spis treści wydania
archiwum 2000

Popularne artykuły:


Zapalenia uszu – klasyfikacja, diagnostyka, leczenie

Zasady postępowania i leczenia udarów mózgu

Choroby owłosionej skóry głowy

Zapalenie żołądka

Choroby śródmiąższowe płuc

Zakażenia drożdżakowe skóry i błon śluzowych

Kiedy podejrzewać guz nerwu VIII?

Nowotwory jelita cienkiego

Łagodne choroby piersi

Niebezpieczne komórki

Skórne odczyny polekowe

Trądzik pospolity (acne vulgaris)

Hiperprolaktynemia w praktyce lekarskiej

Leki rozszerzające oskrzela

Borelioza – kontrowersje wokół metod leczenia

Pies i kot a pasożytnicze choroby odzwierzęce

Leczenie choroby Parkinsona

Rehabilitacja po udarze mózgu

Podstawy kliniczne balneologii i medycyny fizykalnej

Ostre zapalenie zatok u dzieci

Zapalenia zatok przynosowych u dzieci

Elektrokardiogram spoczynkowy - czy nadal przydatny?

Ciała obce w laryngologii - istotny problem w praktyce ambulatoryjnej i klinicznej

Borelioza - choroba przenoszona przez kleszcze

Metody odzwyczajania od palenia tytoniu

Leczenie raka piersi

Sylwetki wybitnych pielęgniarek

Jak rozmawiać z chorym umierającym

Zapalenia spojówek

Walka z nałogiem, walka z chorobą...

Hormonalna terapia zastępcza u kobiet po menopauzie

Łuszczyca

Czy dieta optymalna jest szkodliwa?

Leczenie ropnych zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu

Zapobieganie rakowi piersi

Współczesne poglądy na leczenie ostrej niewydolności nerek

Chelatacja – kontrowersje i spory

Choroba refluksowa przełyku - GERD

Rak trzustki

Czynniki wpływające na jakość życia pacjentów dializowanych

Nagłe schorzenia narządu wzroku - wskazówki dla lekarza pierwszego kontaktu

Przewlekłe glomerulopatie

Bezobjawowo i subklinicznie przebiegające choroby tarczycy

Zapobieganie udarom mózgu

Popromienne zapalenie jelit

Padaczka w praktyce lekarza rodzinnego

Postęp w leczeniu HER2-dodatniego raka piersi

Leczenie i rehabilitacja chorób narządu ruchu w Lądku Zdroju

Angina i jej powikłania

Jak wyleczyć chorobę sierocą




comments powered by Disqus

„SZ” nr 88-89 z 9 listopada 2000 r.


Postępowanie w udarze mózgu

Anna Członkowska


Bądź na bieżąco: medexpress.pl.

Leczenie w okresie ostrym

Chory z klinicznym podejrzeniem udaru mózgu (nagłe, ogniskowe, rzadziej rozlane zaburzenie czynności mózgu występujące bez innej ewidentnej przyczyny niż naczyniowa) musi być natychmiast diagnozowany i leczony w szpitalu. Diagnostyka i leczenie w pierwszych dniach udaru, zanim dojdzie do ustabilizowania stanu ogólnego i neurologicznego, powinny odbywać się w „pododdziale udarowym” lub pod kierunkiem „zespołu udarowego”.

Natychmiast po przyjęciu powinna być wykonana ocena podstawowych czynności życiowych (ciśnienie krwi, tętno, oddech, saturacja, ciepłota ciała), ocena stanu neurologicznego i ogólnego, badania laboratoryjne: cukier we krwi, hematokryt, leukocytoza (z rozmazem), elektrolity, enzymy sercowe, podstawowe testy koagulacyjne (INR, APTT). CT głowy powinno być wykonane przy przyjęciu lub w najbliższym możliwym terminie, a w ciągu 24 godzin – rtg klatki piersiowej, EKG; u osób nieprzytomnych z urazem głowy – rtg kręgosłupa szyjnego.

Do czasu ustabilizowania stanu ogólnego i neurologicznego konieczne jest całodobowe monitorowanie podstawowych czynności życiowych, powtarzanie – w razie konieczności – badań laboratoryjnych i EKG.

Podstawowe elementy postępowania leczniczego dotyczą w zasadzie wszystkich typów udarów:

  • Płyny w ilości do 2 l na dobę (bez glukozy).
  • W każdym przypadku ciężkiego udaru wykonać gazometrię. W razie spadku saturacji – tlen, ew. założyć rurkę ustno-gardłową.
  • Intubacja i zastosowanie oddechu kontrolowanego lub wspomaganego zależy od stanu chorego i oceny szansy przeżycia.
  • Kontrola ciśnienia krwi – ciśnienia się nie obniża, jeżeli skurczowe nie przekracza 220 mmHg, a rozkurczowe 130 mmHg, chyba że zachodzi konieczność ze względu na niewydolność krążenia, nerek czy inne wskazania ogólne. Jeżeli obniżenie jest konieczne, najlepiej podawać lek o łatwo odwracalnym efekcie, np. labetalol 1mg/kg i.v. (100 mg doustnie), enalapril 1 mg i.v. (25 mg doustnie).
  • W razie zaburzeń rytmu serca – leczenie objawowe.
  • Kontrola glikemii – jeżeli stężenie przekracza 220 mg% podać insulinę, przy mniejszych wartościach zastosować dietę. Nie podawać płynów z glukozą w pierwszych dniach po udarze.
  • Zwyżki ciepłoty – obniżać lekami przeciwzapalnymi niesteroidowymi czy zimnymi prześcieradłami. W razie infekcji leczenie antybiotykami.
  • Ostrożne karmienie – przed rozpoczęciem karmienia sprawdzić zdolności połykania, w razie przedłużających się zaburzeń połykania – sonda silikonowa dożołądkowa.
  • Przeciwdziałanie zaburzeniom zatorowo-zakrzepowym – poprzez wczesną rehabilitację, częstą zmianę pozycji, zakładanie pończoch uciskowych, ewentualnie małe dawki heparyny.
  • Zapobieganie odleżynom – poprzez zmianę pozycji co 3 godziny i wczesną rehabilitację.
  • Rehabilitacja – od pierwszego dnia, zakres zależy od stanu ogólnego chorego. Rehabilitacja musi być kompleksowa – obejmująca zaburzenia ruchowe, mowy i czynności poznawcze.
  • Obrzęk mózgu – towarzyszy niemal wszystkim udarom. Im większy obszar uszkodzenia, tym większy obrzęk. Uniesienie głowy do kąta 30 st., ostrożne podawanie płynów, niestosowanie glukozy zapobiegają narastaniu obrzęku. Hiperwentylacja, mannitol, glicerol mają niewielki wpływ na rozwój obrzęku. Jeżeli obrzęk zlokalizowany jest w tylnej jamie czaszki – należy rozważyć leczenie chirurgiczne (odbarczenie za pomocą zastawki).
  • W razie napadów padaczkowych – diazepam 10 mg, w razie powtarzających się napadów – fenytoina jak w stanie padaczkowym.
  • Stany pobudzenia – leki uspokajające stosować ostrożnie, nadmierna sedacja utrudnia rehabilitację.
  • Obserwacja nastroju pacjenta. W razie objawów depresyjnych – leczenie farmakologiczne (np. mianseryna, fluoksetyna, moklobemid). Depresja utrudnia rehabilitację.


Dalsza diagnostyka ma na celu ustalenie etiologii udaru, czynników ryzyka i wskazań do profilaktyki wtórnej. Taka sama diagnostyka powinna być przeprowadzona u chorych z udarem (możliwie jak najszybciej w pododdziale udarowym lub w oddziale neurologicznym) i w przypadkach TIA (ambulatoryjnie w przychodni neurologicznej lub w szpitalu).

Leczenie zależne od typu udaru:

Udar niedokrwienny

  • Aspiryna 150–300 mg jak najwcześniej
  • Tromboliza: streptokinaza i rekombinowany aktywator tkankowego plazminogenu – (rTPA). Leków tych na razie nie stosuje się w codziennej praktyce, chociaż istnieją pewne dane, że podanie rTPA w ciągu 3 godzin od początku udaru może być korzystne. Lek ten nie jest zarejestrowany w Polsce do leczenia chorych z udarem.
  • Heparyna i heparyny niskocząsteczkowe – nie ma danych, aby stosować u wszystkich chorych, nawet jeżeli udar jest etiologii zatorowej.
  • Inne leki o potencjalnym działaniu neuroprotekcyjnym lub poprawiające krążenie.


Skuteczność stosowania leków takich, jak dekstran, pentoksyfilina, nicergolina, naftidrofuryl, pochodne winkaminy, deksametazon nie została potwierdzona.

W przypadkach udarów zlokalizowanych w móżdżku, gdy narasta wodogłowie, należy rozważyć założenie drenażu komorowego.

Udar krwotoczny

Jako leki „ostatniej szansy” stosuje się środki przeciwobrzękowe – mannitol, glicerol, furosemid, ale ich skuteczność nie jest udowodniona.

W przypadkach ognisk większych niż 3 cm średnicy i przy dobrym stanie ogólnym można rozważyć ewakuację krwi, chociaż wskazania do zabiegu nie są ściśle określone.

Profilaktyka wtórna obejmuje zapobieganie powtórnym udarom i innym chorobom naczyniowym: zmianę trybu życia i leczenie czynników ryzyka (stosowane są zasady jak w profilaktyce pierwotnej i profilaktyce chorób serca), podawanie leków antyagregacyjnych, antykoagulantów i operacje tętnic szyjnych.

Leczenie nadciśnienia

Nadciśnienie tętnicze, również izolowane skurczowe, powinno być leczone u wszystkich chorych po udarze mózgu, według ogólnych zasad leczenia nadciśnienia. Leczenie powinno być prowadzone ostrożnie, aby nie doprowadzić do gwałtownego spadku ciśnienia krwi, zwłaszcza u osób ze zwężeniem tętnic szyjnych.

Nie ma na razie wytycznych, jakie są optymalne wielkości ciśnienia skurczowego i rozkurczowego i czy należy dążyć do obniżenia ciśnienia skurczowego poniżej 140 mmHg i rozkurczowego poniżej 90 mmHg.

Ponieważ w ostrej fazie udaru nie obniża się ciśnienia krwi, leczenie należy podjąć po 7–21 dniach, po ustabilizowaniu się stanu ogólnego.

Dyslipidemie

Statyny mogą być podawane po przebytym udarze lub TIA u chorych z wysokim lub miernie podwyższonym stężeniem lipidów, szczególnie jeżeli obciążeni są chorobą wieńcową.

(...)
Druga połowa artykułu dostępna jest bezpłatnie po zalogowaniu. Jeśli nie masz jeszcze konta - zarejestruj się. Rejestracja jest łatwa, szybka i nie wiąże się z żadnymi opłatami.




wersja mobilna
wersja mobilna

Medexpress.pl - pierwsze medium branży ochrony zdrowia
 

Logowanie


Zaloguj się!

zapamiętaj mnie:
Nie masz konta? Zarejestruj się!


Wygodna wyszukiwarka leków refundowanych
(z uwzględnieniem wskazań off-label objętych refundacją)


widget @ surfing-waves.com