Służba Zdrowia - strona główna
SZ nr 84–88/2007
z 5 listopada 2007 r.

Stuknij na okładkę, aby przejść do spisu treści tego wydania


>>> Wyszukiwarka leków refundowanych


Lekarze bez przyszłości

Jan Osiecki

Ukończyli studia i teraz, po 6 latach nauki oraz rocznym stażu będą zarabiali znacznie poniżej średniej krajowej. Część gotowa jest nawet pracować za darmo przez kilka lat – tylko po to, by zrobić wymarzoną specjalizację. Ci, którzy mają mniej zamożnych rodziców, będą musieli zrezygnować z ambicji i wybrać kierunek, który zagwarantuje im etat.

Chciałabym przeczytać o nas coś optymistycznego. Jesteśmy tak sfrustrowani, iż bardziej już się nie da. Ale nie chcę, żeby wyszło na to, że jesteśmy kompletnie załamani. Przecież powinniśmy się cieszyć, bo zaczynamy pracę, dla której tyle poświęciliśmy: dziesiątki godzin spędzonych nad podręcznikami, zarwane noce przed sesją w czasie, kiedy nasi rówieśnicy się bawili – wylicza Kasia Bratkowska. – Właściwie, nie wypada się martwić – dodaje niepewnie. Ale raczej pyta, niż oznajmia fakt. Już od kilku tygodni jej dzień to zakuwanie kolejnych partii materiału i... oczekiwanie na egzamin, który przyniesie odpowiedź na pytanie: co dalej?

Jeszcze rok temu, kiedy zaczynała staż w jednym z warszawskich szpitali, była beztroską dziewczyną. Dzisiaj jest kłębkiem nerwów. Bezsenność męczy także wszystkich jej znajomych oraz przyjaciół z roku. Zamiast siedzieć nad książkami, odwiedzają kolejne szpitale, pokonując dziesiątki kilometrów z planem miasta w ręku. Szukają miejsca, w którym mogliby za kilka tygodni zacząć pracę i specjalizację. – Wszędzie słyszę: ma pan imponujące CV, ale lepiej byłoby, gdyby dostał pan rezydenturę, bo u nas krucho z etatami – opowiada Łukasz, który postawił sobie alternatywę: laryngologia albo śmierć. – No, może ewentualnie zamiast tego wyjadę, pożegnam się z marzeniami, ale zarobię przynajmniej przyzwoite pieniądze – kalkuluje.

Kilkuset młodych ludzi po latach studiów w listopadzie dowie się wreszcie, jaka czeka ich przyszłość. Wielu z nich gorzkie rozczarowanie spotkało jeszcze przed LEP-em. Dla części to ostatnie tygodnie spędzone w kraju.

Pożegnanie z marzeniami

Kiedy zaczynali studia, nikt im nie mówił, jaka przyszłość ich czeka. Nie było ostrzeżeń, takich jak na paczkach papierosów, po które sięgają, żeby się odstresować. Nikt nie powiedział: medycyna albo zdrowie psychiczne – wybór należy do ciebie. A teraz każdy kolejny dzień przynosi gorzkie rozczarowanie. W ruinę obracają się snute od dawna plany i marzenia.

- Usłyszałam od ordynatora: "Dlaczego chce pani wybrać internę? To przecież specjalizacja dla mężczyzny. Niech pani ewentualnie pójdzie na radiologię". W końcu zrezygnowałam z marzeń. Wybrałam specjalizację, która dała mi etat – opowiada Beata Arciszewska. Nie walczyła o specjalizację, bo wiedziała, że nie warto. Jej o rok starsza koleżanka – mimo ostrzeżeń – wybrała chirurgię. I nie wytrzymała. Nie zniosła dowcipów i docinków lekarzy.

Wśród kolegów Beaty, na miesiąc przed Lekarskim Egzaminem Państwowym, najpopularniejszą lekturą była... książka telefoniczna. Młodzi medycy najpierw starannie spisywali adresy i telefony szpitali. Szukali nie tylko tych w najbliższym, dużym mieście, ale nawet oddalonych o 100 czy 200 kilometrów. Potem sprawdzali, jakie są w nich oddziały i czy można tam robić specjalizację. Przez telefon jednak niczego nie da się załatwić. – Wiem, że powinienem się uczyć do LEP-u. Ale najpierw muszę wiedzieć, co będę robił po egzaminie. Już kolejny dzień jeżdżę od szpitala do szpitala i rozmawiam z ordynatorami. Wszędzie słyszę, że przyjmą mnie bardzo chętnie, ale jeśli będę miał rezydenturę – denerwuje się Łukasz.

Beata, która musiała zrezygnować z marzeń, szukała swojego miejsca krócej. Miała szczęście, znalazła dość duży, nowy szpital, w którym było kilka wolnych etatów. – Może medycyna nie jest tym, co najbardziej mnie kręci, ale przynajmniej jest zgodna z moimi ogólnymi zainteresowaniami – twierdzi. O wolny etat konkurowała z co najmniej jedną osobą. Ordynator wybrał ją. Była młodsza i nie miała balastu w postaci męża i dzieci. Będzie musiała tylko wyprowadzić się z miasta, w którym mieszka, bo szpital jest na peryferiach.

Emigracja wewnętrzna

Ale nie ma o to żalu. W końcu – wynajmie większe mieszkanie. Na wynajem będzie ją stać dlatego, że wyjedzie z nią jej chłopak. Dla dobra ich związku zdecydował się dojeżdżać codziennie do pracy ponad 50 kilometrów w jedną stronę.

W październiku mieszkanie zajmowane przez studenta medycyny wyglądało gorzej niż po przejściu tajfunu czy wizycie złodzieja. Podłoga niewielkiej klitki w centrum Warszawy zasypana kartkami papieru. Wszędzie piętrzyły się stosy książek. Na 21 metrach kwadratowych jedynym miejscem bez rozłożonych notatek i podręczników była maleńka łazienka i okolice palnika kuchenki gazowej. – Uczę się, bo to moja jedyna szansa – tłumaczy Kasia. Rozwiązuje kolejny test, zawzięcie dyskutując nad każdą odpowiedzią z Beatą. – Chciałabym się dostać na kardiologię. Ale bez rezydentury nie mam żadnych szans na etat. Pewnie i tak będzie tylko jedno miejsce dla cywila. Więcej szans mają osoby, które skończyły uczelnie wojskowe – mówi. – W najgorszym wypadku wybiorę więc internę. Jakoś przemęczę się te pięć lat, a dopiero potem wybiorę więc kardiologię. Jednak 10 lat pracy za śmieszne pieniądze to raczej beznadziejna perspektywa – przyznaje. Rozważa też jeszcze jeden wariant: wyjazd z kraju. – W takiej Kenii będę miała okazję zobaczyć przypadki, jakich nigdy nie poznam w kraju. Poza tym będzie większa szansa na wykonywanie operacji niż tu, w Polsce – tłumaczy.

Kiedy Kaśka wertuje kolejne książki, Łukasz wysiada z autobusu. Ma kolejne spotkanie. To już dziesiąty szpital, który odwiedza. – I wszędzie to samo. Kiwano z uznaniem głowami nad moim CV, bo od lat byłem w kole laryngologicznym i mam się czym pochwalić. Jednak etatów w ogóle nie było, albo zostały już obiecane znajomym ordynatorów. Wiem, że w kolejce przede mną czekają osoby, które zdały LEP w zeszłym roku. I od tego czasu szukają możliwości pracy i robienia specjalizacji – relacjonuje dotychczasowe efekty poszukiwań.

Emigracja na Zachód

Po kolejnej wizycie zaczął szukać możliwości robienia specjalizacji poza Warszawą. Okazało się, że z miejscami jest jeszcze gorzej. – Mieszkam z rodzicami, więc zacząłem się zastanawiać nad wolontariatem. I kolejny szok. Szpitale niechętnie przyjmują też wolontariuszy, bo wolą wszystkie miejsca obsadzać rezydentami – mówi.

W ten sposób walą się plany życiowe tych, którzy marzyli o rzadkich specjalizacjach. Wiele osób myśli o okulistyce. Dla nich wolontariat jest jedyną szansą, ponieważ tajemnicą poliszynela pozostaje, że tu miejsca są rezerwowane dla kolejnych pokoleń rodzin okulistów. Takich specjalizacji jest zresztą więcej.

- Zawaliłam sprawę, bo powinnam była pomyśleć o emigracji wcześniej. W Szwajcarii czy Lichtensteinie lepiej odbyć najpierw staż, a potem zrobić specjalizację. Oni bardzo niechętnie patrzą na lekarzy, którzy przyjeżdżają na specjalizację – mówi Kasia. – Mądry Polak po szkodzie – dodaje.

W tym czasie Łukasz, załamany bezowocnym poszukiwaniem, zaczyna wertować oferty biur proponujących pracę i możliwość robienia specjalizacji na Zachodzie. – Laryngologii nie ma, ale znalazłem psychologię. W końcu mogę robić i to – decyduje. I zaczyna się przygotowywać do wypełniania dokumentów.

Młodzi lekarze coraz częściej planują wyjazd. Kraj opuszczają już nawet lekarze bez specjalizacji lub osoby na ostatnich latach specjalizacji. Po LEP-ie także decydują się na migrację. Mają dosyć kłód, które są im rzucane pod nogi. I narasta w nich wściekłość. Są jak wulkan przed erupcją, bo nie mogą zaplanować nawet najbliższej przyszłości. Praktycznie w ostatniej chwili dowiedzą się, ile jest miejsc rezydenckich na poszczególnych specjalizacjach.

- Siedzę i czekam. Czekam i myślę, jaka może być ta moja przyszłość – mówi rozgoryczona Kasia. – Czy jest coś bardziej frustrującego? To przecież najkrótsza droga do depresji. I funduje nam to minister zdrowia.

- Ze znajomym dentystą śmialiśmy się z buńczucznych zapowiedzi byłego wicepremiera Gosiewskiego, który straszył lekarzy wyjeżdżających w trakcie specjalizacji lub tuż po niej do pracy na Zachód. Groził, że będziemy musieli oddać państwu pieniądze za naszą naukę. To byłyby jakieś trzy moje miesięczne pobory w Hiszpanii. Jestem gotów wyjechać w każdej chwili, mogę nawet oddać te pieniądze. Tam będą mnie szanowali za pracę i godziwie płacili – mówi Bartek. Czeka właśnie na dokumenty od Hiszpanów zainteresowanych zatrudnieniem go i dalszym edukowaniem.

Depresja

Do LEP-u zostało już tylko kilka dni. Kaśka, kiedy mówi o swojej przyszłości, usiłuje się śmiać i żartować. – To śmiech przez łzy – przyznaje po chwili. Łukasz stracił kolejny tydzień na bieganie po szpitalach. – Ale opłaciło się! – mówi. Ma obiecany etat na rok, za osobę, która jest na dłuższym zwolnieniu z pracy. Co będzie, kiedy ta osoba wróci, tego nie wie. – Wierzę, że dobrze – dodaje. I zasiada do książek. Musi nadrobić stracony czas. – Cholera mnie bierze, bo czekamy na nic. Ten LEP nie jest ani ostatnim, ani najważniejszym egzaminem. Zaraz po nim będzie egzamin specjalizacyjny, który ostatecznie zdecyduje o naszej przyszłości. Ale o ile LEP jest obiektywny, o tyle ten drugi egzamin jest zupełnym totolotkiem – załamuje się.

Wybór specjalizacji nie jest jedynym dylematem, który przed nimi stoi. – Powiedz mi, proszę, kiedy mamy założyć rodziny? Za co mam kupić mieszkanie, zapewnić byt żonie i dziecku? Żaden bank nie da kredytu osobie na rezydenturze. Ci, którzy mają etaty, też nie są w lepszej sytuacji. Bankowiec umrze ze śmiechu widząc wpis w rubryce "dochód". Czy po to studiowałem tyle lat? Decyzji o założeniu rodziny nie mogę odkładać wiecznie. Ja i tak mam szczęście, bo jestem facetem. A co mają zrobić koleżanki z roku? Im zegar biologiczny już tyka, to ostatni dzwonek. Ale bez etatu czy rezydentury tylko wariat albo potomek milionerów zdecyduje się na dziecko – mówi Bartek. On i tak ma szczęście, bo jego dziewczyna nieźle zarabia. Jego męska ambicja jednak na tym cierpi. – Po co ja tyle lat studiowałem? – zastanawia się.


PS. Wszyscy bohaterowie artykułu prosili o zmianę danych oraz niepodawanie jakichkolwiek szczegółów umożliwiających ich identyfikację.

Zabacz też: Co się stało z naszą klasą?




Najpopularniejsze artykuły

Ciemna strona eteru

Zabrania się sprzedaży eteru etylowego i jego mieszanin – stwierdzał artykuł 3 uchwalonej przez sejm ustawy z dnia 22 czerwca 1923 r. w przedmiocie substancji i przetworów odurzających. Nie bez kozery, gdyż, jak podawały statystyki, aż 80 proc. uczniów szkół narkotyzowało się eterem. Nauczyciele bili na alarm – używanie przez dzieci i młodzież eteru prowadzi do ich otępienia. Lekarze wołali – eteromania to zguba dla organizmu, prowadzi do degradacji umysłowej, zaburzeń neurologicznych, uszkodzenia wątroby. Księża z ambon przestrzegali – eteryzowanie się nie tylko niszczy ciało, ale i duszę, prowadząc do uzależnienia.

Neonatologia – specjalizacja holistyczna

O specyfice specjalizacji, którą jest neonatologia, z dr n. med. Beatą Pawlus, lekarz kierującą Oddziałem Neonatologii w Szpitalu Specjalistycznym im. Świętej Rodziny w Warszawie oraz konsultant województwa mazowieckiego w dziedzinie neonatologii rozmawia red. Renata Furman.

ZUS zwraca koszty podróży

Osoby wezwane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do osobistego stawiennictwa na badanie przez lekarza orzecznika, komisję lekarską, konsultanta ZUS często mają do przebycia wiele kilometrów. Przysługuje im jednak prawo do zwrotu kosztów przejazdu. ZUS zwraca osobie wezwanej na badanie do lekarza orzecznika oraz na komisję lekarską koszty przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca wskazanego w wezwaniu i z powrotem. Podstawę prawną stanowi tu Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 31 grudnia 2004 r. (...)

Leczenie cukrzycy typu 2: Polska na końcu Europy

Dla większości dorosłych pacjentów z cukrzycą typu 2 dostępność finansowa rekomendowanych leków innych niż metformina jest nierealna. W jak dramatycznej sytuacji stawia to polskich pacjentów, którzy zgodnie z European Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice (2016) powinni otrzymywać inhibitory SGLT2, ponieważ te znacznie zmniejszają śmiertelność z powodów sercowo-naczyniowych, śmiertelność całkowitą i hospitalizację z powodu niewydolności serca bez poważnych działań niepożądanych.

Clostridium difficile: od herbaty po… przeszczep stolca

Beztlenowa laseczka Clostridium difficile to znany czynnik ryzyka uciążliwych biegunek u osób poddanych antybiotykoterapii. Zakażenia tą bakterią stanowią najczęstszą przyczynę biegunek u pacjentów hospitalizowanych.

Astronomiczne rachunki za leczenie w USA

Co roku w USA ponad pół miliona rodzin ogłasza bankructwo z powodu horrendalnie wysokich rachunków za leczenie. Bo np. samo dostarczenie chorego do szpitala może kosztować nawet pół miliona dolarów! Prezentujemy absurdalnie wysokie rachunki, jakie dostają Amerykanie. I to mimo ustawy, która rok temu miała zlikwidować zjawisko szokująco wysokich faktur.

Leki, patenty i przymusowe licencje

W nowych przepisach przygotowanych przez Komisję Europejską zaproponowano wydłużenie monopolu lekom, które odpowiedzą na najpilniejsze potrzeby zdrowotne. Ma to zachęcić firmy farmaceutyczne do ich produkcji. Jednocześnie Komisja proponuje wprowadzenie przymusowego udzielenia licencji innej firmie na produkcję chronionego leku, jeśli posiadacz patentu nie będzie w stanie dostarczyć go w odpowiedniej ilości w sytuacjach kryzysowych.

Światy równoległe

Jeszcze nigdy system ochrony zdrowia nie był tak doceniany finansowo – przekonuje minister zdrowia Adam Niedzielski, obiecując „w skali roku” 15 mld zł „dodatkowych pieniędzy” na pokrycie wyższych kosztów funkcjonowania podmiotów medycznych, m.in. w związku z kolejną turą podwyżek, czy też raczej waloryzacji, wynagrodzeń. Obietnice ministra, zderzone z wyliczeniami ekspertów, ale przede wszystkim z informacjami płynącymi ze szpitali, nie wytrzymują próby. Tylko – co z tego?

Gdy rozum śpi, budzi się bestia

Likantropia (z gr. lýkos – wilk i ánthropos – człowiek) to wiara w zdolność
przekształcania się ludzi w zwierzęta, zwłaszcza w wilki. Etymologię tego
terminu wywodzi się też od króla Arkadii – Likaona, który, jak opisuje
Owidiusz w Metamorfozach, został przemieniony w wilka, gdyż ośmielił się
podać Zeusowi ludzkie mięso – ciało własnego syna.

Endometrioza – wędrująca kobiecość

Podstępna, przewlekła i nieuleczalna. Taka jest endometrioza. Ta tajemnicza choroba ginekologiczna, badana od przeszło stu lat, nadal pozostaje dla lekarzy niewyjaśniona. Pomimo że występuje u kobiet coraz częściej, wciąż trudno określić mechanizm jej powstawania i rozwoju, a jej następstwa są poważne, prowadzą nawet do bezpłodności.

EBN, czyli pielęgniarstwo oparte na faktach

Rozmowa z dr n. o zdrowiu Dorotą Kilańską, kierowniczką Zakładu Pielęgniarstwa Społecznego i Zarządzania w Pielęgniarstwie w UM w Łodzi, dyrektorką Europejskiej Fundacji Badań Naukowych w Pielęgniarstwie (ENRF), ekspertką Komisji Europejskiej, Ministerstwa Zdrowia i WHO.

Zmiany skórne po kontakcie z roślinami

W Europie Północnej najczęstszą przyczyną występowania zmian skórnych spowodowanych kontaktem z roślinami jest Primula obconica. Do innych roślin wywołujących odczyny skórne, a występujących na całym świecie, należy rodzina sumaka jadowitego (gatunek Rhus) oraz przedstawiciele rodziny Compositae, w tym głównie chryzantemy, narcyzy i tulipany (...)

Mielofibroza choroba o wielu twarzach

Zwykle chorują na nią osoby powyżej 65. roku życia, ale występuje też u trzydziestolatków. Średni czas przeżycia wynosi 5–10 lat, choć niektórzy żyją nawet dwadzieścia. Ale w agresywnej postaci choroby zaledwie 2–3 lata od postawienia rozpoznania.

Wczesny rak piersi to choroba uleczalna

W przeciwieństwie do innych krajów rozwiniętych umieralność z powodu raka piersi w Polsce nie spada, podczas gdy np. w Wielkiej Brytanii zmniejszyła się w stosunku do lat 90. dwukrotnie. – Dlatego tak ważne pozostaje wczesne wykrywanie tego nowotworu i terapie zmniejszające ryzyko nawrotu – podkreślają eksperci.

Leczenie wspomagające w przewlekłym zapaleniu prostaty

Terapia przewlekłego zapalenia stercza zarówno postaci bakteryjnej, jak i niebakteryjnej to duże wyzwanie. Wynika to między innymi ze słabej penetracji antybiotyków do gruczołu krokowego, ale także z faktu utrzymywania się objawów, mimo skutecznego leczenia przeciwbakteryjnego.

Chcę zjednoczyć i uaktywnić diagnostów

Rozmowa z Moniką Pintal-Ślimak, nowo wybraną prezes Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych.




bot