spis treści wydania
archiwum 2000

Popularne artykuły:


Zapalenia uszu – klasyfikacja, diagnostyka, leczenie

Zasady postępowania i leczenia udarów mózgu

Kiedy podejrzewać guz nerwu VIII?

Łagodne choroby piersi

Borelioza - choroba przenoszona przez kleszcze

Zapalenia spojówek

Choroby owłosionej skóry głowy

Leczenie choroby Parkinsona

Leczenie raka piersi

Zapalenie żołądka

Schorzenia skóry przebiegające z nadwrażliwością na światło słoneczne

Leki rozszerzające oskrzela

Zmiany skórne po kontakcie z roślinami

Pies i kot a pasożytnicze choroby odzwierzęce

Trądzik pospolity (acne vulgaris)

Rak piersi - informacje praktyczne - wywiad, diagnostyka, klasyfikacja zmian

Łuszczyca

Zakażenia drożdżakowe skóry i błon śluzowych

Czy dieta optymalna jest szkodliwa?

Hiperprolaktynemia w praktyce lekarskiej

Choroby śródmiąższowe płuc

Chelatacja – kontrowersje i spory

Kleszczowe zapalenie mózgu

Zapalenie gardła u dzieci

Skórne odczyny polekowe

Ciała obce w laryngologii - istotny problem w praktyce ambulatoryjnej i klinicznej

Metody odzwyczajania od palenia tytoniu

Przeszczepienie wątroby od żywego dawcy

Elektrokardiogram spoczynkowy - czy nadal przydatny?

Łóżkowe wskaźniki

Nowotwory jelita cienkiego

Informatyzacja rejestrów onkologicznych

O pracy w Szwecji

Rezydentura w USA (cz. 1)

Postęp w leczeniu HER2-dodatniego raka piersi

Hormonalna terapia zastępcza u kobiet po menopauzie

Co warto wiedzieć, otwierając prywatną praktykę lekarską?

Pępowinowy marketing

Podstawy kliniczne balneologii i medycyny fizykalnej

Przeszczep kału

Ostre zapalenie zatok u dzieci

Wazektomia – wątpliwości medyczne, etyczne i prawne

Rehabilitacja po udarze mózgu

Jak rozmawiać z chorym umierającym

Leczenie osób uzależnionych od środków odurzających: wykaz ośrodków (stan z grudnia 2000 r.)

Osteoporoza pomenopauzalna

Współczesne poglądy na leczenie ostrej niewydolności nerek

Nagłe schorzenia narządu wzroku - wskazówki dla lekarza pierwszego kontaktu

Ostre i przewlekłe odczyny na światło słoneczne

Ile zarabiają dyrektorzy szpitali




comments powered by Disqus

„SZ” nr 50-52 z 22 czerwca 2000 r.


Popromienne zapalenie jelit

Jacek Szmeja


Bądź na bieżąco: medexpress.pl.

Samo jelito grube rzadko jest zajęte procesem zmian popromiennych. Często współistnieją zmiany w jelicie cienkim. Morgenstern podaje, że krytyczną dawką energii promienistej, po której możemy spodziewać się wystąpienia zmian popromiennych w błonie śluzowej jelita, jest 4500cGy.


Fot. Thinkstock

W dobrych ośrodkach radioterapii odsetek poważnych powikłań wymagających reoperacji po leczeniu skojarzonym z powodu powstania zrostów, perforacji, przetok lub niedrożności jelit nie jest większy niż po samych zabiegach chirurgicznych i wynosi ok. 5%. Aby uniknąć wczesnych i późnych reakcji popromiennych, szczególnie ze strony jelita cienkiego, konieczna jest ścisła współpraca zespołu: chirurg–radioterapeuta podczas dokonywania wyboru chorych do leczenia skojarzonego.

Epidemiologia

Przy stosowaniu odpowiednich zasad radioterapii jelito grube ulega uszkodzeniu w około 15% wszystkich przypadków. Odbytnica, ze względu na swoje położenie, a także na stosowanie różnych typów radioterapii, jest najbardziej narażona na uszkodzenia wywołane energią promienistą. W swoim doniesieniu Allen-Mersch stwierdza, że po napromienianiu właśnie odbytnica jest najczęstszym miejscem zmian. De Cosse podaje, że na 100 przypadków zmian popromiennych w jelitach, 83 chorych miało uszkodzenie odbytnicy, u 34 z nich (42%) stwierdzono zaś zmiany w innych częściach jelit. W badaniach przeprowadzonych przez Gallanda i Spencera oraz Russella i Welcha stwierdzono uszkodzenie jelita cienkiego u połowy chorych leczonych z powodu napromienienia jelita grubego. Zmiany popromienne pojawiają się w długim okresie po radioterapii, nasilają się i postępują. U chorych powikłania takie mogą wystąpić w wiele lat po leczeniu choroby zasadniczej.

Patofizjologia

Można wyróżnić trzy okresy efektu napromieniania:
1) ostry – zmiany ograniczone do błony śluzowej,
2) podostry – głównie zmiany w błonie podśluzowej,
3) przewlekły – zajmujący wszystkie warstwy ściany jelita.

Ostre popromienne zapalenie jelit związane jest z uszkodzeniem szybko dzielących się komórek błony śluzowej przewodu pokarmowego. Zależnie od okresu, zmiany mogą być różne: od zapalenia błony śluzowej, krwawienia, obrzęku w ostrej fazie do niedokrwienia spowodowanego włóknieniem i zapaleniem błony wewnętrznej naczyń w fazie przewlekłej.

Objawy kliniczne

Popromienne powikłania wczesne:

a) związane z uszkodzeniem jelita cienkiego:
  • biegunka,
  • bóle brzucha,
  • stany podgorączkowe;

b) związane z uszkodzeniem jelita grubego:
  • uporczywe parcia na stolec,
  • wydzielina śluzowo-krwista,
  • objawy ostrego zapalenia błony śluzowej odbytnicy.

Popromienne powikłania późne – występują o wiele rzadziej od powikłań wczesnych i stwierdzane są w okresie 6–18 miesięcy po leczeniu. Związane są głównie z uszkodzeniem naczyń i najczęściej dotyczą jelita cienkiego. Do objawów popromiennego uszkodzenia w okresie późnym należą:
  • przewlekła biegunka,
  • częste wypróżnienia z towarzyszącym parciem na stolec,
  • zapalenie jelita i odbytnicy,
  • niedrożność jelita cienkiego,
  • bolesność okolicy krocza i moszny,
  • nietrzymanie moczu,
  • zanikowe zapalenie błony śluzowej pęcherza moczowego z krwiomoczem.

Najczęstszymi powikłaniami związanymi z uszkodzeniem jelita cienkiego są stany zapalne, niedrożność i zrosty jelitowe, które u około 4–12% chorych wymagają zabiegów chirurgicznych. Na ogół średni odsetek powikłań późnych oceniany jest na 5%.

Według obowiązującej klasyfikacji EORTC/RTOG stopniowanie reakcji popromiennych przedstawia się następująco (zmiany dotyczą jelita cienkiego, okrężnicy i odbytnicy):

Powikłania wczesne:
0 – bez odczynu,
1 – zwiększona częstość lub zmiana konsystencji wypróżnień lub bóle w odbytnicy nie wymagające leczenia,
2 – biegunka ze stolcami śluzowymi, bóle ze strony odbytnicy i brzucha wymagające leczenia,
3 – śluzowa biegunka, krwawienia wymagające leczenia; odwodnienie – konieczność żywienia pozajelitowego,
4 – przetoki, perforacje, krwotoki wymagające przetoczeń krwi.

Powikłania późne:
1 – bez odczynu,
2 – niewielka biegunka (do 5 razy na dobę), mierne krwawienia i dolegliwości bólowe odbytnicy,
3 – krwawienia lub zwężenia wymagające leczenia chirurgicznego,
4 – martwica, perforacje i przetoki.

Rozpoznawanie

Objawy endoskopowe

(...)
Druga połowa artykułu dostępna jest bezpłatnie po zalogowaniu. Jeśli nie masz jeszcze konta - zarejestruj się. Rejestracja jest łatwa, szybka i nie wiąże się z żadnymi opłatami.




wersja mobilna
wersja mobilna

Medexpress.pl - pierwsze medium branży ochrony zdrowia
 

Logowanie


Zaloguj się!

zapamiętaj mnie:
Nie masz konta? Zarejestruj się!


Wygodna wyszukiwarka leków refundowanych
(z uwzględnieniem wskazań off-label objętych refundacją)


widget @ surfing-waves.com