spis treści wydania
archiwum 2000

Popularne artykuły:


Zapalenia uszu – klasyfikacja, diagnostyka, leczenie

Zasady postępowania i leczenia udarów mózgu

Czy dieta optymalna jest szkodliwa?

Leczenie choroby Parkinsona

Zapalenie żołądka

Kiedy podejrzewać guz nerwu VIII?

Choroby owłosionej skóry głowy

Hiperprolaktynemia w praktyce lekarskiej

Miłość w białym fartuchu

Leki rozszerzające oskrzela

Zakażenia drożdżakowe skóry i błon śluzowych

Borelioza - choroba przenoszona przez kleszcze

Zapalenia spojówek

Chelatacja – kontrowersje i spory

Rak piersi - informacje praktyczne - wywiad, diagnostyka, klasyfikacja zmian

Skórne odczyny polekowe

Choroby śródmiąższowe płuc

Borelioza – kontrowersje wokół metod leczenia

Ciała obce w laryngologii - istotny problem w praktyce ambulatoryjnej i klinicznej

Trądzik pospolity (acne vulgaris)

Metody odzwyczajania od palenia tytoniu

Nowotwory jelita cienkiego

Pies i kot a pasożytnicze choroby odzwierzęce

Łagodne choroby piersi

Leczenie osób uzależnionych od środków odurzających: wykaz ośrodków (stan z grudnia 2000 r.)

Sylwetki wybitnych pielęgniarek

Choroba hemoroidalna

Leczenie raka piersi

Jak rozmawiać z chorym umierającym

Rezydentura w USA (cz. 1)

Wazektomia – wątpliwości medyczne, etyczne i prawne

Podstawy kliniczne balneologii i medycyny fizykalnej

Przewlekłe glomerulopatie

Bezobjawowo i subklinicznie przebiegające choroby tarczycy

Specjalizacje - szara rzeczywistość

Infekcje u ciężarnych kobiet

Przeszczepienie wątroby od żywego dawcy

Hormonalna terapia zastępcza u kobiet po menopauzie

Rehabilitacja po udarze mózgu

Łóżkowe wskaźniki

Ostre zapalenie zatok u dzieci

Popromienne zapalenie jelit

Zmiany skórne po kontakcie z roślinami

Zapalenie gardła u dzieci

Farmakoterapia chorób reumatycznych

Polipragmazja

Angina i jej powikłania

Ile zarabiają dyrektorzy szpitali

Nowe metody leczenia trądziku pospolitego

Leczenie ropnych zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu




comments powered by Disqus

„SZ” nr 53-56 z 6 lipca 2000 r.


Łuszczyca

Anita Tarajkowska-Olejnik


Bądź na bieżąco: medexpress.pl.

Łuszczyca jest przewlekłą i nawrotową chorobą zapalno-proliferacyjną, jednym z najczęstszych schorzeń skóry. Przyjmuje się, że dotyczy 2-3% populacji krajów europejskich, w równym stopniu mężczyzn, jak i kobiet; łuszczyca dziecięca jest jednak dwukrotnie częstsza u dziewcząt niż u chłopców.


Fot. Thinkstock

Niewątpliwą rolę w powstawaniu zmian łuszczycowych odgrywają czynniki genetyczne. Nie określono jednak jeszcze w pełni sposobu dziedziczenia, choć na podstawie obserwacji stwierdzono, że w 70% występuje u bliźniąt jednojajowych oraz u dzieci obojga rodziców chorujących na łuszczycę. W przypadku gdy choruje jedno z rodziców, istnieje ok. 15% prawdopodobieństwa zachorowania u dziecka. Rodzeństwo dziecka z łuszczycą, gdy oboje rodzice są zdrowi, ma 20% szansy zachorowania. Przypuszcza się więc, że typ dziedziczenia jest recesywny, zależny od jednego genu o niepełnej penetracji i niepełnej ekspresji.

Wyróżnia się dwa typy łuszczycy:

  • Typ I: (z obecnością u ok. 85% pacjentów HLA Cw6) - typ młodzieńczy, w którym pierwsze objawy choroby ujawniają się przed końcem 30. r.ż, szczególnie między 16. a 22. r.ż. Przebieg choroby jest cięższy, częściej występuje rodzinnie.
  • Typ II: (z obecnością u ok. 15% pacjentów HLA Cw6) - typ dorosłych. Ujawnia się po 40. r.ż., szczyt zachorowania przypada ok. 60. r.ż. i charakteryzuje się łagodniejszym przebiegiem, na ogół nie stwierdza się występowania rodzinnego.



Wiadomo także, że na ujawnienie się choroby mają wpływ, oprócz czynników genetycznych, także czynniki środowiska zewnętrznego (leki - prep. litu, beta-adrenolityki, NLPZ, sulfonamidy, prokaina, kortykosterydy; zakażenia bakteryjne i wirusowe - angina, zapalenie gardła, oskrzeli lub zatok, grypa, ospa, opryszczka; stresy). Obserwacje kliniczne wykazały, że u większości pacjentów wysiew zmian łuszczycowych występuje 10-20 dni po przebytych infekcjach.

Istotą zmian łuszczycowych jest łagodna proliferacja naskórka, która wyraża się ok. siedmiokrotnym przyspieszeniem okresu przejścia keratynocytów z warstwy rozrodczej do rogowej naskórka. Efektem tego jest niepełne rogowacenie komórek poszczególnych warstw, co pod mikroskopem widoczne jest jako parakeratoza (obecność resztkowych jąder w komórkach warstwy rogowej), akantoza (przerost warstwy kolczystej) i agranuloza (zanik warstwy ziarnistej).

Zmiany naczyniowe w łuszczycy polegają na wydłużeniu pętli naczyń brodawek skórnych; przez niewielkie ubytki (gaps) w ich ścianach komórki zapalne przechodzą do skóry i naskórka, co powoduje tworzenie się tzw. mikroropni Munro w warstwie rogowej.

Wykwitem podstawowym jest grudka płasko-wyniosła o barwie czerwonej, pokryta łuską srebrzystą lub białożółtawą, której zdrapanie powoduje punkcikowe krwawienie (objaw Auspitza). Wykwity grudkowe ustępują bez pozostawienia śladu.

Lokalizacja tych wykwitów jest określana jako typowa dla skóry gładkiej: łokcie, kolana po stronie wyprostnej, okolica krzyżowo-lędźwiowa; zajmują też skórę owłosioną głowy, zazwyczaj wzdłuż linii włosów, i paznokcie. Może dojść do uogólnionego stanu zapalnego skóry, zwanego erytrodermią. Najczęściej ta postać występuje jako powikłanie łuszczycy zwykłej, jest także uogólnioną postacią łuszczycy krostkowej.

Charakterystyczną cechą dla aktywnego procesu chorobowego jest występowanie po upływie 9-14 dni nowych zmian wzdłuż linii mechanicznych urazów naskórka (objaw Koebnera). Objaw ten jest niemożliwy do wywołania w przypadku zmian już ustępujących. Tylko w niektórych przypadkach zmianom skórnym towarzyszy świąd.

Wyróżniamy 4 podstawowe postacie łuszczycy, w obrębie których istnieje kilka podtypów. Najczęściej spotykana jest łuszczyca zwykła (psoriasis vulgaris), w kórej grudki zlewając się tworzą blaszki łuszczycowe; na ich powierzchni pojawia się drobnopłatowa, nawarstwiona łuska. Wykwity te tworzą ogniska łuszczycowe od kilkumilimetrowej do kilkunastocentymetrowej plackowatej wielkości. Niekiedy, po dłuższym okresie utrzymywania się zmian łuszczycowych, dochodzi do częściowego ustępowania ich w części centralnej. Tworzą się wtedy zmiany obrączkowate, z tendencją do szerzenia się obwodowo.

W przebiegu łuszczycy zwykłej obserwuje się zmiany paznokciowe o charakterze nieregularnych, drobnych, punkcikowatych wgłębień w płytce (paznokcie naparstkowe), które stanowią zaburzenie rogowacenia paznokci. Nasilone jest znacznie rogowacenie podpaznokciowe, co powoduje, że wolny koniec płytki paznokciowej unosi się ku górze (koniecznie należy różnicować te zmiany z grzybicą paznokci). Występowanie żółtych lub brązowych plam w obrębie płytki, tzw. plam olejowych, świadczy o obecności w obrębie łożyska paznokcia grudek łuszczycowych.

Poza tymi objawami obserwuje się kruchość, łamliwość, podłużne rowkowanie płytki, zmiany jej zabarwienia oraz oddzielanie się od łożyska.

Różnicowanie postaci zwykłej łuszczycy należy przeprowadzić m.in. z: liszajem płaskim, przewlekłą przyłuszczycą liszajowatą, łupieżem różowym Gilberta, grzybicą skóry gładkiej i paznokci, osutką kiłową, podostrą postacią liszaja rumieniowatego.

Zmiany, szczególnie na skórze owłosionej głowy, mogą sugerować łojotokowe zapalenie skóry (dermatitis seborrhoica), trzeba też pamiętać o nierzadkim współistnieniu obu tych chorób.

Łuszczyca krostkowa (psoriasis pustulosa) - charakteryzuje się występowaniem jałowych krostek wielkości 2-3 mm, zlokalizowanych na podłożu rumieniowym, najliczniej na obwodzie ognisk zapalnych. Często zlewają się one ze sobą, powodując w dalszym przebiegu spełzanie powierzchni zmian.

Postać łuszczycy krostkowej uogólnionej (von Zumbusch) jest najcięższą postacią choroby, OB jest zwykle podwyższone, we krwi stwierdza się leukocytozę, pacjent może gorączkować i niekiedy opisuje się zmiany na błonie śluzowej jamy ustnej w postaci "języka geograficznego".

Łuszczyca krostkowa ograniczona (dłoni i stóp) występuje na powierzchni dłoni i podeszw stóp. Ogniska rumieniowe, w których obrębie stwierdza się liczne krosty z jałową treścią ropną, wykazują tendencję do zlewania się i uporczywych nawrotów (np. związanych z infekcją).

Łuszczyca krostkowa na dłoniach i stopach różnicowana jest z grzybicą, wypryskiem potnicowym rąk i stóp.

W łuszczycy stawowej (psoriasis arthropatica) poza wykwitami łuszczycowatymi występują zmiany stawowe. W ostrym okresie występuje rumień, obrzęk dystalnych okolic międzypaliczkowych, a gdy proces chorobowy trwa długo, dochodzi do destrukcji i zniekształceń kości, skrócenia paliczków, które radiologicznie przypominają zaostrzone ołówki. Zmiany stawowe prowadzą niejednokrotnie do trwałego inwalidztwa. Badania laboratoryjne wykazują brak czynnika reumatoidalnego w surowicy krwi (80%), natomiast częstą obecność antygenu zgodności tkankowej HLA- B27.

Łuszczyca stawowa jest różnicowana z reumatoidalnym zapaleniem stawów i ze zmianami stawowymi w przebiegu SLE.

W erytrodermii łuszczycowej stan zapalny i złuszczanie obejmują całą skórę. Jest ona wynikiem uogólnienia się różnych postaci łuszczycy. Wymaga zróżnicowania z powstającymi na innym tle uogólnionymi zapaleniami skóry, tj. w przebiegu atopowego zapalenia skóry, wyprysku, liszaja płaskiego, zespołu Sezariego, odczynów polekowych i innych. Może stanowić trudność diagnostyczną, gdy występuje u pacjenta z dotychczas nie rozpoznaną łuszczycą.

Nie dysponujemy lekami mogącymi prowadzić do trwałego wyleczenia, toteż w leczeniu skupiamy się głównie na osiągnięciu jak najdłuższej remisji.

(...)

Druga połowa artykułu dostępna jest bezpłatnie po zalogowaniu. Jeśli nie masz jeszcze konta - zarejestruj się. Rejestracja jest łatwa, szybka i nie wiąże się z żadnymi opłatami.




wersja mobilna
wersja mobilna

Medexpress.pl - pierwsze medium branży ochrony zdrowia
 

Logowanie


Zaloguj się!

zapamiętaj mnie:
Nie masz konta? Zarejestruj się!


Wygodna wyszukiwarka leków refundowanych
(z uwzględnieniem wskazań off-label objętych refundacją)


widget @ surfing-waves.com