
Fot. pixabay.com Licencja: https://pixabay.com/pl/service/license
Karagen to składnik, który obecnie budzi duże zainteresowanie zarówno wśród producentów żywności, kosmetyków, jak i farmaceutyków. Dzieje się tak zwłaszcza z uwagi na jego wszechstronne zastosowania i bezpieczeństwo potwierdzone przez międzynarodowe organizacje. Tym razem odpowiadamy na najważniejsze pytania dotyczące karagenu: czym jest, jak się go pozyskuje, do czego jest wykorzystywany i czy należy się go obawiać?
Karagen to grupa polisacharydów występujących naturalnie w czerwonych wodorostach, głównie w chrząstnicy kędzierzawej (Chondrus crispus), często zwanej mchem irlandzkim. Na potrzeby przemysłu pozyskuje się go z wodorostów w procesie ekstrakcji. Substancja ta nie jest trawiona przez ludzki układ pokarmowy. Przechodzi przez przewód trawienny w niezmienionej postaci.
Karagen nie ma smaku ani zapachu. W roztworze wodnym, zależnie od stężenia, wykazuje właściwości żelujące, zagęszczające, stabilizujące i emulgujące. Niskie temperatury sprzyjają powstawaniu żelowej tekstury, a ogrzanie prowadzi do upłynnienia. Dzięki temu chętnie wykorzystywany jest jako dodatek do różnorodnych produktów.
W kuchni oraz w produkcji żywności karagen (E407) to stabilizator, zagęszczacz i emulgator. Dodaje się go do jogurtów, śmietany, mleka skondensowanego czy deserów, tworzy idealną konsystencję lodów lub dżemów z niską zawartością cukru. W wyrobach mięsnych poprawia strukturę, a w piwie, winie czy miodach pitnych wspomaga proces klarowania. W produktach dietetycznych karagen zastępuje skrobię czy tłuszcze, a dla wegan stanowi alternatywę dla żelatyny. Ogólnie rzecz biorąc, karagen łączy cząsteczki wody z pozostałymi składnikami. W ten sposób mogą tworzyć spójną strukturę. W efekcie wybrane napoje odznaczają się gładką konsystencją i nie rozwarstwiają się.
W farmaceutyce karagen wykorzystywany jest do produkcji otoczek kapsułek, czy produkcji niektórych antybiotyków. Wykorzystuje się go także jako zagęstnik i stabilizator w syropach czy zawiesinach, ponieważ poprawia ich konsystencję i stabilność.
Kosmetyki oraz środki higieniczne to kolejna dziedzina, w której karagen wykorzystywany jest jako stabilizator emulsji, zagęszczacz i substancja poprawiająca konsystencję. Dzięki niemu szampony, balsamy, kremy oraz pasty do zębów uzyskują odpowiednią lepkość, i lepszą pianę. Dodatkowo zapobiega ich rozwarstwianiu.
Według Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) oraz Amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA), karagen jest związkiem bezpiecznym. Dopuszczalne dzienne spożycie wynosi 75 mg na kg masy ciała. Do tej pory nie stwierdzono istotnych przeciwwskazań przy prawidłowym używaniu, jak również nie potwierdzono negatywnych skutków stosowania karagenu w żywności w umiarkowanych ilościach.
Czy karagen jest szkodliwy? Aktualny stan wiedzy wskazuje, że karagen wykorzystywany w żywności, kosmetykach czy lekach nie jest szkodliwy dla zdrowia. Nie jest trawiony, nie powoduje alergii, a stosowany w dopuszczonych ilościach nie wykazuje toksycznego działania.