spis treści wydania
archiwum 2000

Popularne artykuły:


Zapalenia uszu – klasyfikacja, diagnostyka, leczenie

Zasady postępowania i leczenia udarów mózgu

Schorzenia skóry przebiegające z nadwrażliwością na światło słoneczne

Kiedy podejrzewać guz nerwu VIII?

Zapalenia spojówek

Leki rozszerzające oskrzela

Choroby owłosionej skóry głowy

Leczenie kosztem życia lekarza

Zapalenie żołądka

Zmiany skórne po kontakcie z roślinami

Borelioza - choroba przenoszona przez kleszcze

Czy dieta optymalna jest szkodliwa?

Zakażenia drożdżakowe skóry i błon śluzowych

Łagodne choroby piersi

Jak wyleczyć chorobę sierocą

Hiperprolaktynemia w praktyce lekarskiej

Leczenie choroby Parkinsona

Chelatacja – kontrowersje i spory

Skórne odczyny polekowe

Choroby śródmiąższowe płuc

Wazektomia – wątpliwości medyczne, etyczne i prawne

Metody odzwyczajania od palenia tytoniu

Pies i kot a pasożytnicze choroby odzwierzęce

Leczenie osób uzależnionych od środków odurzających: wykaz ośrodków (stan z grudnia 2000 r.)

Borelioza – kontrowersje wokół metod leczenia

Dostępność specjalistyki a stan zdrowia społeczeństwa

Zapalenie gardła u dzieci

Czego oczekujemy?

Nagłe schorzenia narządu wzroku - wskazówki dla lekarza pierwszego kontaktu

Ostre zapalenie zatok u dzieci

Leczenie raka piersi

Nowotwory jelita cienkiego

Ciała obce w laryngologii - istotny problem w praktyce ambulatoryjnej i klinicznej

Choroba hemoroidalna

Wskazania i przeciwwskazania do leczenia uzdrowiskowego

Popromienne zapalenie jelit

Leczenie nadmiaru żelaza – metody chelatacji

Przeszczepienie wątroby od żywego dawcy

Pępowinowy marketing

Zapalenia zatok przynosowych u dzieci

Rak piersi - informacje praktyczne - wywiad, diagnostyka, klasyfikacja zmian

Co warto wiedzieć, otwierając prywatną praktykę lekarską?

Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego

Rezydentura w USA (cz. 1)

Łuszczyca

Hormonalna terapia zastępcza u kobiet po menopauzie

Sylwetki wybitnych pielęgniarek

Kleszczowe zapalenie mózgu

Łóżkowe wskaźniki

Ostre zapalenia ucha środkowego u dzieci




comments powered by Disqus

„SZ” nr 88-89 z 9 listopada 2000 r.


Postępowanie w udarze mózgu

Anna Członkowska


Bądź na bieżąco: medexpress.pl.

Leczenie w okresie ostrym

Chory z klinicznym podejrzeniem udaru mózgu (nagłe, ogniskowe, rzadziej rozlane zaburzenie czynności mózgu występujące bez innej ewidentnej przyczyny niż naczyniowa) musi być natychmiast diagnozowany i leczony w szpitalu. Diagnostyka i leczenie w pierwszych dniach udaru, zanim dojdzie do ustabilizowania stanu ogólnego i neurologicznego, powinny odbywać się w „pododdziale udarowym” lub pod kierunkiem „zespołu udarowego”.

Natychmiast po przyjęciu powinna być wykonana ocena podstawowych czynności życiowych (ciśnienie krwi, tętno, oddech, saturacja, ciepłota ciała), ocena stanu neurologicznego i ogólnego, badania laboratoryjne: cukier we krwi, hematokryt, leukocytoza (z rozmazem), elektrolity, enzymy sercowe, podstawowe testy koagulacyjne (INR, APTT). CT głowy powinno być wykonane przy przyjęciu lub w najbliższym możliwym terminie, a w ciągu 24 godzin – rtg klatki piersiowej, EKG; u osób nieprzytomnych z urazem głowy – rtg kręgosłupa szyjnego.

Do czasu ustabilizowania stanu ogólnego i neurologicznego konieczne jest całodobowe monitorowanie podstawowych czynności życiowych, powtarzanie – w razie konieczności – badań laboratoryjnych i EKG.

Podstawowe elementy postępowania leczniczego dotyczą w zasadzie wszystkich typów udarów:

  • Płyny w ilości do 2 l na dobę (bez glukozy).
  • W każdym przypadku ciężkiego udaru wykonać gazometrię. W razie spadku saturacji – tlen, ew. założyć rurkę ustno-gardłową.
  • Intubacja i zastosowanie oddechu kontrolowanego lub wspomaganego zależy od stanu chorego i oceny szansy przeżycia.
  • Kontrola ciśnienia krwi – ciśnienia się nie obniża, jeżeli skurczowe nie przekracza 220 mmHg, a rozkurczowe 130 mmHg, chyba że zachodzi konieczność ze względu na niewydolność krążenia, nerek czy inne wskazania ogólne. Jeżeli obniżenie jest konieczne, najlepiej podawać lek o łatwo odwracalnym efekcie, np. labetalol 1mg/kg i.v. (100 mg doustnie), enalapril 1 mg i.v. (25 mg doustnie).
  • W razie zaburzeń rytmu serca – leczenie objawowe.
  • Kontrola glikemii – jeżeli stężenie przekracza 220 mg% podać insulinę, przy mniejszych wartościach zastosować dietę. Nie podawać płynów z glukozą w pierwszych dniach po udarze.
  • Zwyżki ciepłoty – obniżać lekami przeciwzapalnymi niesteroidowymi czy zimnymi prześcieradłami. W razie infekcji leczenie antybiotykami.
  • Ostrożne karmienie – przed rozpoczęciem karmienia sprawdzić zdolności połykania, w razie przedłużających się zaburzeń połykania – sonda silikonowa dożołądkowa.
  • Przeciwdziałanie zaburzeniom zatorowo-zakrzepowym – poprzez wczesną rehabilitację, częstą zmianę pozycji, zakładanie pończoch uciskowych, ewentualnie małe dawki heparyny.
  • Zapobieganie odleżynom – poprzez zmianę pozycji co 3 godziny i wczesną rehabilitację.
  • Rehabilitacja – od pierwszego dnia, zakres zależy od stanu ogólnego chorego. Rehabilitacja musi być kompleksowa – obejmująca zaburzenia ruchowe, mowy i czynności poznawcze.
  • Obrzęk mózgu – towarzyszy niemal wszystkim udarom. Im większy obszar uszkodzenia, tym większy obrzęk. Uniesienie głowy do kąta 30 st., ostrożne podawanie płynów, niestosowanie glukozy zapobiegają narastaniu obrzęku. Hiperwentylacja, mannitol, glicerol mają niewielki wpływ na rozwój obrzęku. Jeżeli obrzęk zlokalizowany jest w tylnej jamie czaszki – należy rozważyć leczenie chirurgiczne (odbarczenie za pomocą zastawki).
  • W razie napadów padaczkowych – diazepam 10 mg, w razie powtarzających się napadów – fenytoina jak w stanie padaczkowym.
  • Stany pobudzenia – leki uspokajające stosować ostrożnie, nadmierna sedacja utrudnia rehabilitację.
  • Obserwacja nastroju pacjenta. W razie objawów depresyjnych – leczenie farmakologiczne (np. mianseryna, fluoksetyna, moklobemid). Depresja utrudnia rehabilitację.


Dalsza diagnostyka ma na celu ustalenie etiologii udaru, czynników ryzyka i wskazań do profilaktyki wtórnej. Taka sama diagnostyka powinna być przeprowadzona u chorych z udarem (możliwie jak najszybciej w pododdziale udarowym lub w oddziale neurologicznym) i w przypadkach TIA (ambulatoryjnie w przychodni neurologicznej lub w szpitalu).

Leczenie zależne od typu udaru:

Udar niedokrwienny

  • Aspiryna 150–300 mg jak najwcześniej
  • Tromboliza: streptokinaza i rekombinowany aktywator tkankowego plazminogenu – (rTPA). Leków tych na razie nie stosuje się w codziennej praktyce, chociaż istnieją pewne dane, że podanie rTPA w ciągu 3 godzin od początku udaru może być korzystne. Lek ten nie jest zarejestrowany w Polsce do leczenia chorych z udarem.
  • Heparyna i heparyny niskocząsteczkowe – nie ma danych, aby stosować u wszystkich chorych, nawet jeżeli udar jest etiologii zatorowej.
  • Inne leki o potencjalnym działaniu neuroprotekcyjnym lub poprawiające krążenie.


Skuteczność stosowania leków takich, jak dekstran, pentoksyfilina, nicergolina, naftidrofuryl, pochodne winkaminy, deksametazon nie została potwierdzona.

W przypadkach udarów zlokalizowanych w móżdżku, gdy narasta wodogłowie, należy rozważyć założenie drenażu komorowego.

Udar krwotoczny

Jako leki „ostatniej szansy” stosuje się środki przeciwobrzękowe – mannitol, glicerol, furosemid, ale ich skuteczność nie jest udowodniona.

W przypadkach ognisk większych niż 3 cm średnicy i przy dobrym stanie ogólnym można rozważyć ewakuację krwi, chociaż wskazania do zabiegu nie są ściśle określone.

Profilaktyka wtórna obejmuje zapobieganie powtórnym udarom i innym chorobom naczyniowym: zmianę trybu życia i leczenie czynników ryzyka (stosowane są zasady jak w profilaktyce pierwotnej i profilaktyce chorób serca), podawanie leków antyagregacyjnych, antykoagulantów i operacje tętnic szyjnych.

Leczenie nadciśnienia

Nadciśnienie tętnicze, również izolowane skurczowe, powinno być leczone u wszystkich chorych po udarze mózgu, według ogólnych zasad leczenia nadciśnienia. Leczenie powinno być prowadzone ostrożnie, aby nie doprowadzić do gwałtownego spadku ciśnienia krwi, zwłaszcza u osób ze zwężeniem tętnic szyjnych.

Nie ma na razie wytycznych, jakie są optymalne wielkości ciśnienia skurczowego i rozkurczowego i czy należy dążyć do obniżenia ciśnienia skurczowego poniżej 140 mmHg i rozkurczowego poniżej 90 mmHg.

Ponieważ w ostrej fazie udaru nie obniża się ciśnienia krwi, leczenie należy podjąć po 7–21 dniach, po ustabilizowaniu się stanu ogólnego.

Dyslipidemie

Statyny mogą być podawane po przebytym udarze lub TIA u chorych z wysokim lub miernie podwyższonym stężeniem lipidów, szczególnie jeżeli obciążeni są chorobą wieńcową.

(...)
Druga połowa artykułu dostępna jest bezpłatnie po zalogowaniu. Jeśli nie masz jeszcze konta - zarejestruj się. Rejestracja jest łatwa, szybka i nie wiąże się z żadnymi opłatami.




wersja mobilna
wersja mobilna

Medexpress.pl - pierwsze medium branży ochrony zdrowia
 

Logowanie


Zaloguj się!

zapamiętaj mnie:
Nie masz konta? Zarejestruj się!


Wygodna wyszukiwarka leków refundowanych
(z uwzględnieniem wskazań off-label objętych refundacją)


widget @ surfing-waves.com