod którego nadzorem jest lekarz, pracują na tej samej zmianie.

• Brak zgody na pełnienie samodzielnych dyżurów medycznych: lekarz odbywający szkolenie specjalizacyjne może nie zgodzić się na pełnienie samodzielnych dyżurów medycznych przez rok od rozpoczęcia szkolenia specjalizacyjnego.

• Nowelizacja przewiduje również, a samorząd lekarski popiera to rozwiązanie, że lekarze korzystający z uprawnień związanych z rodzicielstwem lub ze stanem zdrowia nie mogą być obowiązani do pracy w ramach pełnienia dyżuru medycznego w porze nocnej lub w wymiarze łącznie przekraczającym 50 proc. wymiaru czasu pracy w ramach pełnienia dyżurów.


Część nowości zyskała pozytywną ocenę samorządu, choć z istotnymi zastrzeżeniami. Prawo do odpoczynku bezpośrednio po zakończeniu pełnienia dyżuru medycznego – tylko dla rezydentów: lekarzowi, który pełni dyżur medyczny objęty programem szkolenia specjalizacyjnego w wymiarze uniemożliwiającym skorzystanie mu z prawa do co najmniej 11-godzinnego dobowego nieprzerwanego odpoczynku, przysługuje okres odpoczynku bezpośrednio po zakończeniu pełnienia dyżuru medycznego. Czas tego odpoczynku nie będzie wydłużał szkolenia specjalizacyjnego i zostanie wliczony lekarzowi do podstawowego wymiaru czasu pracy, a korzystanie z niego nie spowoduje obniżenia wynagrodzenia. Ponieważ jednak specjaliści będą rozliczani „za zejścia” na dotychczasowych zasadach, NRL zwraca uwagę na niczym nieuzasadnioną dywersyfikację charakteru pracy dwóch grup lekarzy i przysługujących w jej ramach przywilejów i obowiązków. Podobnie ambiwalentna ocena dotyczy wprowadzenia wynagrodzenia dla kierowników specjalizacji. NRL pozytywnie ocenia ten zapis, z zastrzeżeniem, że „jest ono wprowadzone na poziomie zdecydowanie niższym niż postulowany przez środowisko lekarskie i nieadekwatnym do zakresu obowiązków i odpowiedzialności kierownika specjalizacji”. Kierownik specjalizacji ma otrzymywać 500 złotych brutto za jednego specjalizanta, tysiąc złotych – jeśli jest ich więcej.

Zupełnie więc jak w komedii Stanisława Barei, projekt – z punktu widzenia środowiska lekarskiego – ma niewątpliwie swoje plusy, ale ma też minusy. I chodzi o to – jak w „Misiu” – by te plusy nie przysłoniły tych minusów.

Minusem, który według wielu lekarzy przysłania wszystkie korzyści, płynące ze zmienionych przepisów, ma być uproszczenie trybu przyznawania prawa wykonywania zawodu lekarzom spoza UE. Zdaniem Naczelnej Rady Lekarskiej wprowadzenie takich zapisów „niesie realne zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjentów”. Jest również nieuzasadnione z punktu widzenia prawidłowości funkcjonowania polskiego systemu ochrony zdrowia. Według samorządu lekarskiego projektowane przepisy nie wskazują odpowiednich kryteriów weryfikacji faktycznej wiedzy i umiejętności lekarzy. Oznacza to, że weryfikacja przedkładanej w tym trybie przez cudzoziemców dokumentacji (w szczególności dotyczącej uzyskanej specjalizacji i doświadczenia zawodowego) będzie utrudniona albo w ogóle niemożliwa.

To oficjalnie. W kuluarowych rozmowach można usłyszeć obawy, że otwarcie rynku dla lekarzy zza wschodniej granicy „zepsuje rynek”. Czyli że stanie się to, o czym marzą eksperci i dyrektorzy szpitali: zelżeje presja płacowa, bo więcej lekarzy to mniejszy potencjał negocjacyjny ze strony już pracujących.

Bo Ministerstwo Zdrowia nie ukrywa, że wprowadzenie do projektu nowelizacji przepisów dotyczących zatrudniania cudzoziemców (w projekcie, który minister otrzymał rok temu, ta tematyka w ogóle nie była poruszona), to odpowiedź na zgłaszane przez szpitale braki kadrowe w poszczególnych obszarach medycyny. Z przeprowadzonych w 2019 roku wśród pracodawców badań wynika, że największe zapotrzebowanie (a więc największe braki) występuje w pediatrii oraz internie (po 23 proc.), anestezjologii i intensywnej terapii (21 proc.), chirurgii ogólnej (15 proc.), medycyny ratunkowej i neonatologii (po 13 proc.).

Jednak wszystkie znaki na niebie i Ziemi wskazują, że obawy lekarzy (i nadzieje menadżerów placówek medycznych) są płonne. Ustawa, w tym kształcie, który jest, nie daje żadnej wartości dodanej cudzoziemcom, którzy chcieliby tu podjąć zatrudnienie. Oferuje, tak naprawdę, ograniczone prawo wykonywania zawodu w kraju, w którym etatowe stawki wynagrodzenia dla lekarzy są po prostu żenująco niskie, w dodatku – bez żadnych bonusów (typu dodatek na relokację, pokrycie kosztów kursów językowych etc.).

Ograniczone prawo wykonywania zawodu oferują też lekarzom spoza Unii Europejskiej choćby Niemcy, z o wiele wyższym wynagrodzeniem minimalnym dla lekarza i dodatkami socjalnymi. – Polska nie była, nie jest i nie będzie atrakcyjnym krajem emigracji zawodowej dla lekarzy, poza tymi, którzy chcieliby tu przyjechać i pracować na przykład ze względów rodzinnych – ocenia jeden z ekspertów po analizie przepisów dotyczących zatrudniania cudzoziemców.

Samorząd lekarski zwraca uwagę, że Ministerstwo Zdrowia z jednej strony chce przyciągnąć lekarzy zza wschodniej granicy, z drugiej zaś – mimo akcentowania braków kadrowych – w ustawie nie wprowadza ułatwień dla tych lekarzy, którzy w Polsce zdobyli dyplom, ale zaraz potem wyjechali. NRL wytyka to jako błąd, a nawet poważną wadę, bo tym samym lekarze, wykształceni w Polsce, którzy zdobyli doświadczenie, kwalifikacje za granicą i chcą wrócić do pracy w Polsce mają wręcz gorszą sytuację wyjściową niż cudzoziemcy spoza UE.

Determinacja Ministerstwa Zdrowia, by ustawa została uchwalona szybko, nie oznacza, że niemożliwe są jakiekolwiek zmiany w już złożonym w sejmie projekcie. Na początku lutego minister zdrowia obiecał np. przedstawicielom Porozumienia Rezydentów OZZL, że uwzględni kilka ich postulatów, których w rządowym projekcie nie ma: rezydenci, którzy w ramach specjalizacji będą dojeżdżać do szpitali powiatowych (tzw. zsyłki do powiatów) dostaną 400 złotych dodatku, a matkom-lekarkom rezydentura zostanie wydłużona o czas urlopu wypoczynkowego, do którego nabędą prawo w czasie macierzyńskiego. W innych sprawach, które chcieli przewalczyć rezydenci, ministerstwo pozostało jednak nieugięte. Czy takie pozostanie również wobec posłów?




Najpopularniejsze artykuły

Astronomiczne rachunki za leczenie w USA

Co roku w USA ponad pół miliona rodzin ogłasza bankructwo z powodu horrendalnie wysokich rachunków za leczenie. Bo np. samo dostarczenie chorego do szpitala może kosztować nawet pół miliona dolarów! Prezentujemy absurdalnie wysokie rachunki, jakie dostają Amerykanie. I to mimo ustawy, która rok temu miała zlikwidować zjawisko szokująco wysokich faktur.

Wołanie o profilaktykę

Z dr. n. med. Krzysztofem Walczewskim, ordynatorem oddziału psychiatrii w Szpitalu Klinicznym im. dr. Józefa Babińskiego SP ZOZ w Krakowie i autorem programu profilaktyki depresji w woj. małopolskim „Wyprzedzić smutek” rozmawia Katarzyna Cichosz.

Rozmawiajmy o bezpieczeństwie lekowym

Nie milkną komentarze po opublikowaniu projektu nowelizacji ustawy refundacyjnej. W różnych aspektach i różnym tonie wypowiadało się na jego temat wiele środowisk. Ostatnio głos zabrały organizacje branżowe, zrzeszające podmioty branży farmaceutycznej.

Rzeczpospolita bezzębna

Polski trzylatek statystycznie ma aż trzy zepsute zęby. Sześciolatki mają próchnicę częściej niż ich rówieśnicy w Ugandzie i Wietnamie. Na fotelu dentystycznym ani razu w swoim życiu nie usiadł co dziesiąty siedmiolatek. Statystyki dotyczące starszych napawają grozą: 92 proc. nastolatków i 99 proc. dorosłych ma próchnicę. Przeciętny Polak idzie do dentysty wtedy, gdy nie jest w stanie wytrzymać bólu i jest mu już wszystko jedno, gdzie trafi.

Kongres Zdrowia Publicznego 2022

W jakiej sytuacji po bez mała trzech latach pandemii znajduje się system ochrony zdrowia w Polsce? Co ze zdrowiem publicznym, poddanym przeciążeniom pandemii COVID-19 oraz skutków wojny w Ukrainie? Czy możliwe jest funkcjonowanie i zarządzanie wrażliwym dobrem, którym jest zdrowie i życie, w warunkach permanentnego kryzysu? Te, i nie tylko te, pytania mocno wybrzmiewały podczas IX Kongresu Zdrowia Publicznego (8–9 grudnia, Warszawa).

Reforma systemu psychiatrii zbacza z wyznaczonego kursu

Rozmowa z Markiem Balickim, byłym pełnomocnikiem ministra zdrowia ds. reformy psychiatrii dorosłych i byłym kierownikiem biura ds. pilotażu Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2017–2022, ministrem zdrowia w latach 2003 oraz 2004–2005.

50 lat krakowskiej kardiochirurgii dziecięcej

Krakowska kardiochirurgia dziecięca w Uniwersyteckim Szpitalu Dziecięcym w Krakowie-Prokocimiu zajmuje się leczeniem wrodzonych wad serca u dzieci i młodzieży z całej Polski, a także z zagranicy. Ma na swoim koncie wiele sukcesów. W 2010 r. Klinika została uznana za najlepszą w plebiscycie ośrodków kardiochirurgii dziecięcej i otrzymała dyplom i nagrodę tygodnika „Newsweek” za zajęcie I miejsca w Polsce. W 2013 r. Klinikę Kardiochirurgii Dziecięcej w Krakowie wyróżniono pierwszą lokatą dla najlepszego ośrodka medycznego w kraju i „Złotym Skalpelem” przyznawanym przez redakcję „Pulsu Medycyny”. Powtórnie „Złoty Skalpel” przyznano jej w 2016 r. W tym roku obchodzi jubileusz 50-lecia.

Ciemna strona eteru

Zabrania się sprzedaży eteru etylowego i jego mieszanin – stwierdzał artykuł 3 uchwalonej przez sejm ustawy z dnia 22 czerwca 1923 r. w przedmiocie substancji i przetworów odurzających. Nie bez kozery, gdyż, jak podawały statystyki, aż 80 proc. uczniów szkół narkotyzowało się eterem. Nauczyciele bili na alarm – używanie przez dzieci i młodzież eteru prowadzi do ich otępienia. Lekarze wołali – eteromania to zguba dla organizmu, prowadzi do degradacji umysłowej, zaburzeń neurologicznych, uszkodzenia wątroby. Księża z ambon przestrzegali – eteryzowanie się nie tylko niszczy ciało, ale i duszę, prowadząc do uzależnienia.

Leki, patenty i przymusowe licencje

W nowych przepisach przygotowanych przez Komisję Europejską zaproponowano wydłużenie monopolu lekom, które odpowiedzą na najpilniejsze potrzeby zdrowotne. Ma to zachęcić firmy farmaceutyczne do ich produkcji. Jednocześnie Komisja proponuje wprowadzenie przymusowego udzielenia licencji innej firmie na produkcję chronionego leku, jeśli posiadacz patentu nie będzie w stanie dostarczyć go w odpowiedniej ilości w sytuacjach kryzysowych.

Problem nie zawsze rozumiany

Z Ewą Jędrys, prezes Fundacji Pomocy Chorym Psychicznie im. Tomasza Deca w Krakowie rozmawia Katarzyna Cichosz.

Minister bez żadnego trybu

Adam Niedzielski „jedynką” na poznańskiej liście PiS? Pod koniec 2022 roku minister zdrowia zadeklarował, że przygotowuje się do startu w jesiennych wyborach parlamentarnych. Powód? Poselski mandat i obecność w sejmie przekładają się, zdaniem Niedzielskiego, na większą skuteczność w przeprowadzaniu kluczowych decyzji. Skoro już o skuteczności mowa…

Różne oblicza zakrzepicy

Choroba zakrzepowo-zatorowa, potocznie nazywana zakrzepicą to bardzo demokratyczne schorzenie. Nie omija nikogo. Z jej powodu cierpią politycy, sportowcy, aktorzy, prawnicy. Przyjmuje się, że zakrzepica jest trzecią najbardziej rozpowszechnioną chorobą układu krążenia.

Wczesny hormonozależny rak piersi – szanse rosną

Wczesny hormonozależny rak piersi u ponad 30% pacjentów daje wznowę nawet po bardzo wielu latach. Na szczęście w kwietniu 2022 roku pojawiły się nowe leki, a więc i nowe możliwości leczenia tego typu nowotworu. Leki te ograniczają ryzyko nawrotu choroby.

Pokonać strach przed stratą dziecka

Z Katarzyną Wolską, naszą redakcyjną koleżanką i mamą małej Tosi, rozmawia Martyna Tomczyk.

Leczenie wspomagające w przewlekłym zapaleniu prostaty

Terapia przewlekłego zapalenia stercza zarówno postaci bakteryjnej, jak i niebakteryjnej to duże wyzwanie. Wynika to między innymi ze słabej penetracji antybiotyków do gruczołu krokowego, ale także z faktu utrzymywania się objawów, mimo skutecznego leczenia przeciwbakteryjnego.

Czym są diagnozy pielęgniarskie?

Rozmowa z dr hab. n. o zdr., mgr piel. Aleksandrą Gaworską-Krzemińską, dyrektorem Instytutu Pielęgniarstwa i Położnictwa, prodziekan Wydziału Nauk o Zdrowiu Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, konsultantem wojewódzkim w dziedzinie pielęgniarstwa.




bot