Służba Zdrowia - strona główna
SZ nr 85–92/2018
z 8 listopada 2018 r.

Stuknij na okładkę, aby przejść do spisu treści tego wydania


>>> Wyszukiwarka leków refundowanych


Zmiany w kalendarzu szczepień

Małgorzata Solecka

Od przyszłego roku drugą dawkę szczepionki MMR będą otrzymywać dzieci w szóstym roku życia – przewiduje PSO na 2019 rok. To symboliczna wręcz odpowiedź instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo epidemiologiczne kraju na postulaty ruchów antyszczepionkowych, zmierzające do zniesienia obowiązku szczepień ochronnych dzieci i młodzieży.

O przyspieszeniu drugiej dawki szczepionki eksperci mówili już dwa, trzy lata temu. Postulat taki zgłaszał konsekwentnie m.in. prof. Leszek Szenborn z Katedry i Kliniki Pediatrii i Chorób Infekcyjnych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Głównym argumentem był i jest zmniejszający się – powoli, ale systematycznie – odsetek dzieci, otrzymujących pierwszą dawkę szczepionki MMR, chroniącej m.in. przed szczególnie zakaźną odrą. To, potencjalnie, grozi lokalnymi ogniskami epidemii, zwłaszcza w placówkach typu przedszkola i szkoły. Dzieciom wyszczepionym pierwszą dawką, należy więc podać drugą, zanim pójdą do szkoły, tak by zyskały pełną odporność przed możliwym zetknięciem z wirusem odry. Szczepienie dzieci między 7. a 10. rokiem życia będzie sukcesywnie wyrównywane. W planach jest natomiast podanie dodatkowej dawki szczepionki MMR młodym kobietom w 19. roku życia, tak aby jeszcze bardziej zabezpieczyć je przed różyczką, której skutki są groźne zwłaszcza w czasie ciąży.

Eksperci są zdania, że takie zmiany w kalendarzu szczepień doprowadzą do przyspieszenia również pierwszej dawki szczepienia MMR – na 9. miesiąc życia. Zachorowania na odrę, jakie obserwujemy w kilku krajach europejskich, wskazują, że wśród szczególnie narażonych na zachorowanie są niemowlęta (odporność matek szczepionych jest inna od tej, którą jeszcze dwie, trzy dekady temu miały kobiety, które przechorowały odrę).

Druga duża zmiana w PSO częściowo uwzględnia obawy rodziców związane ze szczepieniem noworodków przeciw gruźlicy: według nowych zaleceń, szczepienie będzie musiało być przeprowadzane przed wypisaniem noworodka ze szpitala, choć niekoniecznie w pierwszej dobie życia. Główny Inspektor Sanitarny Jarosław Pinkas wykluczył jednocześnie możliwość przesunięcia tego szczepienia na późniejsze tygodnie (miesiące) lub rezygnacji z niego w momencie, gdy do Polski przyjeżdża duża liczba migrantów z krajów, w których szczepienia ochronne przeżywają kryzys (przede wszystkim z Ukrainy). Argumentem za utrzymaniem szczepienia przeciw gruźlicy w szpitalu jest też to, że musi ono być poprzedzone szczegółowym badaniem lekarskim. – Nie ma lepszego miejsca niż oddział neonatologiczny – uważa Jarosław Pinkas.

Ministerstwo Zdrowia pracuje też nad zmianą przepisów dotyczących szczepień cudzoziemców. Zgodnie z obowiązującym prawem osoby, które zamierzają przebywać na terytorium Polski krócej niż trzy miesiące, nie mają obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. Wyjątkiem są szczepienia prowadzone w przypadkach zagrożenia epidemicznego. Ministerstwo zapowiada, że ten okres zostanie skrócony, prawdopodobnie do miesiąca. Ma to ułatwić objęcie szczepieniami ochronnymi tych migrantów, którzy chcą w Polsce mieszkać i pracować. Przedstawiciele rządu nie ukrywają, że chodzi przede wszystkim o obywateli Ukrainy – państwa, w którym nawet połowa dzieci może być niezaszczepiona zgodnie z kalendarzem szczepień, problematyczna jest też wiarygodność dokumentów, potwierdzających fakt szczepień. – Polska jest zobowiązana do działań na rzecz eradykacji chorób zakaźnych i trzeba zapobiegać sytuacjom, w których w naszym kraju może dochodzić do nowych zakażeń – uważa zastępca Głównego Inspektora Sanitarnego Izabela Kucharska.

Szczepienia, co podkreśla wiceminister zdrowia Marcin Czech, są istotnym elementem polityki lekowej państwa, fundamentem zdrowia publicznego i szeroko rozumianej profilaktyki. – Jednym z celów polityki lekowej państwa w zakresie szczepień ochronnych jest zmniejszenie dynamiki przyrostu niezaszczepionych dzieci – podkreślał wiceminister Czech podczas październikowego spotkania z dziennikarzami, kilka dni po debacie w Sejmie. Temu celowi mają służyć różne mniejsze lub większe modyfikacje w obszarze szczepień. Jedną z propozycji, zawartych w dokumencie „Polityka Lekowa” jest przekazywanie szczepionek stosowanych w Programie Szczepień Ochronnych, prywatnym świadczeniodawcom, którzy nie mają umowy z NFZ. Wielu rodziców korzysta bowiem z usług prywatnych placówek, i jeśli tam chcą szczepić dzieci, w tej chwili mogą to zrobić tylko odpłatnie.

Jednak, zdaniem wielu ekspertów, drobne kroki – choć ważne – nie wystarczą do zatrzymania niekorzystnych trendów, które mogą doprowadzić do znaczącego obniżenia progu wyszczepialności. Jednym z narastających problemów, na który zwraca uwagę dr Paweł Grzesiowski, pediatra i immunolog, jest coraz bardziej powszechne zastraszanie i atakowanie lekarzy, którzy szczepią dzieci i przekonują do szczepień rodziców. Konieczne, zdaniem eksperta, jest większe wsparcie ze strony zarówno instytucji państwa, jak i samorządu zawodowego, dla profesjonalistów, którzy w momencie wystąpienia podejrzenia o NOP, często zostają sami, mając w perspektywie nawet odpowiedzialność karną. – W takiej sytuacji część lekarzy wręcz zaczyna mieć obawy przed szczepieniem – podkreślał dr Grzesiowski, przypominając, że bez zaangażowania lekarzy bitwy o szczepienia wygrać nie można.

Co z tym zaufaniem?

72,4 proc. – tylu Polaków ufa w bezpieczeństwo i skuteczność szczepień. Z opublikowanego pod koniec października raportu Komisji Europejskiej wynika, że Polska jest niechlubnym liderem w rankingu krajów, które zanotowały w ciągu trzech ostatnich lat największy spadek zaufania do szczepień ochronnych.

Według raportu od 2015 roku zaufanie do szczepień wzrosło w Słowenii, Francji, Włoszech i Grecji. Zmalało – w Polsce, Szwecji, Finlandii i w Czechach. Autorzy raportu zwracają uwagę, że społeczeństwa zwracają się ku szczepieniom w tych krajach, w których zanotowano poważne problemy z większą liczbą przypadków chorób zakaźnych (Włochy, Grecja) i w tych krajach, w których rząd przeszedł do aktywnej, proszczepiennej polityki (Francja, w której od 2018 roku objęto obowiązkiem szczepienia przeciw jedenastu chorobom).

Europa jest regionem o najniższym na świecie zaufaniu do szczepień. – Dlatego Komisja Europejska stara się zachęcać kraje członkowskie do działań na rzecz promocji szczepień – podkreśla europejski komisarz ds. zdrowia, Vytenis Andriukaitis. ‒ Nasze najważniejsze zadania polegają obecnie na zwalczaniu dezinformacji i braku świadomości ryzyka, jakie niosą ze sobą choroby, którym możemy zapobiegać przez szczepienia – napisał w raporcie Andriukaitis.

Komisja Europejska chce, by ministrowie zdrowia zwiększyli wysiłki na rzecz realizacji programów szczepień ochronnych. Chodzi o przestrzeganie terminów szczepień oraz o rozwiązywanie problemów z dostępnością szczepionek (odpowiedni poziom zapasów).




Najpopularniejsze artykuły

Ciemna strona eteru

Zabrania się sprzedaży eteru etylowego i jego mieszanin – stwierdzał artykuł 3 uchwalonej przez sejm ustawy z dnia 22 czerwca 1923 r. w przedmiocie substancji i przetworów odurzających. Nie bez kozery, gdyż, jak podawały statystyki, aż 80 proc. uczniów szkół narkotyzowało się eterem. Nauczyciele bili na alarm – używanie przez dzieci i młodzież eteru prowadzi do ich otępienia. Lekarze wołali – eteromania to zguba dla organizmu, prowadzi do degradacji umysłowej, zaburzeń neurologicznych, uszkodzenia wątroby. Księża z ambon przestrzegali – eteryzowanie się nie tylko niszczy ciało, ale i duszę, prowadząc do uzależnienia.

Astronomiczne rachunki za leczenie w USA

Co roku w USA ponad pół miliona rodzin ogłasza bankructwo z powodu horrendalnie wysokich rachunków za leczenie. Bo np. samo dostarczenie chorego do szpitala może kosztować nawet pół miliona dolarów! Prezentujemy absurdalnie wysokie rachunki, jakie dostają Amerykanie. I to mimo ustawy, która rok temu miała zlikwidować zjawisko szokująco wysokich faktur.

Leki, patenty i przymusowe licencje

W nowych przepisach przygotowanych przez Komisję Europejską zaproponowano wydłużenie monopolu lekom, które odpowiedzą na najpilniejsze potrzeby zdrowotne. Ma to zachęcić firmy farmaceutyczne do ich produkcji. Jednocześnie Komisja proponuje wprowadzenie przymusowego udzielenia licencji innej firmie na produkcję chronionego leku, jeśli posiadacz patentu nie będzie w stanie dostarczyć go w odpowiedniej ilości w sytuacjach kryzysowych.

Rzeczpospolita bezzębna

Polski trzylatek statystycznie ma aż trzy zepsute zęby. Sześciolatki mają próchnicę częściej niż ich rówieśnicy w Ugandzie i Wietnamie. Na fotelu dentystycznym ani razu w swoim życiu nie usiadł co dziesiąty siedmiolatek. Statystyki dotyczące starszych napawają grozą: 92 proc. nastolatków i 99 proc. dorosłych ma próchnicę. Przeciętny Polak idzie do dentysty wtedy, gdy nie jest w stanie wytrzymać bólu i jest mu już wszystko jedno, gdzie trafi.

EBN, czyli pielęgniarstwo oparte na faktach

Rozmowa z dr n. o zdrowiu Dorotą Kilańską, kierowniczką Zakładu Pielęgniarstwa Społecznego i Zarządzania w Pielęgniarstwie w UM w Łodzi, dyrektorką Europejskiej Fundacji Badań Naukowych w Pielęgniarstwie (ENRF), ekspertką Komisji Europejskiej, Ministerstwa Zdrowia i WHO.

Byle jakość

Senat pod koniec marca podjął uchwałę o odrzuceniu ustawy o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta w całości, uznając ją za niekonstytucyjną, niedopracowaną i zawierającą szereg niekorzystnych dla systemu, pracowników i pacjentów rozwiązań. Sejm wetem senatu zajmie się zaraz po świętach wielkanocnych.

ZUS zwraca koszty podróży

Osoby wezwane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do osobistego stawiennictwa na badanie przez lekarza orzecznika, komisję lekarską, konsultanta ZUS często mają do przebycia wiele kilometrów. Przysługuje im jednak prawo do zwrotu kosztów przejazdu. ZUS zwraca osobie wezwanej na badanie do lekarza orzecznika oraz na komisję lekarską koszty przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca wskazanego w wezwaniu i z powrotem. Podstawę prawną stanowi tu Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 31 grudnia 2004 r. (...)

Artrogrypoza: kompleksowe podejście

Artrogrypoza to trudna choroba wieku dziecięcego. Jest nieuleczalna, jednak dzięki odpowiedniemu traktowaniu chorego dziecku można pomóc, przywracając mu mniej lub bardziej ograniczoną samodzielność. Wymaga wielospecjalistycznego podejścia – równie ważne jest leczenie operacyjne, rehabilitacja, jak i zaopatrzenie ortopedyczne.

Leczenie wspomagające w przewlekłym zapaleniu prostaty

Terapia przewlekłego zapalenia stercza zarówno postaci bakteryjnej, jak i niebakteryjnej to duże wyzwanie. Wynika to między innymi ze słabej penetracji antybiotyków do gruczołu krokowego, ale także z faktu utrzymywania się objawów, mimo skutecznego leczenia przeciwbakteryjnego.

Leczenie przeciwkrzepliwe u chorych onkologicznych

Ustalenie schematu leczenia przeciwkrzepliwego jest bardzo często zagadnieniem trudnym. Wytyczne dotyczące prewencji powikłań zakrzepowo-zatorowych w przypadku migotania przedsionków czy zasady leczenia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej wydają się jasne, w praktyce jednak, decydując o rozpoczęciu stosowania leków przeciwkrzepliwych, musimy brać pod uwagę szereg dodatkowych czynników. Ostatecznie zawsze chodzi o wyważenie potencjalnych zysków ze skutecznej prewencji/leczenia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz ryzyka powikłań krwotocznych.

Zmiany skórne po kontakcie z roślinami

W Europie Północnej najczęstszą przyczyną występowania zmian skórnych spowodowanych kontaktem z roślinami jest Primula obconica. Do innych roślin wywołujących odczyny skórne, a występujących na całym świecie, należy rodzina sumaka jadowitego (gatunek Rhus) oraz przedstawiciele rodziny Compositae, w tym głównie chryzantemy, narcyzy i tulipany (...)

Różne oblicza zakrzepicy

Choroba zakrzepowo-zatorowa, potocznie nazywana zakrzepicą to bardzo demokratyczne schorzenie. Nie omija nikogo. Z jej powodu cierpią politycy, sportowcy, aktorzy, prawnicy. Przyjmuje się, że zakrzepica jest trzecią najbardziej rozpowszechnioną chorobą układu krążenia.

Udar mózgu u dzieci i młodzieży

Większość z nas, niestety także część lekarzy, jest przekonana, że udar mózgu to choroba, która dotyka tylko ludzi starszych. Prawda jest inna. Udar mózgu może wystąpić także u dzieci i młodzieży. Co więcej, może do niego dojść nawet w okresie życia płodowego.

Pneumokoki: 13 > 10

– Stanowisko działającego przy Ministrze Zdrowia Zespołu ds. Szczepień Ochronnych jest jednoznaczne. Należy refundować 13-walentną szczepionkę przeciwko pneumokokom, bo zabezpiecza przed serotypami bardzo groźnymi dla dzieci oraz całego społeczeństwa, przed którymi nie chroni szczepionka 10-walentna – mówi prof. Ewa Helwich. Tymczasem zlecona przez resort zdrowia opinia AOTMiT – ku zdziwieniu specjalistów – sugeruje równorzędność obu szczepionek.

Odpowiedzialność pielęgniarki za niewłaściwe podanie leku

Podjęcie przez pielęgniarkę czynności wykraczającej poza jej wiedzę i umiejętności zawodowe może być podstawą do podważenia jej należytej staranności oraz przesądzać o winie w przypadku wystąpienia szkody lub krzywdy u pacjenta.

Miłość w białym fartuchu

Na nocnych dyżurach, w gabinecie USG, magazynie albo w windzie. Najczęściej
między lekarzem a pielęgniarką. Romanse są trwałym elementem szpitalnej rzeczywistości. Dlaczego? Praca w szpitalu jest ciężka – fizycznie i psychicznie. Zwłaszcza na chirurgii. W sytuacjach zagrożenia życia działa się tam szybko, na pełnej adrenalinie, często w nocy albo po nocy nieprzespanej. W takiej atmosferze, pracując ramię w ramię, pielęgniarki zbliżają się do chirurgów. Stają się sobie bliżsi. Muszą sobie wzajemnie ufać i polegać na sobie. Z czasem wiedzą o sobie wszystko. Są partnerami w działaniu. I dlatego często stają się partnerami w łóżku, czasami także w życiu. Gdzie uprawiają seks? Wszędzie, gdzie tylko jest okazja. W dyżurce, w gabinecie USG, w pokoju socjalnym, w łazience, a czasem w pustej sali chorych. Kochankowie dobierają się na dyżury, zazwyczaj nocne, często zamieniają się z kolegami/koleżankami, by być razem. (...)




bot