Służba Zdrowia - strona główna
SZ nr 43–50/2011
z 13 czerwca 2011 r.

Stuknij na okładkę, aby przejść do spisu treści tego wydania


>>> Wyszukiwarka leków refundowanych


Onkologia pod obywatelskim nadzorem?

Mariusz Kielar

Stowarzyszenie CASPolska zaprezentowało wyniki projektu, którego celem jest m.in. stworzenie systemu obywatelskiego monitoringu przejrzystości zasad ustalania cen na produkty lecznicze. Szczególne korzyści z jego wyników mają odnieść pacjenci z chorobą nowotworową oraz ich rodziny. Bezpośrednią transmisję z obrad konferencji można było śledzić na żywo za pośrednictwem portalu „Służba Zdrowia”. Retransmisja dostępna jest tutaj.

Niedostateczna liczba środków finansowych w systemie opieki zdrowotnej, nieadekwatne wobec aktualnej epidemiologii chorób nowotworowych nakłady na leczenie, niejasne i przeciągające się w czasie procedury rejestracyjne oraz refundacyjne leków onkologicznych – wszystkie te elementy sprawiają, że podejmowane decyzje warunkujące dostęp pacjentów z chorobą nowotworową do konkretnych środków leczniczych czy świadczeń zdrowotnych pozostają wciąż tematami szczególnej rangi społecznej. Wymagają od polityków zdrowotnych gruntownego zrozumienia sytuacji chorego, zdanego niejednokrotnie na samego siebie.

Dr Waldemar Wierzba, jeden z założycieli i pierwszych dyrektorów Agencji Oceny Technologii Medycznych, wspominając kolejne etapy budowania tej instytucji i wyjaśniając współczesny proces oceny wniosku o refundację, wskazał na mankamenty przyjętych obecnie regulacji: – Niestety, obecnie na skutek błędu ustawodawczego brakuje określenia terminów, obligujących ministra zdrowia do wydania decyzji refundacyjnej dotyczącej danego leku. Tymczasem lekarze najczęściej chcą nim leczyć od zaraz, z uwagi na korzystne dowody naukowe, coraz lepiej poinformowani pacjenci chcą być nim leczeni, NFZ chce nawet go refundować, a firmy farmaceutyczne sprzedawać. Ale w sytuacji braku decyzji refundacyjnej – tak naprawdę nie wiadomo, co robić. Tak być nie powinno – przekonuje dr Wierzba. Jego zdaniem, przez ostatnie 5 lat niewiele polskich szpitali nauczyło się rozliczać świadczenia medyczne – większość z nich dostosowuje się jedynie do warunków stawianych przez NFZ.

– Gdy płatnik wyżej wycenia pewną grupę świadczeń, natychmiast pojawiają się dowody epidemiologiczne wskazujące na zwiększone zapotrzebowanie zdrowotne na te właśnie świadczenia – mówi dr Wierzba.

Niestety, statystyki chorób onkologicznych zwiększają się same; wynika to z późnej diagnostyki, nie zawsze szybkiej dostępności do leczenia onkologicznego oraz ograniczonej wiedzy pacjenta o chorobie. Te trzy elementy skonfrontowała ze sobą dr Joanna Streb z Kliniki i Katedry Onkologii Klinicznej UJ CM, pracująca także w praktyce lekarza rodzinnego. – W naszym społeczeństwie 1/4 osób umiera na nowotwory „4P”, tj. płuca, przewodu pokarmowego, piersi i prostaty. Aż 70% nowotworów złośliwych związane jest ze stylem życia, szczyt zachorowań przypada powyżej 55. r.ż. Tylko w przypadku 20–30% nowotworów złośliwych możemy mówić o wyraźnym podłożu genetycznym; szczyt zachorowań w tym przypadku ma miejsce przed 45. r.ż. – podsumowała dr Streb.

Mec. Anna Boksa-Jaracz z Kancelarii Puwalski&Puwalska, wprowadzając do problematyki roszczeń pacjentów wobec lekarzy i placówek opieki zdrowotnej z tytułu błędów lekarskich zauważyła, że od niedawna pacjenci mają też możliwość dochodzenia roszczeń grupowych poprzez tzw. pozwy zbiorowe. – Początkowo wszyscy się ucieszyli z ustawy wprowadzającej tak nowoczesne rozwiązanie prawne, ale jak pokazała praktyka – instytucja ta okazała się nietrafiona. Dodatkowo sądy tak naprawdę nie wiedzą, jak ją stosować. Teoretycznie jej wprowadzenie miało uprościć postępowanie pacjenta przed sądem, w rzeczywistości stworzyło liczne problemy – tłumaczyła mec. Boksa-Jaracz. Nie jest także najlepiej z przejrzystością i dostępnością informacji medycznej w Polsce. Obowiązuje np. zakaz reklamy leków dostępnych na receptę, kierowanej do wiadomości publicznej, kontrowersje wzbudzają jednak tzw. suplementy diety. – W rozumieniu naszego prawa reklama leków to zarówno zachęcanie, jak i informowanie o produkcie leczniczym. Suplementów diety, podlegających ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia, właściwie nie dotyczą ograniczenia związane z rejestracją czy reklamą. Może to być niebezpieczne dla pacjentów – przestrzega mec. Aleksandra Barczyk. – W swoim czasie w różnych firmach farmaceutycznych, jeśli tylko pozwalały na to właściwości danego produktu, kto żyw robił tzw. switcha, czyli wyrejestrowywał produkt jako produkt leczniczy, by „zarejestrowywać” go jako suplement diety (słowo „rejestracja” odwołuje się tu tylko do znaczenia potocznego, nie zaś formalnoprawnego – przyp. autora). W związku z tym reklamy informujące, że dany suplement diety poleca lekarz, w świetle polskich przepisów są zgodne z prawem, choć nie są do końca zgodne z prawem unijnym – dodaje mec. Boksa-Jaracz.

W błąd wprowadzać mogą również pacjentów informacje o ustalanych przez niektóre apteki symbolicznych cenach leków. – Apteka działając jako placówka zdrowia publicznego ma ograniczoną swobodę w możliwości ustalania odpłatności za leki refundowane. Wprowadzanie przez nią symbolicznych opłat za takie leki w świetle obowiązującego prawa jest niedopuszczalne – wyjaśnia mec. Barczyk.

W Polsce od kilku lat trwa reforma systemu podejmowania decyzji refundacyjnych, mimo to na drodze do zagwarantowania przejrzystych decyzji refundacyjnych zrobiliśmy stosunkowo niewiele. Stowarzyszenie CASPolska uważa, że przygotowanie, uruchomienie i prowadzenie systemu gromadzenia, analizowania i raportowania poziomu przejrzystości decyzji refundacyjnych powinno być rozumiane nie tylko jako zgodność z wymogami unijnej Dyrektywy Przejrzystości, ale przede wszystkim traktowane jako obywatelski obowiązek. W opinii Stowarzyszenia taki system obywatelskiego monitoringu będzie skutecznie stymulował przedstawicieli administracji do bardziej wytężonej pracy i dbałości o zgodność rekomendacji i decyzji refundacyjnych nie tylko z przepisami prawa, ale także ze zdrowym rozsądkiem.

Opracowana w tym celu Baza WiRKliR (Wytycznych i Rekomendacji Klinicznych i Refundacyjnych) gromadzi informacje (w rzeczywistości rozproszone) o wytycznych klinicznych oraz rekomendacjach i decyzjach refundacyjnych w zakresie leków onkologicznych. – Z naszego punktu widzenia wiarygodność informacji medycznej nie zależy od państwa, w którym informacja jest tworzona. Obecnie na świecie istnieje kilka agencji technologii medycznych, które w zgodnej opinii ekspertów są najbardziej wiarygodne i niezależne. Co więcej, firmy farmaceutyczne postrzegają je jako najbardziej blokujące dostęp do sprzedaży ich leków. W naszym projekcie uwzględniliśmy dokumenty tych właśnie instytucji, ponieważ uważamy, że należy promować informacje o wynikach ich analiz. Temu właśnie służy Baza WiRKliR, która pozwoli pacjentowi w szybki i stosunkowo łatwy sposób do nich dotrzeć – wyjaśnia Grzegorz Nogas, prezes Stowarzyszenia CASPolska. Baza będzie uzupełniana i aktualizowana o nowe informacje dotyczące leków onkologicznych.


Działania zrealizowane w ramach projektu „Przejrzystość Refundacji Leków w Polsce – Onkologia”

Monitoring refundacji

  1. 1. Ciągły monitoring aktów prawnych w obszarze leków onkologicznych – przez czas realizacji projektu prowadzony jest monitoring stanowienia i wdrożenia prawa w obszarze refundacji leków onkologicznych.
  2. 2. Raporty refundacyjne za 2009 i 2010 rok – informacje uzyskane w ramach „Monitoringu refundacji” posłużyły do opracowania dokumentu podsumowującego stan prawny w zakresie refundacji leków onkologicznych w Polsce.


Baza WiRKliR (Wytycznych i Rekomendacji Klinicznych i Refundacyjnych)

  1. 1. Zarejestrowane leki onkologiczne.
  2. 2. Wytyczne i rekomendacje kliniczne stosowania danej substancji/leku.
  3. 3. Rekomendacje refundacyjne wydawane przez światowych liderów.
  4. 4. Zbiorcze przedstawienie informacji z różnych baz danych.
  5. 5. Decyzje refundacyjne w Polsce.


Raporty refundacyjne

    W ramach realizacji projektu opracowano 2 raporty (za rok 2009 i 2010) „Przejrzystość Refundacji Leków w Polsce – Onkologia”, podsumowujące sytuację refundacyjną w poprzednim roku. Zawierają one:

  1. 1. Informacje nt. poziomu przejrzystości i zgodności z Dyrektywą Przejrzystości decyzji refundacyjnych i działań administracji publicznej w zakresie podejmowania decyzji refundacyjnych dotyczących leków.
  2. 2. Analizę procedur przygotowanych i stosowanych przez organy administracji publicznej w kontaktach z obywatelami, ze szczególnym uwzględnieniem udziału pacjentów i firm farmaceutycznych w procesie podejmowania decyzji refundacyjnych.
  3. 3. Propozycje działań naprawczych (wnioski i rekomendacje) w zakresie funkcjonowania administracji publicznej w obszarze refundacji.


Portal społecznościowy www.oncologystandard.eu

    To witryna internetowa o charakterze społeczno-edukacyjnym, która powstała z myślą o pacjentach chorych onkologicznie oraz ich bliskich. Znajdują się na niej przydatne informacje dotyczące m.in. funkcjonowania jednostek administracji publicznej w obszarze refundacji leków onkologicznych w Polsce.




Najpopularniejsze artykuły

Astronomiczne rachunki za leczenie w USA

Co roku w USA ponad pół miliona rodzin ogłasza bankructwo z powodu horrendalnie wysokich rachunków za leczenie. Bo np. samo dostarczenie chorego do szpitala może kosztować nawet pół miliona dolarów! Prezentujemy absurdalnie wysokie rachunki, jakie dostają Amerykanie. I to mimo ustawy, która rok temu miała zlikwidować zjawisko szokująco wysokich faktur.

Wołanie o profilaktykę

Z dr. n. med. Krzysztofem Walczewskim, ordynatorem oddziału psychiatrii w Szpitalu Klinicznym im. dr. Józefa Babińskiego SP ZOZ w Krakowie i autorem programu profilaktyki depresji w woj. małopolskim „Wyprzedzić smutek” rozmawia Katarzyna Cichosz.

Rozmawiajmy o bezpieczeństwie lekowym

Nie milkną komentarze po opublikowaniu projektu nowelizacji ustawy refundacyjnej. W różnych aspektach i różnym tonie wypowiadało się na jego temat wiele środowisk. Ostatnio głos zabrały organizacje branżowe, zrzeszające podmioty branży farmaceutycznej.

Rzeczpospolita bezzębna

Polski trzylatek statystycznie ma aż trzy zepsute zęby. Sześciolatki mają próchnicę częściej niż ich rówieśnicy w Ugandzie i Wietnamie. Na fotelu dentystycznym ani razu w swoim życiu nie usiadł co dziesiąty siedmiolatek. Statystyki dotyczące starszych napawają grozą: 92 proc. nastolatków i 99 proc. dorosłych ma próchnicę. Przeciętny Polak idzie do dentysty wtedy, gdy nie jest w stanie wytrzymać bólu i jest mu już wszystko jedno, gdzie trafi.

Kongres Zdrowia Publicznego 2022

W jakiej sytuacji po bez mała trzech latach pandemii znajduje się system ochrony zdrowia w Polsce? Co ze zdrowiem publicznym, poddanym przeciążeniom pandemii COVID-19 oraz skutków wojny w Ukrainie? Czy możliwe jest funkcjonowanie i zarządzanie wrażliwym dobrem, którym jest zdrowie i życie, w warunkach permanentnego kryzysu? Te, i nie tylko te, pytania mocno wybrzmiewały podczas IX Kongresu Zdrowia Publicznego (8–9 grudnia, Warszawa).

Reforma systemu psychiatrii zbacza z wyznaczonego kursu

Rozmowa z Markiem Balickim, byłym pełnomocnikiem ministra zdrowia ds. reformy psychiatrii dorosłych i byłym kierownikiem biura ds. pilotażu Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2017–2022, ministrem zdrowia w latach 2003 oraz 2004–2005.

50 lat krakowskiej kardiochirurgii dziecięcej

Krakowska kardiochirurgia dziecięca w Uniwersyteckim Szpitalu Dziecięcym w Krakowie-Prokocimiu zajmuje się leczeniem wrodzonych wad serca u dzieci i młodzieży z całej Polski, a także z zagranicy. Ma na swoim koncie wiele sukcesów. W 2010 r. Klinika została uznana za najlepszą w plebiscycie ośrodków kardiochirurgii dziecięcej i otrzymała dyplom i nagrodę tygodnika „Newsweek” za zajęcie I miejsca w Polsce. W 2013 r. Klinikę Kardiochirurgii Dziecięcej w Krakowie wyróżniono pierwszą lokatą dla najlepszego ośrodka medycznego w kraju i „Złotym Skalpelem” przyznawanym przez redakcję „Pulsu Medycyny”. Powtórnie „Złoty Skalpel” przyznano jej w 2016 r. W tym roku obchodzi jubileusz 50-lecia.

Ciemna strona eteru

Zabrania się sprzedaży eteru etylowego i jego mieszanin – stwierdzał artykuł 3 uchwalonej przez sejm ustawy z dnia 22 czerwca 1923 r. w przedmiocie substancji i przetworów odurzających. Nie bez kozery, gdyż, jak podawały statystyki, aż 80 proc. uczniów szkół narkotyzowało się eterem. Nauczyciele bili na alarm – używanie przez dzieci i młodzież eteru prowadzi do ich otępienia. Lekarze wołali – eteromania to zguba dla organizmu, prowadzi do degradacji umysłowej, zaburzeń neurologicznych, uszkodzenia wątroby. Księża z ambon przestrzegali – eteryzowanie się nie tylko niszczy ciało, ale i duszę, prowadząc do uzależnienia.

Leki, patenty i przymusowe licencje

W nowych przepisach przygotowanych przez Komisję Europejską zaproponowano wydłużenie monopolu lekom, które odpowiedzą na najpilniejsze potrzeby zdrowotne. Ma to zachęcić firmy farmaceutyczne do ich produkcji. Jednocześnie Komisja proponuje wprowadzenie przymusowego udzielenia licencji innej firmie na produkcję chronionego leku, jeśli posiadacz patentu nie będzie w stanie dostarczyć go w odpowiedniej ilości w sytuacjach kryzysowych.

Problem nie zawsze rozumiany

Z Ewą Jędrys, prezes Fundacji Pomocy Chorym Psychicznie im. Tomasza Deca w Krakowie rozmawia Katarzyna Cichosz.

Minister bez żadnego trybu

Adam Niedzielski „jedynką” na poznańskiej liście PiS? Pod koniec 2022 roku minister zdrowia zadeklarował, że przygotowuje się do startu w jesiennych wyborach parlamentarnych. Powód? Poselski mandat i obecność w sejmie przekładają się, zdaniem Niedzielskiego, na większą skuteczność w przeprowadzaniu kluczowych decyzji. Skoro już o skuteczności mowa…

Różne oblicza zakrzepicy

Choroba zakrzepowo-zatorowa, potocznie nazywana zakrzepicą to bardzo demokratyczne schorzenie. Nie omija nikogo. Z jej powodu cierpią politycy, sportowcy, aktorzy, prawnicy. Przyjmuje się, że zakrzepica jest trzecią najbardziej rozpowszechnioną chorobą układu krążenia.

Wczesny hormonozależny rak piersi – szanse rosną

Wczesny hormonozależny rak piersi u ponad 30% pacjentów daje wznowę nawet po bardzo wielu latach. Na szczęście w kwietniu 2022 roku pojawiły się nowe leki, a więc i nowe możliwości leczenia tego typu nowotworu. Leki te ograniczają ryzyko nawrotu choroby.

Pokonać strach przed stratą dziecka

Z Katarzyną Wolską, naszą redakcyjną koleżanką i mamą małej Tosi, rozmawia Martyna Tomczyk.

Leczenie wspomagające w przewlekłym zapaleniu prostaty

Terapia przewlekłego zapalenia stercza zarówno postaci bakteryjnej, jak i niebakteryjnej to duże wyzwanie. Wynika to między innymi ze słabej penetracji antybiotyków do gruczołu krokowego, ale także z faktu utrzymywania się objawów, mimo skutecznego leczenia przeciwbakteryjnego.

Czym są diagnozy pielęgniarskie?

Rozmowa z dr hab. n. o zdr., mgr piel. Aleksandrą Gaworską-Krzemińską, dyrektorem Instytutu Pielęgniarstwa i Położnictwa, prodziekan Wydziału Nauk o Zdrowiu Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, konsultantem wojewódzkim w dziedzinie pielęgniarstwa.




bot