Służba Zdrowia - strona główna
SZ nr 77–84/2019
z 10 października 2019 r.

Stuknij na okładkę, aby przejść do spisu treści tego wydania


>>> Wyszukiwarka leków refundowanych


NSO: blisko, coraz bliżej

Małgorzata Solecka

Narodowa Strategia Onkologiczna jeszcze w październiku powinna trafić do konsultacji publicznych. Dzięki niej, zapowiadają eksperci, działania w obszarze profilaktyki i leczenia nowotworów zostaną lepiej zaprojektowane i ukierunkowane przynajmniej w perspektywie kolejnej dekady.

Do tego, że kluczową rolę w zapobieganiu nowotworom odgrywa edukacja i profilaktyka pierwotna, specjalistów nie trzeba przekonywać. Eksperci zaproszeni na konferencję Cancer Prevention 2020 podkreślali jednak, że z tą wiedzą – aby działania były skuteczne – trzeba wyjść daleko poza panele gromadzące lekarzy, głównie zresztą onkologów. Dopóki edukacja nie trafi „pod strzechy”, z nowotworami będziemy przegrywać. – Przyzwyczailiśmy się do debat eksperckich, jednak promocja zdrowia musi być skuteczna i trzeba szukać nowych rozwiązań. Przykładem może być Finlandia, gdzie w obszarze chorób sercowo-naczyniowych udało się osiągnąć poprawę dzięki zaangażowaniu kół gospodyń wiejskich, które promowały zdrowy styl żywienia. Podobnych dróg powinniśmy poszukać w onkologii – podkreślał minister zdrowia Łukasz Szumowski.

O konieczności „pospolitego ruszenia” w wojnie z nowotworami mówił też prof. George Wilding, wiceprezes i zastępca dyrektora ds. badań klinicznych i interdyscyplinarnych The University of Texas MD Anderson Cancer Center, przestrzegając przed scenariuszem grzęźnięcia w debatach eksperckich. – Opracowanie i wdrożenie programu profilaktycznego wymaga współpracy różnych instytucji i organizacji, ale także Kościołów, lokalnych społeczności itd. W przeciwnym przypadku ważna idea może w ogóle nie dotrzeć do ludzi. Przykładem takich działań, włączających zarówno aktywności lokalne, decyzje podejmowane na szczeblu krajowym (stanowym) i wszelkiego rodzaju innowacje, jest walka z rakiem płuca. – W MD Anderson powstały m.in. aplikacje, które umożliwiają uwolnienie się od nałogu palenia tytoniu, przygotowane zostały programy profilaktyczne i programy wczesnej diagnostyki raka płuca. W Teksasie do 21 lat podniesiony został również wiek, od którego można legalnie kupić wyroby tytoniowe – podkreślał gość konferencji. Ważne jest również bardzo szerokie, komplementarne podejście do problemu. – Kolejnym wyzwaniem są e-papierosy, bardzo popularne wśród młodzieży, które nieuchronnie prowadzą do uzależnienia od nikotyny. Musimy zatem edukować młodych ludzi. Warto, bo efekty mogą być wymierne – przekonywał.

Gość z USA, a więc z kraju, gdzie wolność osobistą i wolność jednostki stawia się na wysokim piedestale, przyznawał jednocześnie, że w kwestiach związanych z profilaktyką zdrowotną, w tym z profilaktyką nowotworową, jeśli chce się mieć sukces, trzeba przekładać zasady zdroworozsądkowe na politykę zdrowotną. Przykład? Wiadomo, że korzystanie z solariów jest szczególnie szkodliwe dla młodych ludzi. Czy można pozostawić to do decyzji ich lub ich rodziców, czy lepiej (skuteczniej?) wprowadzić przepis, zabraniający obsługiwania klientów poniżej określonego wieku.

Inny przykład? Szczepienie przeciw HPV, którego wprowadzenie do kalendarza szczepień ochronnych jako szczepienia refundowanego ze środków publicznych w ramach profilaktyki nowotworowej zapowiedział prof. Piotr Rutkowski, kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków Centrum Onkologii – Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie, przewodniczący Zespołu ds. Narodowej Strategii Onkologicznej. – Wszystkie badania potwierdzają, że szczepienie jest bezpieczne i praktycznie, w perspektywie kilku dekad wyeliminuje raka szyjki macicy. W krótszej perspektywie ograniczy zachorowalność na ten rodzaj nowotworu i kilka innych – podkreślali eksperci. – Jeśli w Polsce zachorowalność i umieralność z powodu raka szyjki macicy jest wysoka, stanowi to sygnał, że jest coś do zrobienia. Przewaga Polski nad USA polega na tym, że można uchwalić prawo obowiązujące w całym kraju. W naszym przypadku każdy stan uchwala swoje przepisy osobno – mówił prof. Wilding, który zaznaczył, że również w Teksasie jest duży problem z niskim poziomem wyszczepialności przeciw HPV.

– Francja opracowuje swoje cancer plany od blisko dwudziestu lat i obecnie ma już czwartą wersję strategii – zwracał uwagę prof. Piotr Czauderna, kierownik Kliniki w Katedrze i Klinice Chirurgii i Urologii Dzieci i Młodzieży Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, koordynator Sekcji Ochrony Zdrowia Narodowej Rady Rozwoju, przypominając, że Polska jest jednym z ostatnich krajów Unii Europejskiej, w którym nie ma dokumentu rangi rządowej poświęconego strategii walki z rakiem. – Przygotowując naszą Strategię, staraliśmy się wzorować na doświadczeniach innych krajów, głównie trzech państw, które mają modelowe rozwiązania w zakresie onkologii, tj. Francji, Kanady i Australii. We wszystkich przypadkach nawiązaliśmy kontakt z instytutami raka, uzyskaliśmy dostęp do dokumentów i staraliśmy się pozyskać wiedzę, w jaki sposób strategie onkologiczne piszą obecnie najlepsi – wyjaśniał prof. Czauderna.

– Zgodnie z ustawą, gotowa Strategia powinna być przedstawiona Radzie Ministrów do 30 listopada, ale chcemy to zrobić znacznie wcześniej, jeszcze w październiku. Po uzyskaniu akceptacji dla tego dokumentu, od 2020 r. moglibyśmy ruszyć z realizacją wytyczonych celów – zauważył prof. Rutkowski.

Tych celów, jak podkreślali zaangażowani w tworzenie Strategii eksperci, jest około trzydziestu. Mają one mieć bardzo konkretny charakter, dzięki czemu ułatwiona będzie ich mierzalność i – po upływie pewnego czasu – ewaluacja.




Najpopularniejsze artykuły

Ciemna strona eteru

Zabrania się sprzedaży eteru etylowego i jego mieszanin – stwierdzał artykuł 3 uchwalonej przez sejm ustawy z dnia 22 czerwca 1923 r. w przedmiocie substancji i przetworów odurzających. Nie bez kozery, gdyż, jak podawały statystyki, aż 80 proc. uczniów szkół narkotyzowało się eterem. Nauczyciele bili na alarm – używanie przez dzieci i młodzież eteru prowadzi do ich otępienia. Lekarze wołali – eteromania to zguba dla organizmu, prowadzi do degradacji umysłowej, zaburzeń neurologicznych, uszkodzenia wątroby. Księża z ambon przestrzegali – eteryzowanie się nie tylko niszczy ciało, ale i duszę, prowadząc do uzależnienia.

Astronomiczne rachunki za leczenie w USA

Co roku w USA ponad pół miliona rodzin ogłasza bankructwo z powodu horrendalnie wysokich rachunków za leczenie. Bo np. samo dostarczenie chorego do szpitala może kosztować nawet pół miliona dolarów! Prezentujemy absurdalnie wysokie rachunki, jakie dostają Amerykanie. I to mimo ustawy, która rok temu miała zlikwidować zjawisko szokująco wysokich faktur.

Leki, patenty i przymusowe licencje

W nowych przepisach przygotowanych przez Komisję Europejską zaproponowano wydłużenie monopolu lekom, które odpowiedzą na najpilniejsze potrzeby zdrowotne. Ma to zachęcić firmy farmaceutyczne do ich produkcji. Jednocześnie Komisja proponuje wprowadzenie przymusowego udzielenia licencji innej firmie na produkcję chronionego leku, jeśli posiadacz patentu nie będzie w stanie dostarczyć go w odpowiedniej ilości w sytuacjach kryzysowych.

Rzeczpospolita bezzębna

Polski trzylatek statystycznie ma aż trzy zepsute zęby. Sześciolatki mają próchnicę częściej niż ich rówieśnicy w Ugandzie i Wietnamie. Na fotelu dentystycznym ani razu w swoim życiu nie usiadł co dziesiąty siedmiolatek. Statystyki dotyczące starszych napawają grozą: 92 proc. nastolatków i 99 proc. dorosłych ma próchnicę. Przeciętny Polak idzie do dentysty wtedy, gdy nie jest w stanie wytrzymać bólu i jest mu już wszystko jedno, gdzie trafi.

EBN, czyli pielęgniarstwo oparte na faktach

Rozmowa z dr n. o zdrowiu Dorotą Kilańską, kierowniczką Zakładu Pielęgniarstwa Społecznego i Zarządzania w Pielęgniarstwie w UM w Łodzi, dyrektorką Europejskiej Fundacji Badań Naukowych w Pielęgniarstwie (ENRF), ekspertką Komisji Europejskiej, Ministerstwa Zdrowia i WHO.

Byle jakość

Senat pod koniec marca podjął uchwałę o odrzuceniu ustawy o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta w całości, uznając ją za niekonstytucyjną, niedopracowaną i zawierającą szereg niekorzystnych dla systemu, pracowników i pacjentów rozwiązań. Sejm wetem senatu zajmie się zaraz po świętach wielkanocnych.

ZUS zwraca koszty podróży

Osoby wezwane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do osobistego stawiennictwa na badanie przez lekarza orzecznika, komisję lekarską, konsultanta ZUS często mają do przebycia wiele kilometrów. Przysługuje im jednak prawo do zwrotu kosztów przejazdu. ZUS zwraca osobie wezwanej na badanie do lekarza orzecznika oraz na komisję lekarską koszty przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca wskazanego w wezwaniu i z powrotem. Podstawę prawną stanowi tu Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 31 grudnia 2004 r. (...)

Artrogrypoza: kompleksowe podejście

Artrogrypoza to trudna choroba wieku dziecięcego. Jest nieuleczalna, jednak dzięki odpowiedniemu traktowaniu chorego dziecku można pomóc, przywracając mu mniej lub bardziej ograniczoną samodzielność. Wymaga wielospecjalistycznego podejścia – równie ważne jest leczenie operacyjne, rehabilitacja, jak i zaopatrzenie ortopedyczne.

Leczenie wspomagające w przewlekłym zapaleniu prostaty

Terapia przewlekłego zapalenia stercza zarówno postaci bakteryjnej, jak i niebakteryjnej to duże wyzwanie. Wynika to między innymi ze słabej penetracji antybiotyków do gruczołu krokowego, ale także z faktu utrzymywania się objawów, mimo skutecznego leczenia przeciwbakteryjnego.

Leczenie przeciwkrzepliwe u chorych onkologicznych

Ustalenie schematu leczenia przeciwkrzepliwego jest bardzo często zagadnieniem trudnym. Wytyczne dotyczące prewencji powikłań zakrzepowo-zatorowych w przypadku migotania przedsionków czy zasady leczenia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej wydają się jasne, w praktyce jednak, decydując o rozpoczęciu stosowania leków przeciwkrzepliwych, musimy brać pod uwagę szereg dodatkowych czynników. Ostatecznie zawsze chodzi o wyważenie potencjalnych zysków ze skutecznej prewencji/leczenia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz ryzyka powikłań krwotocznych.

Różne oblicza zakrzepicy

Choroba zakrzepowo-zatorowa, potocznie nazywana zakrzepicą to bardzo demokratyczne schorzenie. Nie omija nikogo. Z jej powodu cierpią politycy, sportowcy, aktorzy, prawnicy. Przyjmuje się, że zakrzepica jest trzecią najbardziej rozpowszechnioną chorobą układu krążenia.

Zmiany skórne po kontakcie z roślinami

W Europie Północnej najczęstszą przyczyną występowania zmian skórnych spowodowanych kontaktem z roślinami jest Primula obconica. Do innych roślin wywołujących odczyny skórne, a występujących na całym świecie, należy rodzina sumaka jadowitego (gatunek Rhus) oraz przedstawiciele rodziny Compositae, w tym głównie chryzantemy, narcyzy i tulipany (...)

Udar mózgu u dzieci i młodzieży

Większość z nas, niestety także część lekarzy, jest przekonana, że udar mózgu to choroba, która dotyka tylko ludzi starszych. Prawda jest inna. Udar mózgu może wystąpić także u dzieci i młodzieży. Co więcej, może do niego dojść nawet w okresie życia płodowego.

Pneumokoki: 13 > 10

– Stanowisko działającego przy Ministrze Zdrowia Zespołu ds. Szczepień Ochronnych jest jednoznaczne. Należy refundować 13-walentną szczepionkę przeciwko pneumokokom, bo zabezpiecza przed serotypami bardzo groźnymi dla dzieci oraz całego społeczeństwa, przed którymi nie chroni szczepionka 10-walentna – mówi prof. Ewa Helwich. Tymczasem zlecona przez resort zdrowia opinia AOTMiT – ku zdziwieniu specjalistów – sugeruje równorzędność obu szczepionek.

Odpowiedzialność pielęgniarki za niewłaściwe podanie leku

Podjęcie przez pielęgniarkę czynności wykraczającej poza jej wiedzę i umiejętności zawodowe może być podstawą do podważenia jej należytej staranności oraz przesądzać o winie w przypadku wystąpienia szkody lub krzywdy u pacjenta.

Miłość w białym fartuchu

Na nocnych dyżurach, w gabinecie USG, magazynie albo w windzie. Najczęściej
między lekarzem a pielęgniarką. Romanse są trwałym elementem szpitalnej rzeczywistości. Dlaczego? Praca w szpitalu jest ciężka – fizycznie i psychicznie. Zwłaszcza na chirurgii. W sytuacjach zagrożenia życia działa się tam szybko, na pełnej adrenalinie, często w nocy albo po nocy nieprzespanej. W takiej atmosferze, pracując ramię w ramię, pielęgniarki zbliżają się do chirurgów. Stają się sobie bliżsi. Muszą sobie wzajemnie ufać i polegać na sobie. Z czasem wiedzą o sobie wszystko. Są partnerami w działaniu. I dlatego często stają się partnerami w łóżku, czasami także w życiu. Gdzie uprawiają seks? Wszędzie, gdzie tylko jest okazja. W dyżurce, w gabinecie USG, w pokoju socjalnym, w łazience, a czasem w pustej sali chorych. Kochankowie dobierają się na dyżury, zazwyczaj nocne, często zamieniają się z kolegami/koleżankami, by być razem. (...)




bot