spis treści wydania
archiwum 2001

Popularne artykuły:


Zapalenia uszu – klasyfikacja, diagnostyka, leczenie

Zasady postępowania i leczenia udarów mózgu

Choroby owłosionej skóry głowy

Łagodne choroby piersi

Leki rozszerzające oskrzela

Kiedy podejrzewać guz nerwu VIII?

Leczenie choroby Parkinsona

Zapalenie żołądka

Hiperprolaktynemia w praktyce lekarskiej

Rezydentura w USA (cz. 1)

Zakażenia drożdżakowe skóry i błon śluzowych

Skórne odczyny polekowe

Ostre zapalenie zatok u dzieci

Chelatacja – kontrowersje i spory

Zapalenia spojówek

Jak wyleczyć chorobę sierocą

Choroby śródmiąższowe płuc

Trądzik pospolity (acne vulgaris)

Borelioza - choroba przenoszona przez kleszcze

Metody odzwyczajania od palenia tytoniu

Popromienne zapalenie jelit

Czy dieta optymalna jest szkodliwa?

Nowotwory jelita cienkiego

Rehabilitacja po udarze mózgu

Sylwetki wybitnych pielęgniarek

Nagłe schorzenia narządu wzroku - wskazówki dla lekarza pierwszego kontaktu

Wstrząs kardiogenny w przebiegu zawału serca

Infekcje u ciężarnych kobiet

Blokery kanałów wapniowych

Wazektomia – wątpliwości medyczne, etyczne i prawne

Zapalenie gardła u dzieci

Leczenie raka piersi

Podstawy kliniczne balneologii i medycyny fizykalnej

Pępowinowy marketing

Jak diagnozować i leczyć chorobę wrzodową i zakażenie Helicobacter pylori

Pies i kot a pasożytnicze choroby odzwierzęce

Leczenie osób uzależnionych od środków odurzających: wykaz ośrodków (stan z grudnia 2000 r.)

Interakcje leki a żywność - ważny problem kliniczny

Elektrokardiogram spoczynkowy - czy nadal przydatny?

Schorzenia skóry przebiegające z nadwrażliwością na światło słoneczne

Walka z nałogiem, walka z chorobą...

Choroba hemoroidalna

Hormonalna terapia zastępcza u kobiet po menopauzie

Rak piersi - informacje praktyczne - wywiad, diagnostyka, klasyfikacja zmian

Przeszczepienie wątroby od żywego dawcy

Ostre zapalenia ucha środkowego u dzieci

Niebezpieczne komórki

Angina i jej powikłania

Zmiany skórne po kontakcie z roślinami

Zakażenia Helicobacter pylori




comments powered by Disqus

„SZ” nr 78-79 z 11 października 2001 r.


Choroby układu sercowo-naczyniowego u kobiet w ciąży

Anna Cyganek


Bądź na bieżąco: medexpress.pl.

Ciąża jest wyjątkowym okresem w życiu kobiety, w którym organizm musi podołać dodatkowym obowiązkom związanym z rozwojem płodu, łożyska, zwiększeniem masy macicy i sutków. Praktycznie wszystkie układy organizmu: oddechowy, pokarmowy, moczowy, wydzielniczy zmuszane są do znacznie większej pracy, jednakże wydaje się, że najbardziej obciążony jest układ sercowo-naczyniowy.

W przebiegu prawidłowej ciąży dochodzi do szeregu zmian hemodynamicznych. Wzrasta pojemność wyrzutowa serca nawet do 50%, a także częstość jego uderzeń o około 20%. Pod koniec ciąży tętno jest zazwyczaj o 10–15 uderzeń szybsze niż u kobiety nieciężarnej. Objętość krwi krążącej zwiększa się o 40–70%, co związane jest głównie ze zwiększeniem objętości osocza.

Wydaje się, że w procesie tym główną rolę odgrywa wzrost stężenia aldosteronu we krwi kobiety ciężarnej. Wzrasta również liczba elementów morfotycznych w surowicy krwi, erytrocytów, leukocytów i trombocytów, jednak w mniejszym stopniu niż objętość osocza. W konsekwencji tych zmian dochodzi do obniżenia wskaźnika hematokrytowego, a więc umiarkowanej niedokrwistości z rozcieńczenia krwi. Ciśnienie tętnicze podczas ciąży ulega obniżeniu, przy czym w większym stopniu dotyczy to wartości ciśnienia rozkurczowego niż skurczowego. Dzięki temu zwiększa się amplituda ciśnienia, co umożliwia lepsze ukrwienie narządów. Równocześnie obserwuje się obniżenie tętniczego oporu naczyniowego. Istotne znaczenie mają zmiany w obwodowym krążeniu żylnym. W miarę wzrostu macicy ciężarnej u kobiety i jej ucisku na żyłę główną dolną, odpływ krwi z dolnej połowy ciała staje się utrudniony, a ciśnienie żylne w kończynach dolnych wzrasta. Jest to przyczyną występowania obrzęków stóp i okolicy kostek nóg u większości ciężarnych.

W zaawansowanej ciąży, gdy ciężarna leży w pozycji na wznak, w wyniku ucisku macicy na żyłę główną dolną i przyciskanie jej do kręgosłupa, może dojść do zmniejszenia światła tego naczynia i gwałtownego zmniejszenia dopływu krwi do serca, a co za tym idzie do zmniejszenia jej wyrzutu na obwód. Konsekwencją tych zmian jest zasłabnięcie ciężarnej, połączone ze zblednięciem, potami i bradykardią, a także chwilowe pogorszenie stanu płodu wyrażone zwolnieniem czynności jego serca. Zmiana pozycji leżącej na pozycję na boku powoduje ustąpienie tych objawów. Podczas osłuchiwania czynności serca zdrowej ciężarnej często można stwierdzić nasilenie I tonu serca nad koniuszkiem i II nad tętnicą płucną, a także pojawienie się szmeru skurczowego wzdłuż lewego brzegu mostka, nie promieniującego w żadnym kierunku. Zmiany te znikają bezpośrednio po porodzie lub we wczesnym połogu.

Zmiany w układzie krążenia narastają stopniowo, począwszy od pierwszych tygodni ciąży, z największym nasileniem pomiędzy 28. a 34. tygodniem ciąży. Mogą być uciążliwe dla zdrowych ciężarnych, jednakże dla kobiet z chorobami serca stanowią znacznie większe obciążenie, wpływając na stan zdrowia matki i płodu.

Częstość występowania chorób układu krążenia w ciąży wynosi od 0,5 do 4%. Jednak pomimo postępów medycyny ciągle są one jedną z głównych przyczyn zgonów matek w związku z ciążą, porodem i połogiem. W naszej populacji najczęściej spotyka się wady serca nabyte w wyniku choroby reumatycznej, a wśród nich wady zastawki przedsionkowo-komorowej lewej (mitralnej). Nabyte wady stanowią 65% wszystkich wad serca spotykanych podczas ciąży. Jednak w ostatnich latach zwiększa się częstość występowania wad wrodzonych, takich jak ubytki w przegrodzie międzyprzedsionkowej lub rzadziej – międzykomorowej. Inne choroby układu sercowo-naczyniowego, takie jak choroba wieńcowa, kardiomiopatie, zaburzenia rytmu serca czy zapalenie mięśnia sercowego, spotyka się znacznie rzadziej.

Ponieważ ciąża stanowi tak duże obciążenie dla układu krążenia, często się zdarza, że wadę serca rozpoznaje się dopiero podczas trwania ciąży. Nie zawsze jest to łatwe, gdyż u zdrowej ciężarnej mogą się pojawić objawy sugerujące istnienie choroby układu sercowo-naczyniowego, takie jak łatwe męczenie się, duszność czy obrzęki. W czasie ciąży nierzadko spotyka się też szmery czynnościowe, które należy odróżnić od szmerów spowodowanych wadą serca. Stwierdzenie szmeru rozkurczowego, duszności znacznego stopnia, sinicy lub arytmii należy jednak traktować jako objaw patologiczny i konsultować z kardiologiem.

Istotne znaczenie dla wydolności krążenia mają: stan mięśnia sercowego, rodzaj wady i czas jej trwania, wiek ciężarnej oraz liczba przebytych uprzednio porodów.

U ciężarnej z wadą serca w przebiegu ciąży istnieją trzy szczególnie niebezpieczne okresy. Pomiędzy 28. a 34. tygodniem ciąży – ze względu na maksymalny wzrost objętości krwi krążącej i pracy serca; w czasie porodu, a szczególnie w drugim okresie porodu, z uwagi na duży wysiłek fizyczny; w połogu, gdy gwałtowne rozszerzenie naczyń brzusznych może prowadzić do spadu pojemności minutowej serca i mogą się pojawić trudności adaptacyjne układu krążenia do zmniejszonego łożyska naczyniowego.

Aby ułatwić ocenę stanu pacjentki i zaawansowanie niewydolności krążenia, stosuje się klasyfikację ustaloną przez Nowojorskie Towarzystwo Kardiologiczne (NYHA), która określa stopień nasilenia choroby bez uwzględniania jej przyczyn. Do I grupy zaliczane są pacjentki, u których zwykła aktywność fizyczna nie wywołuje duszności. Grupa II to te pacjentki, które są wydolne w spoczynku, ale zwykły wysiłek powoduje duszność. W III grupie znajdują się pacjentki, u których niewielki wysiłek fizyczny wywołuje duszność. Do grupy IV zaliczone są te, które mają duszność w spoczynku. Chore z grupy I i II na ogół dobrze tolerują ciążę, a śmiertelność wśród nich nie przekracza 0,4%. Pacjentki te można prowadzić ambulatoryjnie, w ścisłej współpracy z kardiologiem. Natomiast pacjentki z III i IV grupy raczej nie powinny zachodzić w ciążę. Jeżeli jednak do tego dojdzie, to należy rozważyć hospitalizację przez cały okres ciąży. Jednak postęp w leczeniu, zwłaszcza operacyjnym, dzięki któremu można całkowicie usnąć niektóre wady układu krążenia, jak na przykład ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej czy przetrwały przewód tętniczy, lub częściowo je skorygować, jak na przykład wady zastawkowe, spowodował, że w ciążę zachodzą kobiety, które kiedyś nie miały szansy posiadania potomstwa.

(...)
Druga połowa artykułu dostępna jest bezpłatnie po zalogowaniu. Jeśli nie masz jeszcze konta - zarejestruj się. Rejestracja jest łatwa, szybka i nie wiąże się z żadnymi opłatami.




wersja mobilna
wersja mobilna

Medexpress.pl - pierwsze medium branży ochrony zdrowia
 

Logowanie


Zaloguj się!

zapamiętaj mnie:
Nie masz konta? Zarejestruj się!


Wygodna wyszukiwarka leków refundowanych
(z uwzględnieniem wskazań off-label objętych refundacją)


widget @ surfing-waves.com