Psychologia i medycyna

Katedra Psychologii Klinicznej KUL oraz Centrum Psychoedukacji i Pomocy Psychologicznej w Lublinie rozpoczęły cykl interdyscyplinarnych konferencji naukowych „Psychologia w medycynie – medycyna w psychologii”. Z racji wzrastającego znaczenia i efektywności badań naukowych opartych na łączeniu dyscyplin medycznych i społecznych organizatorzy nadali pierwszej edycji tytuł „Człowiek chory – aspekty biopsychospołeczne”.

Konferencja zgromadziła psychologów, lekarzy, pedagogów, socjologów, rehabilitantów, pielęgniarki z całej Polski. – Zamierzeniem organizatorów jest zbliżenie dorobku i osiągnięć naukowych dwóch wielkich dziedzin nauki i praktyki: psychologii i medycyny. Postęp dokonujący się na pograniczu tych obszarów nauki sugeruje, że ich dalsza integracja może przynieść korzyści teoretyczne i praktyczne – mówiła prof. Stanisława Steuden, przewodnicząca komitetu naukowego konferencji.
Irena Heszen z Wydziału Psychologii Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie zwróciła uwagę, że badania prowadzone od kilkudziesięciu lat przez psychologów, a także obserwacje klinicystów doprowadziły do wykrycia wielu interesujących prawidłowości zasługujących na uwzględnienie w praktyce klinicznej. – W obszarze psychosomatyki rozwija się wiedza dotycząca psychologicznych czynników ryzyka chorób somatycznych. – Ich uwarunkowania są związane z jednej strony z właściwościami indywidualnymi człowieka, jak reaktywność emocjonalna, typ zachowania czy osobowość, z drugiej – z oddziaływaniem czynników sytuacyjnych, zwłaszcza przewlekłego stresu. Rozwijający się w ostatnich latach nurt badań eksperymentalnych ukierunkowany jest na wyjaśnianie mechanizmów tych zależności – przypominała.

Przez 3 konferencyjne dni odbyło się blisko 100 sesji tematycznych poświęconych roli i ocenie psychologii w konkretnych chorobach, jak wirusowe zapalenie wątroby typu C, astma, cukrzyca, schorzenia dermatologiczne, nadciśnienie tętnicze, gruźlica, przetoka okołoodbytnicza, stomia jelitowa, choroba refluksowa przełyku, choroby psychiczne, alergia, zaburzenia hormonalne, reumatoidalne zapalenie stawów i wiele innych.

Marek Łyp z Zakładu Patofizjologii Katedry Fizjoterapii Wydziału Rehabilitacji AWF w Warszawie, w wystąpieniu poświęconym zależnościom między zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa a depresją, przedstawił wyniki badań przesiewowych w grupie 35 pacjentów; grupę kontrolną stanowiło 35 osób zdrowych. Do oceny poziomu depresji użyto skali depresji Becka. W grupie pacjentów leczonych z powodu spondylozy objawy depresji łagodnej stwierdzono u 23% w porównaniu do 17% w grupie kontrolnej. Depresję umiarkowaną odpowiednio u 13 i 0%, natomiast ciężką u 17 i 3%.

Anna Abramczyk z Wydziału Nauki o Zdrowiu AM we Wrocławiu przedstawiła wyniki badań ogólnopolskich dotyczących stanu psychoemocjonalnego i sytuacji zdrowotno-społecznej pacjentów chorych na cukrzycę. Badania przeprowadziła wśród 1986 pacjentów z cukrzycą w wieku powyżej 16 lat z losowo wybranych 61 zakładów podstawowej opieki zdrowotnej. Na podstawie wyników wysnuto wnioski, że troska o psychoemocjonalne zdrowie osób chorych na cukrzycę może być drogą nie tylko do uzyskania oczekiwanych zachowań zdrowotnych, ale także zmniejszenia ryzyka powikłań cukrzycy, a w efekcie obniżenia kosztów opieki w związku z mniejszym, umiarkowanym zapotrzebowaniem na profesjonalną opiekę specjalistyczną.
Duże bloki tematyczne z licznymi wystąpieniami poświęcono psychoonkologii, neuropsychologii, psychodermatologii, psychoimmunologii, ale również sytuacji psychologicznej opiekunów osób chorych, komunikowaniu się z chorym, zmianom osobowości wobec zdrowia i choroby oraz uzależnieniom.

Anna Wójcicka wraz z Aldoną Stodulską-Blaszke z Kliniki Psychiatrii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie badały współuzależnienie od internetu i telefonu komórkowego w aspekcie cech osobowości; przedstawiły na konferencji wyniki tych pilotażowych badań. Badania objęły grupę 150 studentów UM w Lublinie (67,5% kobiet i 32,5% mężczyzn), wykorzystano następujące metody badawcze: Internet Addicition Test (IAT), test do badania uzależnienia od telefonu komórkowego Guerreschi oraz Zrewidowany Inwentarz Osobowości Eysencka H. J. (EPQ-R) w adaptacji R. Drwala.
– Uzależnienie od internetu występowało rzadziej niż uzależnienie od telefonu komórkowego, częściej dotyczyło mężczyzn – podsumowały. – Współwystępowanie uzależnienia od internetu i telefonu komórkowego łączyło się z wyższym poziomem ekstrawersji i neurotyzmu, przy niższym poziomie psychotyzmu. Konferencji towarzyszyły liczne warsztaty oraz sesje plakatowe.