Służba Zdrowia - strona główna
SZ nr 34–42/2020
z 21 maja 2020 r.

Stuknij na okładkę, aby przejść do spisu treści tego wydania


>>> Wyszukiwarka leków refundowanych


Nieznośna lekkość nieodbycia

Małgorzata Solecka

Nie udało się odwołać wyborów 10 maja ani ich przesunąć, nie udało się też ich przeprowadzić. Jeśli prawdą jest powiedzenie, że ryba psuje się od głowy, to co powiedzieć o kraju, w którym wybory głowy państwa przypominają kiepską południowoamerykańską telenowelę, ewentualnie sitcom klasy D?



Wybory będą. W czerwcu, lipcu, ewentualnie na początku sierpnia. Dużo zależy od koronawirusa (słusznie obwołaliśmy go samozwańczym Królem Wirusem Pierwszym w poprzednim numerze). Najbardziej prawdopodobny wydaje się termin lipcowy (12 lipca), ale nie należy się przywiązywać, bo rzeczywistość okołowyborcza zmienia się szybciej niż w kalejdoskopie.

Dość powiedzieć, że w ostatnim tygodniu przed wyborami, w dniu, gdy TVP zorganizowała debatę przedwyborczą kandydatów, tuż po jej zakończeniu okazało się, że wyborów jednak 10 maja nie będzie, bo Jarosław Kaczyński i Jarosław Gowin (dwóch niezupełnie szeregowych posłów) się w tej sprawie porozumieli, wyznaczając zresztą – w tym porozumieniu – określoną rolę do odegrania Sądowi Najwyższemu. Co oburzyło sędzię Sądu Najwyższego (nominowaną po zmianach, jakie w systemie sądownictwa przeprowadziło PiS) na tyle, że dała do zrozumienia, iż wyroku niezawisłych sędziów, wpisanego do „porozumienia Jarosławów” o „nieważności wyborów z powodu nieodbycia” naprawdę nie można uważać za przesądzony.

Można się pogubić? Niewątpliwie. W tym pandemonium chaosu są jednak punkty stałe, porządkujące rzeczywistość. Należy do nich miejsce ochrony zdrowia w dyskursie publicznym, o czym mogli się przekonać widzowie, śledzący pierwszą (i jedyną) debatę kandydatów przed nieodbytymi wyborami prezydenckimi.

Ochrona zdrowia – cóż za brak zaskoczenia – w debacie nie pojawiła się prawie wcale, głównie za sprawą gospodarzy eventu, którzy wyżej w hierarchii ważności stawiali zagadnienia takie, jak pierwsza zagraniczna wizyta przyszłego prezydenta czy zgoda (lub jej brak) na podpis pod ustawą legalizującą małżeństwa homoseksualne. Abstrahując od pandemii, warto pamiętać, że ochrona zdrowia to temat, który lwia część Polaków uważa za najważniejsze zadanie państwa.

Owszem, zadanie głównie dla rządu. Ale głowa państwa – zwłaszcza w sytuacji nadzwyczajnej, jaką jest kryzys związany z epidemią, obnażający słabości i uwypuklający wyzwania stojące przed systemem, niejedno w tej sprawie mogłaby mieć do powiedzenia.

Tymczasem tematy zdrowotne w debacie pojawiły się między wierszami – i w sumie tylko dlatego, że kilku kandydatów postanowiło nawiązać do tzw. sytuacji bieżącej. Robert Biedroń przypominał, że w kraju jest za mało pielęgniarek, urzędujący prezydent twierdził, że państwa narodowe lepiej sobie radzą z epidemią koronawirusa niż Unia Europejska, a Małgorzata Kidawa-Błońska dowodziła, że w przypadku Polski jest dokładnie odwrotnie, bo rząd nie radzi sobie wcale. Władysław Kosiniak-Kamysz wypominał zaś Dudzie niespełnione obietnice sprzed pięciu lat, w tym niezlikwidowanie NFZ (dość kuriozalny zarzut, zważywszy, że PSL w początkach poprzedniej kadencji ostro krytykowało pomysły ministra zdrowia Konstantego Radziwiłła dotyczące likwidacji Funduszu i zmiany systemu finansowania ochrony zdrowia ze składkowego na budżetowy).

To w zasadzie wszystko z debaty. Niedużo więcej można znaleźć w programach wyborczych kandydatów, których zresztą większość w tradycyjnej formie, przez praktyczny brak kampanii wyborczej (lub wręcz bojkot wyborów, jak Małgorzata Kidawa-Błońska), do tej pory nie przedstawiła. Poszukiwania wątków zdrowotnych w ofercie kandydatów przypominają więc nieco badania archeologiczne – trzeba wiedzieć, gdzie szukać i robić to delikatnie i uważnie, by nie przegapić poszukiwanych „skarbów” (cudzysłów w pełni uzasadniony).

Andrzej Duda. Jak Feniks z popiołów odrodził się ogłoszony na początku marca pomysł Funduszu Medycznego, który miałby finansować leczenia dzieci z chorobami rzadkimi oraz chorych onkologicznie. Prezydent w marcu, dzień po tym, jak podpisał niemal dwumiliardową dotację dla mediów publicznych (niemal w całości beneficjentem, wbrew temu czego chciał Duda, została zresztą TVP), by oddalić od siebie zarzut, że wolał dać pieniądze na propagandę rządową niż dla chorych (opozycja chciała przesunięcia tych środków na onkologię), obiecał utworzenie Funduszu Medycznego o wartości ok. 3 miliardów złotych rocznie. W tym roku pieniądze miałyby być głównie wydane na walkę z COVID-19, ale w następnych latach finansowałyby leczenie, które nie mieści się w standardowym koszyku świadczeń gwarantowanych. Prawdopodobnie, bo projekt od marca, wbrew zapowiedziom Ministerstwa Zdrowia, że zostanie szybko przedłożony do konsultacji publicznych – nie powstał. W maju prezydent przypomniał jednak o swojej inicjatywie i zapewnił, że prace są już na finiszu.

Również inne punkty dot. zdrowia z programu Andrzeja Dudy nie brzmią oryginalnie: prezydent, walczący o reelekcję, wyciągnął z kapelusza straszaka „komercjalizacji i prywatyzacji szpitali” i zapowiedział, że w następnej kadencji będzie nieustępliwie sprzeciwiał się takim planom. Sęk w tym, że komercjalizację (o prywatyzacji nie wspominając) PiS skutecznie zablokowało, zmieniając ustawę o działalności leczniczej już w 2016 roku.

SPZOZ-y mogą być przekształcane w spółki, ale większościowym udziałowcem musi pozostać podmiot publiczny. Oczywiście zapowiedź prezydenta można interpretować w ten sposób, że Andrzej Duda będzie stać na straży publicznego charakteru placówek medycznych również wtedy, gdy w następnych wyborach PiS straci władzę… ale nie wydaje się, by taka była intencja głowy państwa.

Prezydent zapewnił także pełne poparcie dla ustawy likwidującej eugeniczną przesłankę usunięcia ciąży (ukłon w stronę środowisk kościelnych). A podczas prezentacji swojego programu na oryginalnej, dwuosobowej konwencji wyborczej, zapewniał, że zdrowie będzie jednym z filarów jego prezydentury. Przede wszystkim za sprawą onkologii. – Wierzę w to, że wprowadzimy w najbliższych 10 latach 2020–2030 Narodowy Program Walki z Rakiem, czyli wypełnienie Narodowej Strategii Onkologicznej. Prawie 6 mld złotych środków, obok tych, które już dziś wydawane są na onkologię – mówił Duda. Nie wspominając, że to wszystko… już było, czyli jest.

Sporo obietnic złożył Władysław Kosiniak-Kamysz, jeden z najpoważniejszych kontrkandydatów Andrzeja Dudy. Wzrost nakładów na ochronę zdrowia do 6,8 proc. PKB – praktycznie bez zwłoki, podniesienie wynagrodzeń pracowników ochrony zdrowia i wzrost ich liczby (również przez skrócenie ścieżki specjalizacyjnej i przyspieszenie procedury nostryfikacji dyplomów), ale także – darmowe leki, szczepienia i leczenie stomatologiczne dla dzieci, leczenie niepłodności czy zerowa stawka podatku VAT dla zdrowej żywności. Paulina Kosiniak-Kamysz chciałaby natomiast, by przy pierwszej damie funkcjonowała Polska Fundacja Zdrowia, która wspomagałaby publiczne zbiórki na leczenie osób z chorobami rzadkimi.

Szymon Hołownia – w sondażach konsekwentnie na podium – jako jedyny kandydat mówi wprost, że nakłady na ochronę zdrowia mogą (i powinny) wzrosnąć, jeśli społeczeństwo zgodzi się na wzrost składki zdrowotnej. Hołownia proponuje przeprowadzenie referendum w tym zakresie. Bezpartyjny kandydat ratunku dla systemu upatruje też w odbiurokratyzowaniu pracy lekarzy oraz popularyzacji usług telemedycznych, które jego zdaniem mogłyby odciążyć system opieki zdrowotnej w Polsce. Hołownia opowiada się – jako osoba publiczna – za utrzymaniem kompromisu aborcyjnego, przyznając równocześnie, że prywatnie każdą aborcję uważa za zabójstwo. Zmienił zdanie co do procedury in vitro (jest za).

Utrzymanie kompromisu aborcyjnego zapowiedziała natomiast Małgorzata Kidawa-Błońska, wówczas jeszcze kandydatka Koalicji Obywatelskiej, która 15 maja ogłosiła, że wycofuje się z kandydowania. Czy jest szansa na to, że nowy kandydat KO podtrzyma zadeklarowane przez Kidawę-Błońską przygotowanie projektu ustawy gwarantującej najciężej chorym dzieciom najlepsze dostępne obecnie leczenie oraz postulowane opracowanie systemowego programu bezpieczeństwa psychicznego skierowanego do uczniów oraz ich nauczycieli i opiekunów oraz wzrost nakładów na opiekę zdrowotną do 6 proc. PKB w 2021 r., a także walkę o „realnie darmowe leki dla seniorów” oraz stosowne działania na rzecz ochrony klimatu?

Kandydat Lewicy, Robert Biedroń, chciałby zwiększyć nakłady na system opieki zdrowotnej do poziomu 7,2 proc. PKB oraz ustawowo zagwarantować pacjentom ceny leków do kwoty 5 zł. Robert Biedroń chce także, by w systemie pojawiło się więcej lekarzy, pielęgniarek czy ratowników medycznych. Kandydat na prezydenta zamierza doprowadzić do finansowania większej liczby świadczeń. Priorytetowymi dziedzinami dla Roberta Biedronia są: onkologia, geriatria oraz psychiatria.

Kandydat Konfederacji – Krzysztof Bosak jest zdeklarowanym przeciwnikiem wzrostu danin publicznych. Przedstawiciel Konfederacji popiera współpracę sektora publicznego z prywatnym, przy – jak mówi – ostrożnym wprowadzaniu usług komercyjnych. Rozwiązanie to, jak twierdzi Bosak, ma być odpowiedzią na negatywnie postrzeganą przez polskich pacjentów państwową służbę zdrowia. Kandydat opowiada się także za pełną ochroną życia od poczęcia. Bosak zwraca również uwagę na brak adekwatnych do potrzeb i oczekiwań podwyżek dla lekarzy, pielęgniarek czy ratowników medycznych oraz konieczność nadania priorytetu politycznego i finansowego psychiatrii dziecięcej.

Propozycje leżą na stole. Kiedy się okaże, który z głównych kandydatów (w sumie jest ich dziesięciu) przekonał do siebie wyborców? Jak śpiewał nieoceniony Mieczysław Fogg: „Może w maju, może w grudniu, zresztą, kto to wie? Może dzisiaj po południu? Może jeszcze nie…”.




Najpopularniejsze artykuły

Ciemna strona eteru

Zabrania się sprzedaży eteru etylowego i jego mieszanin – stwierdzał artykuł 3 uchwalonej przez sejm ustawy z dnia 22 czerwca 1923 r. w przedmiocie substancji i przetworów odurzających. Nie bez kozery, gdyż, jak podawały statystyki, aż 80 proc. uczniów szkół narkotyzowało się eterem. Nauczyciele bili na alarm – używanie przez dzieci i młodzież eteru prowadzi do ich otępienia. Lekarze wołali – eteromania to zguba dla organizmu, prowadzi do degradacji umysłowej, zaburzeń neurologicznych, uszkodzenia wątroby. Księża z ambon przestrzegali – eteryzowanie się nie tylko niszczy ciało, ale i duszę, prowadząc do uzależnienia.

Czy Unia zakaże sprzedaży ziół?

Z końcem 2023 roku w całej Unii Europejskiej wejdzie w życie rozporządzenie ograniczające sprzedaż niektórych produktów ziołowych, w których stężenie alkaloidów pirolizydynowych przekroczy ustalone poziomy. Wszystko za sprawą rozporządzenia Komisji Europejskiej 2020/2040 z dnia 11 grudnia 2020 roku zmieniającego rozporządzenie nr 1881/2006 w odniesieniu do najwyższych dopuszczalnych poziomów alkaloidów pirolizydynowych w niektórych środkach spożywczych.

Astronomiczne rachunki za leczenie w USA

Co roku w USA ponad pół miliona rodzin ogłasza bankructwo z powodu horrendalnie wysokich rachunków za leczenie. Bo np. samo dostarczenie chorego do szpitala może kosztować nawet pół miliona dolarów! Prezentujemy absurdalnie wysokie rachunki, jakie dostają Amerykanie. I to mimo ustawy, która rok temu miała zlikwidować zjawisko szokująco wysokich faktur.

Leki, patenty i przymusowe licencje

W nowych przepisach przygotowanych przez Komisję Europejską zaproponowano wydłużenie monopolu lekom, które odpowiedzą na najpilniejsze potrzeby zdrowotne. Ma to zachęcić firmy farmaceutyczne do ich produkcji. Jednocześnie Komisja proponuje wprowadzenie przymusowego udzielenia licencji innej firmie na produkcję chronionego leku, jeśli posiadacz patentu nie będzie w stanie dostarczyć go w odpowiedniej ilości w sytuacjach kryzysowych.

ZUS zwraca koszty podróży

Osoby wezwane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do osobistego stawiennictwa na badanie przez lekarza orzecznika, komisję lekarską, konsultanta ZUS często mają do przebycia wiele kilometrów. Przysługuje im jednak prawo do zwrotu kosztów przejazdu. ZUS zwraca osobie wezwanej na badanie do lekarza orzecznika oraz na komisję lekarską koszty przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca wskazanego w wezwaniu i z powrotem. Podstawę prawną stanowi tu Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 31 grudnia 2004 r. (...)

Rzeczpospolita bezzębna

Polski trzylatek statystycznie ma aż trzy zepsute zęby. Sześciolatki mają próchnicę częściej niż ich rówieśnicy w Ugandzie i Wietnamie. Na fotelu dentystycznym ani razu w swoim życiu nie usiadł co dziesiąty siedmiolatek. Statystyki dotyczące starszych napawają grozą: 92 proc. nastolatków i 99 proc. dorosłych ma próchnicę. Przeciętny Polak idzie do dentysty wtedy, gdy nie jest w stanie wytrzymać bólu i jest mu już wszystko jedno, gdzie trafi.

Odszedł Ireneusz Zatoński

Kilka dni przed świętami Bożego Narodzenia zmarł Irek, mój młodszy o 2 lata brat. Lekarz, który przez niemal pół wieku pełnił posługę lekarską dla mieszkańców podwrocławskiej gminy Żórawina.

Neonatologia – specjalizacja holistyczna

O specyfice specjalizacji, którą jest neonatologia, z dr n. med. Beatą Pawlus, lekarz kierującą Oddziałem Neonatologii w Szpitalu Specjalistycznym im. Świętej Rodziny w Warszawie oraz konsultant województwa mazowieckiego w dziedzinie neonatologii rozmawia red. Renata Furman.

Miłość w białym fartuchu

Na nocnych dyżurach, w gabinecie USG, magazynie albo w windzie. Najczęściej
między lekarzem a pielęgniarką. Romanse są trwałym elementem szpitalnej rzeczywistości. Dlaczego? Praca w szpitalu jest ciężka – fizycznie i psychicznie. Zwłaszcza na chirurgii. W sytuacjach zagrożenia życia działa się tam szybko, na pełnej adrenalinie, często w nocy albo po nocy nieprzespanej. W takiej atmosferze, pracując ramię w ramię, pielęgniarki zbliżają się do chirurgów. Stają się sobie bliżsi. Muszą sobie wzajemnie ufać i polegać na sobie. Z czasem wiedzą o sobie wszystko. Są partnerami w działaniu. I dlatego często stają się partnerami w łóżku, czasami także w życiu. Gdzie uprawiają seks? Wszędzie, gdzie tylko jest okazja. W dyżurce, w gabinecie USG, w pokoju socjalnym, w łazience, a czasem w pustej sali chorych. Kochankowie dobierają się na dyżury, zazwyczaj nocne, często zamieniają się z kolegami/koleżankami, by być razem. (...)

PES po nowemu

Z prof. dr. hab. n. med. Mariuszem Klenckim, dyrektorem Centrum Egzaminów Medycznych w Łodzi rozmawia Ewa Szarkowska

EBN, czyli pielęgniarstwo oparte na faktach

Rozmowa z dr n. o zdrowiu Dorotą Kilańską, kierowniczką Zakładu Pielęgniarstwa Społecznego i Zarządzania w Pielęgniarstwie w UM w Łodzi, dyrektorką Europejskiej Fundacji Badań Naukowych w Pielęgniarstwie (ENRF), ekspertką Komisji Europejskiej, Ministerstwa Zdrowia i WHO.

Kobiety w chirurgii. Równe szanse na rozwój zawodowy?

Kiedy w 1877 roku Anna Tomaszewicz, absolwentka wydziału medycyny Uniwersytetu w Zurychu wróciła do ojczyzny z dyplomem lekarza w ręku, nie spodziewała się wrogiego przyjęcia przez środowisko medyczne. Ale stało się inaczej. Uznany za wybitnego chirurga i honorowany do dzisiaj, prof. Ludwik Rydygier miał powiedzieć: „Precz z Polski z dziwolągiem kobiety-lekarza!”. W podobny ton uderzyła Gabriela Zapolska, uważana za jedną z pierwszych polskich feministek, która bez ogródek powiedziała: „Nie chcę kobiet lekarzy, prawników, weterynarzy! Nie kraj trupów! Nie zatracaj swej godności niewieściej!".

Czy Trump ma problemy psychiczne?

Chorobę psychiczną prezydenta USA od prawie roku sugerują psychiatrzy i specjaliści od zdrowia psychicznego w Ameryce. Wnioskują o komisję, która pozwoli zbadać, czy prezydent może pełnić swoją funkcję.

Algorytmy czy intuicja?

Procedury redukują dostępną wiedzę do prostych wyborów. Ich sztywne trzymanie się zabija intelektualnego ducha medycyny, który przedkłada podejście zindywidualizowane, wynikające z doświadczenia lekarza.

Czas pracy osób niepełnosprawnych w szpitalu

Czy niepełnosprawna pielęgniarka lub lekarz mogą pracować w systemie równoważnego czasu pracy i pełnić dyżury medyczne w porze nocnej?

Wciąż nie rozumiemy raka trzustki

 – W przypadku raka trzustki cele terapeutyczne są inne niż w raku piersi, jelita grubego czy czerniaku. Postęp w zakresie leczenia systemowego tego nowotworu jest nieznośnie powolny, dlatego sukcesem są terapie, które dodatkowo wydłużają mediany przeżycia nawet o klika miesięcy – mówi dr Leszek Kraj z Kliniki Onkologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. 




bot