Służba Zdrowia - strona główna

SZ nr 100–102/2000
z 21 grudnia 2000 r.

>>> Wyszukiwarka leków refundowanych

Historia Medycyny

Kalendarium (1901-2000): Świat

1901

10 grudnia – przyznanie pierwszych Nagród Nobla. W dziedzinie medycyny otrzymuje ją Emil von Behring, a w dziedzinie fizyki – Wilhelm Conrad Roentgen.
Publikacja w Wiener Klinishen Wochenschrift art. Karla Landstelnera nt. 3 grup krwi (14 listopada).

1902

E. Doyen dokonuje sławnej operacji rozdzielenia sióstr syjamskich Diodica i Rodica.

1904

6 czerwca – Ferdynand Sauerbruch przedstawia metodę różnicowania ciśnienia, tworząc zarazem podstawy chirurgii klatki piersiowej.
30 Niemiecki Kongres Chirurgów obradował nad przyczynami nowotworów.

1906

25 września – otwarcie Instytutu Badań Doświadczalnych nad Rakiem w Heidelbergu.

1908

kwiecień – w Salzburgu, z udziałem Freuda i Junga, odbywa się pierwszy Międzynarodowy Kongres Psychoanalizy.

1910

październik – w Mandżurii wybucha epidemia dżumy, która rozprzestrzenia się na Chiny i Rosję.

1913

marzec – Albert Schweitzer wyjeżdża do Afryki Równikowej i w Lambaréné (Gabon), gdzie zakłada szpital tropikalny.

1913-1916

T. H. Morgan odkrywa chromosomy i wykazuje ich znaczenie w dziedziczeniu.

1914

J. J. Abel wykonuje pierwszą plazmaforezę i uzyskuje plazmę bez składników upostaciowanych.

1915

15 października – rozkaz dowództwa armii niemieckiej o zaszczepieniu przeciwko tężcowi wszystkich rannych żołnierzy.

1920

czerwiec – w Szwajcarii po raz pierwszy zastosowano w profilaktyce chorób tarczycy sól kuchenną z domieszką jodu potasu.

1921

T. S. Painter ustala liczbę chromosomów człowieka – 48 (po upływie 35 lat okazało się, że jest ich 46).
A. M. Pappenheimer i E.V. MacCollum wyizolowali witaminę D.
B. B. Weil-Halle podaje dziecku szczepionkę BCG.

1922

11 stycznia – Leonard Thompson w Toronto Grand Hospital po raz pierwszy aplikuje pacjentowi insulinę.

1924

M. Kirschner z powodzeniem usuwa operacyjnie zator tętnicy płucnej.
lipiec – Georg Haas przeprowadza w Giessen pierwsze oczyszczenie krwi (hemodializę) u człowieka za pomocą "sztucznej nerki".

1925

19 listopada – w Genewie podpisano Międzynarodową Konwencję Opiumową.

1926

21 czerwca – podpisanie w Paryżu Międzynarodowej Konwencji Sanitarnej.

1928

H. C. Dam odkrywa istnienie czynnika przeciwkrwotocznego (witamina K).

1928

wrzesień – sir Alexander Fleming odkrywa działanie penicyliny.

1929

5 listopada – w "Klinische Wochenschrift" ukazuje się artykuł 25-letniego lekarza niemieckiego Wernera Frossemanna nt. cewnikowania prawej komory serca.

1931

13 lipca – podpisanie w Genewie międzynarodowej konwencji w sprawie ograniczenia produkcji i uregulowania dystrybucji leków narkotycznych.

1932

21 października – zastosowanie sondy żołądka – bezpiecznego gastroskopu.

1933

4 kwietnia – E. A. Graham wykonuje pierwsze operacyjne usunięcie płuca z powodu raka.

1939

Gerhard Domagk otrzymuje Nagrodę Nobla za odkrycie sulfonamidów.

1941

27 stycznia – pierwsze zastosowanie penicyliny u chorego.

1943

4 kwietnia – holenderski lekarz Willem Johan Koloff przeprowadza pierwszą próbę hemodializy.
30 maja – Josef Mengele został lekarzem w obozie zagłady w Oświęcimiu.

1944

29 listopada – pierwsza udana operacja dziecka z wrodzoną wadą serca (tetralogia Fallota).

1948

7 kwietnia – utworzenie Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) z siedzibą w Genewie.

1950

17 czerwca – w Chicago przeprowadzono pierwszą udaną transplantację nerki.
Zastosowanie bomby kobaltowej (urządzenia do zdalnego napromieniowania pacjenta promieniami gamma, przy użyciu kobaltu Co60).

1953

marzec – hipoteza F. H. Compton Cricka i J. W. Deweya na temat budowy DNA jako nośnika informacji genetycznej zawartej w chromosomach.

1954

26 marca – pierwsza w świecie operacja na otwartym sercu.
23 grudnia – J.P. Merrill i J.E. Murray dokonują udanego przeszczepu nerki od dawcy spokrewnionego (brata bliźniaka).

1958

8 października – w Sztokholmie wszczepiono pierwszy rozrusznik serca.

1959

T. H. Maman odkrywa laser rubinowy, który wkrótce znajdzie ogromne zastosowanie w medycynie.

1960

9 maja – w USA została dopuszczona do sprzedaży pigułka antykoncepcyjna.

1961

16 maja – opracowanie syntetycznego antybiotyku – terramycin.
M. W. Nirenberg stwierdza, że zawarte w kwasie dezoksyrybonukleinowym informacje o cechach dziedzicznych zakodowane są wyłącznie w kolejności uszeregowania nukleotydów.

1962

D. Ross wszczepił choremu sztuczną zastawkę serca pobraną ze zwłok.

1965

30 kwietnia – pierwsze zdjęcie płodu w łonie matki opublikowano w amerykańskim czasopiśmie "Life".

1966

16 sierpnia – pierwsze wszczepienie sztucznej komory serca.

1967

3 grudnia – prof. Christian Barnard w szpitalu w RPA wykonuje pierwszy udany przeszczep serca.

1974

czerwiec – w Indiach ma miejsce jedna z najcięższych epidemii ospy; w ciągu pierwszego półrocza zmarło 10-30 tys. osób.

1977

październik – w Somalii zarejestrowano ostatni przypadek ospy. Po trzech latach WHO stwierdziła wyplenienie tej choroby na świecie.

1978

26 lipca – narodziny pierwszego dziecka zapłodnionego in vitro.

1983

17 listopada – powstała pierwsza mapa genu warunkującego chorobę u człowieka.

1986

19 marca – pierwsze usunięcie kamieni żółciowych przy użyciu promieni laserowych.

1989

20 listopada – ONZ przyjmuje konwencję praw dziecka.

1990

4 stycznia – w Londynie narodziny dziecka po udanej operacji serca w łonie matki.

1992

20-23 maja – w Getyndze przedstawiono nowe metody operacyjne z użyciem endoskopu.

1993

13 października – pierwsze klonowanie embrionu ludzkiego w wyniku badań genetycznych.
16 grudnia – prof. Cohen ogłasza we Francji pierwszą mapę genomu człowieka.

2000

10 grudnia – ostatnia w XX wieku Nagroda Nobla w medycynie przypada 3 lekarzom: Arvidowi Carlssonowi ze Szwecji oraz Paulowi Greengardowi i Ericowi R. Kandelowi z USA.
Liczba zakażonych wirusem HIV na świecie (dorosłych i dzieci) szacowana jest na 36,1 mln. Od pojawienia się choroby do końca 2000 roku z powodu AIDS umrze 21,8 miliona ludzi.

Według opracowania Lecha Sulimierskiego, Główna Biblioteka Lekarska

Najpopularniejsze artykuły

Ile trwają studia medyczne w Polsce? Podpowiadamy!

Studia medyczne są marzeniem wielu młodych ludzi, ale wymagają dużego poświęcenia i wielu lat intensywnej nauki. Od etapu licencjackiego po specjalizację – każda ścieżka w medycynie ma swoje wyzwania i nagrody. W poniższym artykule omówimy dokładnie, jak długo trwają studia medyczne w Polsce, jakie są wymagania, by się na nie dostać oraz jakie możliwości kariery otwierają się po ich ukończeniu.

Soczewki kontaktowe jednodniowe i miesięczne – wady i zalety obu opcji

Soczewki kontaktowe są popularnym wyborem wśród osób potrzebujących korekcji wzroku. Oferują one wiele korzyści w porównaniu do tradycyjnych okularów, takich jak lepsze pole widzenia czy łatwość w uprawianiu sportów. Wśród różnych typów soczewek kontaktowych, jednodniowe i miesięczne to dwie z najbardziej popularnych opcji. Każda z nich ma swoje specyficzne zalety i wady, które warto rozważyć przed podjęciem decyzji.

W jakich specjalizacjach brakuje lekarzy? Do jakiego lekarza najtrudniej się dostać?

Problem z dostaniem się do lekarza to dla pacjentów codzienność. Największe kolejki notuje się do specjalistów przyjmujących w ramach podstawowej opieki zdrowotnej, ale w wielu województwach również na prywatne wizyty trzeba czekać kilka tygodni. Sprawdź, jakich specjalizacji poszukują pracodawcy!

Demencja i choroba Alzheimera – jak się przygotować do opieki?

Demencja i choroba Alzheimera to schorzenia, które dotykają coraz większą liczbę seniorów, a opieka nad osobą cierpiącą na te choroby wymaga nie tylko ogromnej empatii, ale także odpowiednich przygotowań i wiedzy. Choroby te powodują zmiany w funkcjonowaniu mózgu, co przekłada się na stopniową utratę pamięci, umiejętności komunikacji, a także zdolności do samodzielnego funkcjonowania. Dla rodziny i bliskich opiekunów staje się to wielkim wyzwaniem, gdyż codzienność wymaga przystosowania się do zmieniających się potrzeb osoby z demencją. Jak skutecznie przygotować się do opieki nad seniorem i jakie działania podjąć, by zapewnić mu maksymalne wsparcie oraz godność?

Osteotomia okołopanewkowa sposobem Ganza zamiast endoprotezy

Dysplazja biodra to najczęstsza wada wrodzona narządu ruchu. W Polsce na sto urodzonych dzieci ma ją czworo. W Uniwersyteckim Szpitalu Dziecięcym pod kierownictwem dr. Jarosława Felusia przeprowadzane są operacje, które likwidują ból i kupują pacjentom z tą wadą czas, odsuwając konieczność wymiany stawu biodrowego na endoprotezę.

Wczesny hormonozależny rak piersi – szanse rosną

Wczesny hormonozależny rak piersi u ponad 30% pacjentów daje wznowę nawet po bardzo wielu latach. Na szczęście w kwietniu 2022 roku pojawiły się nowe leki, a więc i nowe możliwości leczenia tego typu nowotworu. Leki te ograniczają ryzyko nawrotu choroby.

Najlepsze systemy opieki zdrowotnej na świecie

W jednych rankingach wygrywają europejskie systemy, w innych – zwłaszcza efektywności – dalekowschodnie tygrysy azjatyckie. Większość z tych najlepszych łączy współpłacenie za usługi przez pacjenta, zazwyczaj 30% kosztów. Opisujemy liderów. Polska zajmuje bardzo odległe miejsca w rankingach.

Choroby wirusowe u dzieci – jakie powinieneś znać?

Wirusowe choroby wieku dziecięcego to jedne z najczęstszych powodów wizyt u pediatry. Choć wiele z nich przebiega łagodnie, niektóre mogą prowadzić do groźnych powikłań, zwłaszcza u dzieci z obniżoną odpornością. Dzięki szczepieniom część z powszechnie występujących schorzeń udało się niemal całkowicie wyeliminować, jednak nie oznacza to, że nie stanowią one zagrożenia dla zdrowia najmłodszych. Warto więc znać ich objawy, aby móc odpowiednio zareagować w przypadku zakażenia.

Testy wielogenowe pozwalają uniknąć niepotrzebnej chemioterapii

– Wiemy, że nawet do 85% pacjentek z wczesnym rakiem piersi w leczeniu uzupełniającym nie wymaga chemioterapii. Ale nie da się ich wytypować na podstawie stosowanych standardowo czynników kliniczno-patomorfologicznych. Taki test wielogenowy jak Oncotype DX pozwala nam wyłonić tę grupę – mówi onkolog, prof. Renata Duchnowska.

Życie z wszywką alkoholową: Jak się przygotować i co zmienić w codziennym funkcjonowaniu?

Alkoholizm jest poważnym problemem zdrowotnym, który dotyka wiele osób na całym świecie. Wszywka alkoholowa jest jedną z metod wspomagających walkę z tym uzależnieniem – mały implant, zawierający substancję disulfiram, który wchodzi w reakcję z alkoholem i wywołuje nieprzyjemne objawy po jego spożyciu. Wszywka alkoholowa stała się popularną opcją terapii w miastach takich jak Siedlce, gdzie coraz więcej osób szuka skutecznych sposobów na zerwanie z nałogiem. Jakie zmiany w codziennym funkcjonowaniu przynosi życie z wszywką i jak się do tego przygotować?

Lecytyna sojowa – wszechstronne właściwości i zastosowanie w zdrowiu

Lecytyna sojowa to substancja o szerokim spektrum działania, która od lat znajduje zastosowanie zarówno w medycynie, jak i przemyśle spożywczym. Ten niezwykły związek należący do grupy fosfolipidów pełni kluczową rolę w funkcjonowaniu organizmu, będąc podstawowym budulcem błon komórkowych.

Wrzody żołądka – objawy i przyczyny. Jakie badania wykonać?

Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy (potocznie określana również mianem wrzodów żołądka) jest kojarzona przede wszystkim ze stresem – przy czym tak naprawdę ma on niewielkie znaczenie w procesie powstawania tego schorzenia. Jak rozpoznać wrzody żołądka? Gdzie boli brzuch w przebiegu choroby wrzodowej i z jakimi objawami należy zgłosić się do lekarza?

Czy szczoteczka soniczna jest dobra dla osób z aparatem ortodontycznym?

Szczoteczka soniczna to zaawansowane narzędzie do codziennej higieny jamy ustnej, które cieszy się rosnącą popularnością. Jest szczególnie ceniona za swoją skuteczność w usuwaniu płytki nazębnej oraz delikatne, ale efektywne działanie. Ale czy szczoteczka soniczna jest odpowiednia dla osób noszących aparat ortodontyczny? W tym artykule przyjrzymy się zaletom, które sprawiają, że szczoteczka soniczna jest doskonałym wyborem dla osób z aparatem ortodontycznym, oraz podpowiemy, jak prawidłowo jej używać.

10 000 kroków dziennie? To mit!

Odkąd pamiętam, 10 000 kroków było złotym standardem chodzenia. To jest to, do czego powinniśmy dążyć każdego dnia, aby osiągnąć (rzekomo) optymalny poziom zdrowia. Stało się to domyślnym celem większości naszych monitorów kroków i (czasami nieosiągalną) linią mety naszych dni. I chociaż wszyscy wspólnie zdecydowaliśmy, że 10 000 to idealna dzienna liczba do osiągnięcia, to skąd się ona w ogóle wzięła? Kto zdecydował, że jest to liczba, do której powinniśmy dążyć? A co ważniejsze, czy jest to mit, czy naprawdę potrzebujemy 10 000 kroków dziennie, aby osiągnąć zdrowie i dobre samopoczucie?

Na czym polega świadoma pielęgnacja twarzy?

Świadoma pielęgnacja twarzy to trend, który wykracza poza zwykłe stosowanie kosmetyków. To przede wszystkim umiejętność słuchania swojej skóry, rozumienia jej aktualnych potrzeb i podejmowania decyzji pielęgnacyjnych opartych na wiedzy o składnikach aktywnych. Na czym polega świadoma pielęgnacja twarzy? Na zastąpieniu przypadkowych zakupów celowanym działaniem, minimalizacji ryzyka podrażnień i maksymalizacji efektywności.

Suplementacja na diecie ketogenicznej — czego potrzebuje organizm i jak uzupełniać niedobory

Dieta ketogeniczna, znana również jako dieta keto, to sposób żywienia charakteryzujący się bardzo niskim spożyciem węglowodanów (zazwyczaj poniżej 50 gramów dziennie), umiarkowaną ilością białka i wysoką zawartością zdrowych tłuszczów. Taka proporcja makroskładników zmusza organizm do zmiany głównego źródła energii z glukozy na ketony – związki powstające z rozkładu tłuszczów w wątrobie. Stan metaboliczny, w którym ciała ketonowe stają się podstawowym paliwem dla komórek, nazywamy ketozą. Z medycznego punktu widzenia dieta niskowęglowodanowa może wspierać redukcję masy ciała, poprawę kontroli glikemii u osób z insulinoopornością oraz korzystnie wpływać na profil lipidowy krwi, choć wymaga świadomego planowania, aby uniknąć niedoborów składników odżywczych.

© 2026 SANITAS sp. z o.o. | Ustawienia cookies

bot