Służba Zdrowia - strona główna
SZ nr 17–25/2019
z 21 marca 2019 r.

Stuknij na okładkę, aby przejść do spisu treści tego wydania


>>> Wyszukiwarka leków refundowanych


EHCI Dobrze nie jest

Małgorzata Solecka

Czwarte miejsce od końca, spadek o trzy pozycje. Znów to zrobiliśmy! Polski system ochrony zdrowia od lat zadziwia Europę. Jak kraj z takim potencjałem, z tak szybko rozwijającą się gospodarką, może sobie nie radzić w tak ważnym społecznie obszarze? – zastanawiają się eksperci.

Pod koniec lutego opublikowano nową edycję Europejskiego Konsumenckiego Indeksu Zdrowia (EHCI). W poprzedniej Polska zajęła wysokie – w porównaniu z wcześniejszymi latami – siódme miejsce od końca. W tym roku zaliczyliśmy pokaźny spadek, o trzy miejsca… Nie, polski system nie przeszedł w 2017 roku (edycja 2018 opiera się na danych o rok wcześniejszych) żadnego załamania – po prostu stoimy w miejscu, gdy inni krok po kroku nadrabiają dystans. Mizerię naszego położenia najlepiej obrazuje fakt, że w rankingu wyprzedzamy jedynie Albanię i Rumunię. No i Węgry, które pod względem „osiągnięć” w organizacji opieki zdrowotnej wiernie nam towarzyszą już od lat. Pytanie, czy w ochronie zdrowia my mamy Budapeszt w Warszawie, czy to Węgrzy mają Warszawę w Budapeszcie.

Trudno oprzeć się wrażeniu, że patrząc na najnowszą edycję EHCI pesymiści mówią: – Gorzej być nie może! Optymiści zaś ripostują: – Ależ oczywiście, że może.

Fatalnie wypadamy we wszystkich kategoriach i w niemal wszystkich wskaźnikach – w najnowszej edycji autorzy wymienili dwa z nich, wprowadzając – w obszarze dostępności – zamiast wskaźnika czasu oczekiwania na pomoc w oddziałach pomocy doraźnej czas oczekiwania na konsultację psychiatry dziecięcego. Na marginesie, choć sytuacja w psychiatrii dziecięcej w Polsce jest tragicznie zła, a czasy oczekiwania na wizytę „na NFZ” absurdalnie długie, Polska w tym wskaźniku wyświetla się na „żółto”, czyli – średnio. Mocną stroną polskiej ochrony zdrowia ciągle jest kardiologia interwencyjna – tylko za nią zebraliśmy pochwały. Dobrze wypadamy też, tradycyjnie, jeśli chodzi o poziom wyszczepialności.

Bardzo źle jest – i tutaj nie potrzebujemy potwierdzenia zagranicznych ekspertów – jeśli chodzi o czas oczekiwania na leczenie i jego efekty. Co prawda, ciągle jeszcze duża część Polaków może liczyć, że do lekarza POZ dostanie się tego samego dnia, ale rośnie grupa tych, którzy nie mają takiego komfortu. Czas oczekiwania na planowe leczenie, zarówno jeśli chodzi o badania, jak i operacje daleko odbiega nie tylko od liderów rankingu, ale nawet „średniaków”. Dłużej niż Polacy w kolejkach do leczenia czekają jedynie Węgrzy i Irlandczycy (w Irlandii kolejki są najdłuższe). Wręcz upokarzający jest fakt, że z kolejkami dużo lepiej radzą sobie kraje bałkańskie, w których PKB i nakłady na zdrowie są jeszcze niższe niż w Polsce. Na zaordynowaną chemioterapię polscy pacjenci czekają niemal najdłużej w Europie – powyżej 21 dni. W parze z długim czasem oczekiwania na leczenie idą też wyniki. Wskaźnik przeżywalności pacjentów onkologicznych mamy niemal najgorszy w Europie. Wygrywamy – o włos – jedynie z Rumunią. Od liderującej Szwajcarii dzieli nas ocean: różnica między wskaźnikami przekracza 20 proc.

Szwajcaria… Najnowsza edycja EHCI przeszła do historii, bo po raz pierwszy od dekady nastąpiła zmiana na fotelu lidera. Holandię zdetronizowała Szwajcaria, od lat utrzymująca się na niezagrożonym drugim miejscu. Holendrzy stracili palmę pierwszeństwa przez nowo wprowadzone wskaźniki: czas oczekiwania na konsultację psychiatry dziecięcego oraz statystyki samobójstw. O bardzo mocnej pozycji holenderskiego systemu ochrony zdrowia i o tym, że utrata plastronu lidera jest raczej wypadkiem przy pracy, świadczy to, że Holandia (883/1000 punktów) ma najlepsze wyniki aż w trzech ocenianych obszarach (w tym komplet punktów za poszanowanie praw pacjenta), Szwajcaria (893) – tylko w jednym obszarze (dostępność do leczenia).

EHCI 2018 przynosi w sumie pozytywną informację: patrząc globalnie, ochrona zdrowia w krajach europejskich działa coraz lepiej. Widać to zarówno po coraz większej liczbie punktów, zdobywanych przez poszczególne kraje (polski odbiorca musi w tym momencie czuć spory dyskomfort, bo minimalna liczba punktów to 333, Polska ma ich 585, ostatni kraj, Albania – 544), jak i po coraz większej liczbie krajów, które osiągają maksymalną liczbę punktów w szczególnie istotnych wskaźnikach – do takich autorzy zaliczają np. śmiertelność niemowląt, która jest problemem tylko w nielicznych krajach Starego Kontynentu (w przypadku Polski ciągle jest to jeszcze wyzwanie, odstajemy od najlepszych).
Autorzy raportu podkreślają też – podobne przesłanie towarzyszyło również poprzedniej edycji – że choć wysokość nakładów na ochronę zdrowia jest istotna, dużo ważniejsze, z punktu widzenia konsumenckiego, są rozwiązania organizacyjne określające ramy jego funkcjonowania. Generalnie – lepiej sprawdzają się systemy zdecentralizowane, dopuszczające większą swobodę podejmowania decyzji przez pacjentów i profesjonalistów i systemy, w których biurokratyczne wymogi nie tworzą i nie wydłużają kolejek. Nakłady, choć są ważne (nie bez kozery w szerokiej czołówce dziesięciu najlepszych systemów są wyłącznie najbogatsze kraje Europy), ostatecznie nie leczą.




Najpopularniejsze artykuły

Ciemna strona eteru

Zabrania się sprzedaży eteru etylowego i jego mieszanin – stwierdzał artykuł 3 uchwalonej przez sejm ustawy z dnia 22 czerwca 1923 r. w przedmiocie substancji i przetworów odurzających. Nie bez kozery, gdyż, jak podawały statystyki, aż 80 proc. uczniów szkół narkotyzowało się eterem. Nauczyciele bili na alarm – używanie przez dzieci i młodzież eteru prowadzi do ich otępienia. Lekarze wołali – eteromania to zguba dla organizmu, prowadzi do degradacji umysłowej, zaburzeń neurologicznych, uszkodzenia wątroby. Księża z ambon przestrzegali – eteryzowanie się nie tylko niszczy ciało, ale i duszę, prowadząc do uzależnienia.

Rzeczpospolita bezzębna

Polski trzylatek statystycznie ma aż trzy zepsute zęby. Sześciolatki mają próchnicę częściej niż ich rówieśnicy w Ugandzie i Wietnamie. Na fotelu dentystycznym ani razu w swoim życiu nie usiadł co dziesiąty siedmiolatek. Statystyki dotyczące starszych napawają grozą: 92 proc. nastolatków i 99 proc. dorosłych ma próchnicę. Przeciętny Polak idzie do dentysty wtedy, gdy nie jest w stanie wytrzymać bólu i jest mu już wszystko jedno, gdzie trafi.

Astronomiczne rachunki za leczenie w USA

Co roku w USA ponad pół miliona rodzin ogłasza bankructwo z powodu horrendalnie wysokich rachunków za leczenie. Bo np. samo dostarczenie chorego do szpitala może kosztować nawet pół miliona dolarów! Prezentujemy absurdalnie wysokie rachunki, jakie dostają Amerykanie. I to mimo ustawy, która rok temu miała zlikwidować zjawisko szokująco wysokich faktur.

ZUS zwraca koszty podróży

Osoby wezwane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do osobistego stawiennictwa na badanie przez lekarza orzecznika, komisję lekarską, konsultanta ZUS często mają do przebycia wiele kilometrów. Przysługuje im jednak prawo do zwrotu kosztów przejazdu. ZUS zwraca osobie wezwanej na badanie do lekarza orzecznika oraz na komisję lekarską koszty przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca wskazanego w wezwaniu i z powrotem. Podstawę prawną stanowi tu Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 31 grudnia 2004 r. (...)

Wołanie o profilaktykę

Z dr. n. med. Krzysztofem Walczewskim, ordynatorem oddziału psychiatrii w Szpitalu Klinicznym im. dr. Józefa Babińskiego SP ZOZ w Krakowie i autorem programu profilaktyki depresji w woj. małopolskim „Wyprzedzić smutek” rozmawia Katarzyna Cichosz.

Leki, patenty i przymusowe licencje

W nowych przepisach przygotowanych przez Komisję Europejską zaproponowano wydłużenie monopolu lekom, które odpowiedzą na najpilniejsze potrzeby zdrowotne. Ma to zachęcić firmy farmaceutyczne do ich produkcji. Jednocześnie Komisja proponuje wprowadzenie przymusowego udzielenia licencji innej firmie na produkcję chronionego leku, jeśli posiadacz patentu nie będzie w stanie dostarczyć go w odpowiedniej ilości w sytuacjach kryzysowych.

EBN, czyli pielęgniarstwo oparte na faktach

Rozmowa z dr n. o zdrowiu Dorotą Kilańską, kierowniczką Zakładu Pielęgniarstwa Społecznego i Zarządzania w Pielęgniarstwie w UM w Łodzi, dyrektorką Europejskiej Fundacji Badań Naukowych w Pielęgniarstwie (ENRF), ekspertką Komisji Europejskiej, Ministerstwa Zdrowia i WHO.

Protonoterapia. Niekończąca się opowieść

Ośrodek protonoterapii w krakowskich Bronowicach kończy w tym roku pięć lat. To ważny moment, bo o leczenie w Krakowie będzie pacjentom łatwiej. To dobra wiadomość. Zła jest taka, że ułatwienia dotyczą tych, którzy mogą za terapię zapłacić.

Problem nie zawsze rozumiany

Z Ewą Jędrys, prezes Fundacji Pomocy Chorym Psychicznie im. Tomasza Deca w Krakowie rozmawia Katarzyna Cichosz.

Reforma systemu psychiatrii zbacza z wyznaczonego kursu

Rozmowa z Markiem Balickim, byłym pełnomocnikiem ministra zdrowia ds. reformy psychiatrii dorosłych i byłym kierownikiem biura ds. pilotażu Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2017–2022, ministrem zdrowia w latach 2003 oraz 2004–2005.

50 lat krakowskiej kardiochirurgii dziecięcej

Krakowska kardiochirurgia dziecięca w Uniwersyteckim Szpitalu Dziecięcym w Krakowie-Prokocimiu zajmuje się leczeniem wrodzonych wad serca u dzieci i młodzieży z całej Polski, a także z zagranicy. Ma na swoim koncie wiele sukcesów. W 2010 r. Klinika została uznana za najlepszą w plebiscycie ośrodków kardiochirurgii dziecięcej i otrzymała dyplom i nagrodę tygodnika „Newsweek” za zajęcie I miejsca w Polsce. W 2013 r. Klinikę Kardiochirurgii Dziecięcej w Krakowie wyróżniono pierwszą lokatą dla najlepszego ośrodka medycznego w kraju i „Złotym Skalpelem” przyznawanym przez redakcję „Pulsu Medycyny”. Powtórnie „Złoty Skalpel” przyznano jej w 2016 r. W tym roku obchodzi jubileusz 50-lecia.

Różne oblicza zakrzepicy

Choroba zakrzepowo-zatorowa, potocznie nazywana zakrzepicą to bardzo demokratyczne schorzenie. Nie omija nikogo. Z jej powodu cierpią politycy, sportowcy, aktorzy, prawnicy. Przyjmuje się, że zakrzepica jest trzecią najbardziej rozpowszechnioną chorobą układu krążenia.

Leczenie wspomagające w przewlekłym zapaleniu prostaty

Terapia przewlekłego zapalenia stercza zarówno postaci bakteryjnej, jak i niebakteryjnej to duże wyzwanie. Wynika to między innymi ze słabej penetracji antybiotyków do gruczołu krokowego, ale także z faktu utrzymywania się objawów, mimo skutecznego leczenia przeciwbakteryjnego.

Rozmawiajmy o bezpieczeństwie lekowym

Nie milkną komentarze po opublikowaniu projektu nowelizacji ustawy refundacyjnej. W różnych aspektach i różnym tonie wypowiadało się na jego temat wiele środowisk. Ostatnio głos zabrały organizacje branżowe, zrzeszające podmioty branży farmaceutycznej.

Minister bez żadnego trybu

Adam Niedzielski „jedynką” na poznańskiej liście PiS? Pod koniec 2022 roku minister zdrowia zadeklarował, że przygotowuje się do startu w jesiennych wyborach parlamentarnych. Powód? Poselski mandat i obecność w sejmie przekładają się, zdaniem Niedzielskiego, na większą skuteczność w przeprowadzaniu kluczowych decyzji. Skoro już o skuteczności mowa…

Zawał serca u osób młodych

Zawały serca przypisuje się zazwyczaj ludziom w starszym czy w średnim wieku. Niestety, prawda jest taka, że systematycznie rośnie liczba zawałów wśród ludzi młodych, co zazwyczaj ma bezpośredni związek z trybem życia, jaki prowadzą.




bot