Służba Zdrowia - strona główna
SZ nr 27–48/2024
z 30 czerwca 2024 r.


>>> Wyszukiwarka leków refundowanych


Jak cyfrowe bliźniaki wywrócą medycynę do góry nogami

Justyna Grzechocińska

Podobnie jak model pogody, który powstaje za pomocą komputerów o ogromnej mocy obliczeniowej, można generować prognozy zdrowotne dotyczące tego, jak organizm za-reaguje na chorobę lub leczenie, niezależnie od tego, czy jest to lek, implant, czy operacja. Ilość danych potrzebnych do stworzenia modelu zależy od tego, czy modelujemy funkcjonowanie całego ciała, wybranego organu czy podsystemu molekularnego. Jednym słowem – na jakie pytanie szukamy odpowiedzi.


Posługując się analogią, można powiedzieć, że aby poruszać się po mieście zdjęcie satelitarne o wysokiej rozdzielczości nie będzie tak pomocne, jak prosta mapa komunikacji miejskiej. Nie musimy znać topografii, architektury budynków, struktur chodnika, żeby dojść z punktu A do B. Czasami nie potrzebujemy bardzo szczegółowych modeli, bo i pytania są w miarę proste. Cyfrowe bliźniaki to też taki rodzaj mapy ciała, ale aktualizowanej w czasie rzeczywistym. Nowe dane zasilają na bieżąco model i czynią go jeszcze doskonalszym. W zależności od celu wykorzystania modelu, potrzebna będzie mniejsza lub większa dokładność danych.

Po co nam modele ludzkiego organizmu?


Obecna medycyna oparta jest na podejściu „jedno rozwiązanie dla wszystkich”. Bazuje na danych z przeszłości zebranych od osób o różnym DNA, stanie zdrowia, budowie ciała, i cechach psychofizycznych. Na podstawie tych danych powstają potem leki, które działają u części pacjentów, powodując mniejsze lub większe skutki uboczne. Niektóre osoby, jak kobiety i przedstawiciele mniejszości etnicznych, są niedoreprezentowane w badaniach i – czego dowodzą dane – mogą przez to mniej korzystać z postępów medycyny. Cyfrowe bliźniaki są modelami, które dokonują obliczeń na podstawie danych konkretnej osoby, a w efekcie wynik nie jest średnią dla populacji, ale dokładną spersonalizowaną kalkulacją przykładowo efektów leczenia daną cząsteczką chemiczną o danej dawce. To otwiera zupełnie nowe możliwości w medycynie.

Istnieją już wiarygodne prognozy i symulacje ludzkiego organizmu. Mamy do dyspozycji zarówno modele całego ciała, jak i wybranych organów. Nie chodzi tu o szukanie korelacji, jak to ma miejsce w przypadku sztucznej inteligencji, ale o faktyczne zrozumienie ludzkiej biologii i funkcjonowania ciała na poziomie komórkowym. Świat dysponuje już modelami komputerowymi, od cyfrowych bliźniaków bakterii i nowotworów po systemy wspomagające badania nad lekami kardiologicznymi i planowanie operacji u osób z padaczką. Postęp w tej dziedzinie jest błyskawiczny: organy regulacyjne, takie jak FDA, dopuszczają już badania z użyciem symulacji komputerowej, a firmy komercyjne na całym świecie tworzą własne cyfrowe modele dla medycyny.

Nasz prywatny spersonalizowany bliźniak to kwestia… dziesięcioleci


Na kompletne i precyzyjne cyfrowe bliźniaki pojedynczej osoby będziemy czekać jeszcze wiele lat, ale proste modele, na przykład pracy serca, są już dostępne dzisiaj. Bioinżynier dr Jazmin Aguado Sierra z Centrum Superobliczeniowego w Barcelonie stworzyła bliźniaka swojego serca, który obecnie „bije” w Muzeum Nauki w Londynie. Niektóre firmy oferują technologię cyfrowych bliźniaków do zastosowań medycznych. Jeszcze inne skupiają się na modelach do projektowania i wdrażania urządzeń medycznych. Samo pojęcie cyfrowego bliźniaka brzmi bardzo futurystycznie, w rzeczywistości jest inaczej. Ciało, a dokładnie jego chemiczną strukturę, jesteśmy w stanie już dziś symulować na poziomie molekularnym, zwłaszcza w celu opracowania leków. Istnieją wręcz całe symulacje komórek. Wiele osób błędnie myśli, że takie modele wymagają zebrania danych do ostatniego szczegółu. Czasami wystarczą dane wyższego poziomu, aby uzyskać satysfakcjonujące wyniki. Podobnie jak w prognozie pogody modele nie zawsze są w 100% dokładne, ale już na poziomie 80–90% pozwalają ostrzegać ludzi przed nadchodzącym huraganem i powodzią, zapobiegając tragedii. Ile razy nie zmokliśmy, bo kierując się prognozą pogody wzięliśmy ze sobą parasol, mimo że na dworze świeciło słońce. Precyzja modeli zdrowia będzie się zwiększać z każdym rokiem, także za sprawą postępów w zbieraniu danych i urządzeń ubieralnych i sztucznej inteligencji.

Cyfrowe bliźnięta: Awangarda medycyny predykcyjnej


Cyfrowego bliźniaka można sobie wyobrazić jako awatara, który naśladuje stan zdrowia pacjenta w czasie rzeczywistym, umożliwiając lekarzom prognozowanie wyników zdrowotnych, eksperymentowanie ze scenariuszami leczenia i personalizowanie opieki z precyzją, która nigdy wcześniej nie była możliwa.

Wyobraźmy sobie na przykład cyfrowego bliźniaka Jana, pacjenta cierpiącego na chorobę serca. Ten wirtualny model symuluje stan serca Jana, opierając się na jego danych w czasie rzeczywistym, w tym na odczytach ciśnienia krwi, poziomie cholesterolu i genetycznych czynnikach ryzyka. Lekarze mogą wykorzystać cyfrowego bliźniaka naszego pacjenta do przewidywania potencjalnych powikłań i testowania różnych planów leczenia w środowisku wirtualnym przed zastosowaniem ich w prawdziwym życiu. Podejście to jest szczególnie istotne w zarządzaniu złożonymi schorzeniami lub ocenie wpływu nowych metod leczenia.

Tworzenie cyfrowych bliźniaków jest szczególnie korzystne w złożonych scenariuszach wysokiego ryzyka lub w przypadku rzadkich i przełomowych metod leczenia. Na przykład, w przypadku pacjenta poddawanego nowej, eksperymentalnej terapii przeciwnowotworowej, cyfrowy bliźniak pozwala pracownikom służby zdrowia symulować i oceniać, w jaki sposób organizm pacjenta może zareagować na leczenie, minimalizując ryzyko związane z próbami i błędami w rzeczywistych warunkach klinicznych.

Przyjęcie cyfrowej rewolucji


Podróż w kierunku integracji cyfrowych bliźniaków i cyfrowych wątków w opiece zdrowotnej jest wezwaniem dla innowatorów, liderów i wizjonerów. Wymaga to ponownego wyobrażenia sobie tradycyjnych modeli opieki zdrowotnej, odważnego przyjęcia innowacji i niezłomnego zaangażowania w opiekę skoncentrowaną na pacjencie. Wyzwania są znaczące – od interoperacyjności danych po kwestie prywatności – ale nie są nie do pokonania. Wzywają nas do współpracy, innowacji i wytyczania nowych ścieżek.

Stoimy na rozdrożu, gdzie decyzje, które podejmujemy dzisiaj, będą kształtować wyniki zdrowotne jutra.

Przyszłość opieki zdrowotnej to przedsięwzięcie oparte na współpracy. Wymaga głębokiego partnerstwa między najbystrzejszymi umysłami w dziedzinie technologii i opieki zdrowotnej, aby uwolnić pełny potencjał cyfrowych bliźniaków. To przyszłość, w której opieka zdrowotna nie jest reaktywna, ale proaktywna, nie ogólna, ale spersonalizowana. Integracja cyfrowych bliźniaków i cyfrowych wątków z opieką zdrowotną oznacza początek nowej ery w medycynie – takiej, która obiecuje nie tylko zwiększyć precyzję i skuteczność opieki, ale także spersonalizować ją na niespotykane dotąd sposoby. Przyjmując te cyfrowe innowacje, nie tylko poprawiamy świadczenie opieki zdrowotnej, ale zdefiniujemy ją na nowo, zapewniając, że terapia każdego pacjenta będzie tak wyjątkowa, jak jego odcisk palca. Stojąc u progu tej cyfrowej rewolucji w opiece zdrowotnej, jasne jest, że nasze wspólne wysiłki nie tylko przekształcą opiekę nad pacjentami, ale także utorują drogę do przyszłości, w której opieka zdrowotna będzie proaktywna, spersonalizowana i napędzana cyfrowymi innowacjami. W rezultacie medycyna predykcyjna i cyfrowe bliźniaki mają potencjał, aby zmienić paradygmat opieki zdrowotnej, prowadząc do bardziej efektywnych, spersonalizowanych i precyzyjnych metod diagnostyki, leczenia i profilaktyki chorób. Jednakże, aby osiągnąć pełny potencjał tych technologii, konieczne jest ciągłe rozwijanie algorytmów analizy danych, integracja danych medycznych oraz zagwarantowanie bezpieczeństwa i prywatności danych pacjentów.





Najpopularniejsze artykuły

Ile trwają studia medyczne w Polsce? Podpowiadamy!

Studia medyczne są marzeniem wielu młodych ludzi, ale wymagają dużego poświęcenia i wielu lat intensywnej nauki. Od etapu licencjackiego po specjalizację – każda ścieżka w medycynie ma swoje wyzwania i nagrody. W poniższym artykule omówimy dokładnie, jak długo trwają studia medyczne w Polsce, jakie są wymagania, by się na nie dostać oraz jakie możliwości kariery otwierają się po ich ukończeniu.

Jak powinna wyglądać pielęgnacja języka? Dlaczego należy go czyścić?

Higiena jamy ustnej kojarzy się przede wszystkim ze szczotkowaniem zębów, stosowaniem nici dentystycznej i płynów do płukania. Jednak równie istotny, choć często pomijany, jest język. To właśnie na jego powierzchni gromadzi się ogromna liczba bakterii, resztek jedzenia i martwych komórek nabłonka. Zaniedbanie pielęgnacji języka może prowadzić nie tylko do nieprzyjemnego oddechu, ale i poważniejszych problemów zdrowotnych. Dlatego w codziennej rutynie higienicznej nie powinno zabraknąć także czyszczenia języka.

Ryczałt nie wyklucza zapłaty za nadwykonania

Jest Pani pełnomocnikiem szpitala, który zdecydował się dochodzić od NFZ zapłaty za świadczenia medyczne, których kosztów nie pokrył przyznany wcześniej placówce ryczałt sieciowy. To chyba pierwszy taki pozew w Polsce?

E-Recepta – Cyfrowa Rewolucja w Polskim Systemie Ochrony Zdrowia

Od 8 stycznia 2020 roku w Polsce wprowadzono obowiązek wystawiania recept w formie elektronicznej, co stanowiło przełomowy krok w cyfryzacji systemu ochrony zdrowia. E-recepta to nowoczesne rozwiązanie, które zrewolucjonizowało sposób przepisywania i realizacji leków, przynosząc liczne korzyści zarówno pacjentom, jak i personelowi medycznemu.

Leki, patenty i przymusowe licencje

W nowych przepisach przygotowanych przez Komisję Europejską zaproponowano wydłużenie monopolu lekom, które odpowiedzą na najpilniejsze potrzeby zdrowotne. Ma to zachęcić firmy farmaceutyczne do ich produkcji. Jednocześnie Komisja proponuje wprowadzenie przymusowego udzielenia licencji innej firmie na produkcję chronionego leku, jeśli posiadacz patentu nie będzie w stanie dostarczyć go w odpowiedniej ilości w sytuacjach kryzysowych.

Super Indukcyjna Stymulacja (SIS) – nowoczesna metoda w fizjoterapii neurologicznej i ortopedycznej

Współczesna fizjoterapia dysponuje coraz szerszym wachlarzem metod terapeutycznych, które pozwalają skuteczniej i szybciej osiągać cele rehabilitacyjne. Jedną z technologii, która w ostatnich latach zyskuje na znaczeniu w leczeniu schorzeń układu mięśniowo-szkieletowego oraz neurologicznych, jest Super Indukcyjna Stymulacja, w skrócie SIS. Ta nieinwazyjna metoda wykorzystuje wysokoenergetyczne pole elektromagnetyczne do głębokiej stymulacji tkanek, oferując alternatywę dla tradycyjnych form elektroterapii i kinezyterapii.

Irygatory dentystyczne: udokumentowaną klinicznie metoda higieny jamy ustnej

Irygatory do zębów stanowią udokumentowaną klinicznie metodę higieny jamy ustnej, redukującą płytkę nazębną o 74-89% i krwawienie dziąseł o 33-82% w porównaniu z samym szczotkowaniem. Najnowsze badania randomizowane i metaanalizy z lat 2015-2025 potwierdzają skuteczność porównywalną lub przewyższającą tradycyjną nić dentystyczną, szczególnie u pacjentów z aparatami ortodontycznymi, implantami i chorobami przyzębia. American Dental Association przyznała tym urządzeniom Znak Akceptacji na podstawie ponad 70 badań klinicznych. Choroby przyzębia dotykają 62% dorosłych Polaków, a ich związek z chorobami układowymi (serce, cukrzyca) czyni skuteczną higienę jamy ustnej priorytetem zdrowia publicznego.

Najlepsze systemy opieki zdrowotnej na świecie

W jednych rankingach wygrywają europejskie systemy, w innych – zwłaszcza efektywności – dalekowschodnie tygrysy azjatyckie. Większość z tych najlepszych łączy współpłacenie za usługi przez pacjenta, zazwyczaj 30% kosztów. Opisujemy liderów. Polska zajmuje bardzo odległe miejsca w rankingach.

Jak naprawdę wygląda praca asystentki stomatologicznej? To nie tylko pomoc dentyście!

Myślisz o pracy w gabinecie stomatologicznym? Zastanawiasz się, czy rola asystentki to coś dla Ciebie? Wbrew pozorom nie jest to tylko podawanie narzędzi dentyście. Rozwój gabinetów, większa liczba pacjentów i rosnące oczekiwania wobec jakości usług sprawiają, że zapotrzebowanie na wykwalifikowany personel stale rośnie. A asystentka stomatologiczna jest jedną z tych osób, bez których trudno wyobrazić sobie sprawne funkcjonowanie gabinetu.

Czy Unia zakaże sprzedaży ziół?

Z końcem 2023 roku w całej Unii Europejskiej wejdzie w życie rozporządzenie ograniczające sprzedaż niektórych produktów ziołowych, w których stężenie alkaloidów pirolizydynowych przekroczy ustalone poziomy. Wszystko za sprawą rozporządzenia Komisji Europejskiej 2020/2040 z dnia 11 grudnia 2020 roku zmieniającego rozporządzenie nr 1881/2006 w odniesieniu do najwyższych dopuszczalnych poziomów alkaloidów pirolizydynowych w niektórych środkach spożywczych.

Suplementacja na diecie ketogenicznej — czego potrzebuje organizm i jak uzupełniać niedobory

Dieta ketogeniczna, znana również jako dieta keto, to sposób żywienia charakteryzujący się bardzo niskim spożyciem węglowodanów (zazwyczaj poniżej 50 gramów dziennie), umiarkowaną ilością białka i wysoką zawartością zdrowych tłuszczów. Taka proporcja makroskładników zmusza organizm do zmiany głównego źródła energii z glukozy na ketony – związki powstające z rozkładu tłuszczów w wątrobie. Stan metaboliczny, w którym ciała ketonowe stają się podstawowym paliwem dla komórek, nazywamy ketozą. Z medycznego punktu widzenia dieta niskowęglowodanowa może wspierać redukcję masy ciała, poprawę kontroli glikemii u osób z insulinoopornością oraz korzystnie wpływać na profil lipidowy krwi, choć wymaga świadomego planowania, aby uniknąć niedoborów składników odżywczych.

Testy wielogenowe pozwalają uniknąć niepotrzebnej chemioterapii

– Wiemy, że nawet do 85% pacjentek z wczesnym rakiem piersi w leczeniu uzupełniającym nie wymaga chemioterapii. Ale nie da się ich wytypować na podstawie stosowanych standardowo czynników kliniczno-patomorfologicznych. Taki test wielogenowy jak Oncotype DX pozwala nam wyłonić tę grupę – mówi onkolog, prof. Renata Duchnowska.

Choroby wirusowe u dzieci – jakie powinieneś znać?

Wirusowe choroby wieku dziecięcego to jedne z najczęstszych powodów wizyt u pediatry. Choć wiele z nich przebiega łagodnie, niektóre mogą prowadzić do groźnych powikłań, zwłaszcza u dzieci z obniżoną odpornością. Dzięki szczepieniom część z powszechnie występujących schorzeń udało się niemal całkowicie wyeliminować, jednak nie oznacza to, że nie stanowią one zagrożenia dla zdrowia najmłodszych. Warto więc znać ich objawy, aby móc odpowiednio zareagować w przypadku zakażenia.

Ból pleców przy pracy siedzącej – jak mu zapobiegać?

Jeszcze kilka lat temu ból pleców kojarzył się głównie z pracą fizyczną. Dziś coraz częściej dotyczy osób, które przez większość dnia siedzą przy komputerze.

Na czym polega świadoma pielęgnacja twarzy?

Świadoma pielęgnacja twarzy to trend, który wykracza poza zwykłe stosowanie kosmetyków. To przede wszystkim umiejętność słuchania swojej skóry, rozumienia jej aktualnych potrzeb i podejmowania decyzji pielęgnacyjnych opartych na wiedzy o składnikach aktywnych. Na czym polega świadoma pielęgnacja twarzy? Na zastąpieniu przypadkowych zakupów celowanym działaniem, minimalizacji ryzyka podrażnień i maksymalizacji efektywności.

Polisa jako element wsparcia finansowego – jak zadbać standard życia najbliższych?

Materiał marketingowy: W dynamicznie zmieniającym się świecie poczucie stabilizacji staje się jedną z najcenniejszych wartości. Ubezpieczenie na życie może pomóc złagodzić finansowe skutki trudnych sytuacji i wesprzeć bliskich w razie zdarzeń losowych.



© 2026 SANITAS sp. z o.o. | Ustawienia cookies

bot